د نوی کال دعا

 

د مهربان بخښونکي لوے څښتن په نامه

 

يــــا مُقــَــلِّبَ الْقُلــــوبِ وَالاْ َبْصار

 

اے د زړونو او سترګو بدلوونکي خدايه!

 

مــُــــــدَبـــِّـــرُ الَّيـْـــلِ وَالنـَّـهار  يــــا

 

اے د شپې او ورځې تدبيروونکي خدايه!

 

يــا مُحَـوِّلُ الْحَــوْلِ وَ الْاَحــْــوال

 

اے د حال او احــــوالو بدلونکي خدايه!

 

حَـــوِّلْ حـالَنا اِلَی اَحْسَنِ الْحال

 

زمونږ حــال په ښه حـال باندې بدل کړه

 

اداريه

 

د ښکلا او مينې د پاک رب په نامه

مينه يوه کلنه شوه

(اداريه)

 

 

په مينه باندې يو ځل بيا سپرلے راغے او د سپرلي په راتلو سره مينه د ډېرو مشکلاتو او خنډونو باوجود يوه کلنه شوه. او مونږ ته خداے پاک يو ځل بيا دا موقع راکړه چې يو ځل بيا خپلو قدرمنو مينه والو ته د نوي هجري نمريز کال ، د نوروز او سپرلي مبارکي ووايو. او هم ورسره د دې مجلې د ټولو چلوونکو، ليکوالانو، رابطه کوونکو او لوستونکو او مرسته کوونکو شکريه ادا کړو او مننه ترې وکړو چې په هر ډول حالاتو او مشکلاتو کښې يې له مينې مجلې سره خپله له مينې ډکه رابطه ټينګه وساتله. اوس دا چې دې مجلې په تېر يو کال کښې څومره پرمختګ يا وروستو تګ کړے؟ محتوا او مضامين يې تر کومه حده د مينه والو د استفادې وړ وو يا نه؟  او د لا ودې لپاره نور څه ډول اقداماتو ته اړتيا لري ؟ دا داسې پوښتنې دي چې مينه وال به يې ځواب وائي. چې مونږ به يې د دې پوښتنو ځوابونو ته سترګې په لاره يو.

لکه څنګه چې د پښتو مينه مجله يوه کلنه شوه دغسې زمونږ په صوبه کښې چې په قانوني او رسمي توګه يې لا د نوم پته نۀ لګي د پښتو او پښتنو په نامه جوړ شوے حکومت هم يو کلن شو. خو په دې يو کال کښې د پښتنو د سياسي، سماجي، امنيتي، اقتصادي، کلتوري، ادبي، ولسي او حکومتي ترقۍ او خپلواکۍ لپاره څه ګامونه او تر کومه حده اخېستې شوي دي؟  او موجوده حکومت په دغو چارو کښې تر کومه حده پورې کامياب شوے دے؟ چې د دې پوښتنو ځوابونه هم له عوامو سره دي  البته يوه موضوع چې مونږ پرې تېر کال هم په تفصيل سره رڼا اچولې وه. د پښتو او پښتنو په صوبه کښې د پښتو او پښتنو په نامه په جوړ شوي حکومت کښې د پښتو ژبې برخليک دے. او دا دے يو ځل بيا د پښتون حکومت توجه دې طرف ته راګرځوو او يو څو پوښتنې ترې د کولو جسارت کوو او هغه دا چې ولې د پښتو او پښتنو په نامه جوړ شوي  حکومت په پښتو ژبه باندې سترګې پټې کړي او غوږونه يې پرې کاڼۀ کړي دي؟  ولې دې ژبې ته چې په ټولو دورونو کښې مظلومه واقع شوې ده د پښتو او پښتنو په نامه حکومت کښې هم مظلومه ده او له خپل حق او مقام نه محرومه ده؟  هغه کوم او څوک عناصر دي چې پښتو ته د خپل حق او مقام په ورکولو کښې خنډونه او دباوونه اچوي او دغه عناصر او عوامل تر دې حده زورور دي چې حتي د هغه ګوند حکومت چې منشور يې د پښتو او پښتنو په ستنو او بنيادونو ولاړ ؤ د دغو عناصرو ، عواملو او د هغوي د خنډونو او دباوونو په وړاندې پښتو ژبې ته خپل مقام او حق ورکولو باندې ځان غلے کړے دے.

نو مونږ د پښتنو د صوبې له حکومت نه يو ځل بيا دا مطالبه کوو چې پښتو غوندې مظومه البته غني او بشپړه او د نړۍ نورو مشهورو ژبو سره د سيالۍ د تګ قابليت لرونکې ژبه دې د دې صوبې تعليمي، اداري، پارليماني او عدالتي ژبه وګرځوي او له پښتنو سره کړې دغه ستره او سپېڅلې قامي وعده دې پوره کړي. ځکه که هر کله دا يوه مسئله حل شوه نو د پښتنو د نورو ډېرو مسئلو اواري ته به لاره برابره شي.

د پښتنو د يووالي، سرلوړۍ، خپلواکۍ او ترقۍ په هيله

                                                                                                                                                  د مياشتنۍ مينه اداره

 

رڼا

 

رڼا

 

 

 

 ( د قران مجيد تفسير )

  

ګرانو او قدرمنو مينه والو! لکه چې  پوهېږئ قران مجيد د خداے پاک له لوري نازل شوے هغه ستر او اخيري کتاب دے چې د اسلام د ټولو مسلکونو، فرقو، مذهبونو او فکري مکتبونو پرې اتفاق دے چې دا سپېڅلے کتاب له هر ډول تحريف او کمي زياتي نه پاک دے او له سورۀ فاتحې نه واخلې تر سورۀ ناس پورې يو کامل کتاب دے او کۀ څوک يې په يو ټکي کښې هم فرق راولي يا پکښې شک  وکړي هغه مسلمان نۀ شي کېدې نو غواړو چې د (( مينه )) مجلې په هره ګڼه کښې د (( رڼا )) سرليک لاندې ستاسو په خدمت کښې د قران عظيم الشان د يوې برخې د ترجمې او تفسيروړاندې کولو سعادت حاصل کړو. دا خبره د يادونې ده چې دا تفسير د ادارې له خوا څه خپل تفسير نۀ دے او نۀ له يو تفسير څخه اخېستل کيږي بلکې له مختلفو تفسيرونو څخه اخېستل کيږي دې لپاره چې د دې عظيم الشان اسماني کتاب په حقله خلق له لا زياتو معلوماتو نه خبر شي او د مختلفو فکري مکتبونو پېروکار له خپلو مکتبي افکارو سره سره د  مختلفو مکاتبو له نظرياتو او افکارو څخه هم خبر شي او  ترمېنځ يې  غږملتيا او همفکري او د يو بل د زغملو جذبه  پېدا شي ګنې هسې د دې عظيم الشان اسماني کتاب تفسير په هغه ډول چې يې حق دے ناممکن دے بلکې که د نړۍ ټول تفسيرونه را يوځاے کړې شي نو د قران مجيد د تفسير يوه برخه حق هم نۀ شي ادا کېدې (اداره)

 

د سورۀ فاتحې تفسير په تېر پسې

 

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

( اوله برخه )

(( مونږ يوازې ستا پرستش او عبادت کوو او يوازې له تا نه مرسته او مدد  غواړو ))

تر اوسه پورې په سورۀ فاتحه کښې د غېب په سياق سره خبره کېده چې ناڅاپه د حاضر په سياق سره خبره شروع شوه يعنې تر اوسه پورې د سورۀ فاتحې طرز په دا ډول ؤ چې ټول حمدونه ، تعريفونه او صفتونه هغه خداے لره دی چې داسې دے او هغسې دے خو ناګهانه د وېنا طرز بدليږي او د حاضر په سياق سره وائي چې مونږ يوازې ستا عبادت او پرستش کوو او له تا نه مدد او مرسته غواړو. نو يوه خبره خو دا چې ديني عالمانو او عارفانو په تعبير دا چاره يعنې له غېب سياق نه د خطاب سياق ته راتلل د کلام له محسناتو او د بلاغت له ښکلاؤ څخه دي او د فصحاو او بلغاؤ په کلام کښې د کلام د لا زياتې ښکلا او حسن سبب کيږي او دا چې نمونځ د خداے په لور د انسان د معراج يو سفر دے نو له دې نه دا حقيقت هم ثابتيږ ي چې انسان چې کله د خداے پاک  پرستش کوي نو پکار دي چې په ټول وجود سره ځان دخداے پاک په بارګاه کې حاضر و ګڼي.

د دې مبارک ايت دوه برخې دي په يوې برخه کښې راغلي دي چې إِيَّاكَ نَعْبُدُ يعنې مونږ بس ستا عبادت او پرستش کوو او په بله برخه کښې  راغلي دي چې إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ يعنې مونږ بس له تا نه مرسته او مدد غواړوو. نو دا دواړه مسئلې ډېرې مهمې دي او په تفسير باندې يې ډېر کتابونه ليکل کېدې شي خو مناسبه خبره به دا وي چې اول د دې مبارک ايت په وړومبۍ برخې يعنې إِيَّاكَ نَعْبُدُ باندې بحث وکړو او بله برخه باندې يې په راتلونکې ګڼه کښې بحث وکړو

 د الهي عارفانو په عقيده خو انسان پکار دي په هر حال کې ځان د خداے پاک په بارګاه کې حاضر او خداے پاک په خپلو اعمالو باندې حاضر، ناظر او څارونکے وبلي خو په عام ژوند کې د عامو انسانانو لپاره دا کار ګران دے او يوازې انبياء،معصومين،اولياء ، عارفان ، کامل انسانان او پرهيزګاره مومنان دغه حالت په عام ژوند کښې خداے پاک ته د نزديکت په اندازه برقرار ساتلے شي  خو د پرستش او نمونځ په وخت کې عام وګړي ته هم دا لازمي ده چې دغه حالت برقرار کړي. په مبارکو حديثونو کې راغلي دي چې د نمونځ په وخت بايد انسان داسې احساس وکړي چې زۀ خداے پاک وينم او که داسې احساس يې نه شي جوړېدې نو بيا دې دا احساس وکړي چې ما ويني. نو ځکه په اسلامي تعليماتو کښې په دې خبرې تاکيد شوے دے چې انسان پکار دي د نمونځ د نيت له وخت نه واخلې تر آخېره پورې خپله توجه خداے پاک ته وګرځوي او نه يوازې د خپلو اعمالو او حرکاتو په ذريعه داسې عمل ونکړي چې ترې نه د غېر الله عبادت ظاهريږي بلکې پکار دي په سوچ او فکر کښې يې هم يکسوئي وي او د نمونځ په وخت کې د نور څه په حقله سوچ او فکر و نلري او پکار دي دغه توجه تر اخيره پورې قائمه وي.او که نه د نمونځ په څه برخو کښې انسان خداے پاک ته متوجه وي او په څه برخو کې يې توجه د نورو څيزونو په لور وي  نو الهي عارفانو يې د نمونځ هغه برخه چې پکښې نمونځ کوونکے د نورو څيزونو په حقله فکر لري د خداے پاک نه بلکې د غېر عبادت ګڼلے دے. لکه د امام محمد غزالي (رح) د ژوند په واقعاتو کې راځي چې هغه وخت چې امام غزالي (رح) په ظاهري علمونو کې ډېر مخکې او مشهور ؤ او هر وخت به يې د درس او تدريس محفلونه ګرم وو او ډېر علمي کتابونه يې ليکلي وو ورور يې احمد غزالي (رح) يو عارف او د باطني علم عالم ؤ. يوه ورځ په امام غزالي پسې ولاړ ؤ او د هغۀ په امامت کښې يې نمونځ کوۀ نو د نمونځ په يوه مرحله کې يې ورور احمد غزالي د هغۀ د امامت له نمونځ نه جدا شو. او ځانته يې نمونځ وکړ. نو له نمونځ نه پس ترې امام غزالي د جَمعې له نمونځ نه د بيلېدو سبب  تپوس وکړ نو هغۀ ورته وويل چې کله په نمونځ کښې ستا توجه خداے پاک  ته وه نو زۀ درپسې ولاړ وم خو چې کله ستا توجه په يوه معامله کښې خرڅولو او اخېستلو ته لاړه نو زۀ درنه بيل شوم. او وائي چې همدغه وختونه وو چې امام غزالي وروسته له ظاهري علم نه د باطن علم طرف ته راغے او د عرفان او تصوف لاره يې غوره کړه.

د نمونځ او عباداتو په وخت  خداے پاک ته د توجه، د خداے پاک په وړاندې د خشوع، خضوع او له ځان او جهان نه د بې خبرۍ يوه کامله نمونه په اسلامي تاريخ کښې په يوه مشهوره واقعه کښې لولو او هغه دا چې په يو جنګ کښې د اميرالمومنين حضرت امام علي (ع) په پښه کښې غشے لاړ او دغه غشے داسې په ژوره توګه ښخ شوے ؤ چې پوره په سالمه توګه راوېستل يې ناممکن او وو نو اصحابانو (رض) فېصله وکړه چې کله دغه حضرت نمونځ ته اودريږي نو بيا به ترې غشے وباسو ځکه چې خداے په درګاه کښې د عبادت په وخت د هغۀ توجه په کامله توګه خداے پاک ته وي او بله دا چې د خداے پاک د جلال او کمال په وړاندې يې بدن د کاملې عاجزۍ په وړاندې دومره  نرم شي چې غشے ترې ښۀ په اسان وتلے شي نو هم داسې يې وکړل او د هغه حضرت له پښې نه يې غشے د نمونځ په حالت کښې داسې ووېست لکه چې له اوړو نه انسان وېښتۀ وباسي او هغه حضرت پرې پوه هم نۀ شو.

ځينو مفسرينو په خاصه توګه  د ابن تېميه اومحمد بن عبدالوهاب نجدي پېروکارو مفسرينو د انبياؤ، معصومينو، اولياواو صالحينو سلام الله عليهم اجمعين په وړاندې يا د هغوي د قبرونو او له هغوي سره د منسوبو څيزونو په وړاندې د خضوع او خشوع اظهار کول او د هغو احترام کول هم يو عبادت ګڼلے او په شرک سره يې تعبير کړے دے خو سني او شيعه علماؤ بيا د دوي دا خبره رد کړې ده او ويلي يې دي چې د خداے پاک د انبياؤ، اولياؤ او صالحينو په وړاندې يا د هغوي د قبرونو او منسوبو څيزونو په وړاندې يوازې د خشوع او خضوع په اظهار او د هغو په احترام کولو باندې څوک نه مشرک کيږي بلکې خداے پاک ته د لا نزدېکت سبب ګرځي بلکې شرک هغه وخت واقع کيږي چې کله يو کس له خشوع او خضوع له اظهار کولو سره سره هغه شخصيت يا له هغۀ سره منسوب څيزونه خپل رب او د عبادت لائق وبولي.

او د وهابي نظريې پېروکارو مفسرينو چې د جاهليت د دور د بت پرستانو کوم مثالونه راوړي دي د هغو په ځواب کښې سني او شيعه  مفسرينو ليکلي دي چې هغو بت پرستانو به د خپلو د لاس جوړ کړې شويو بتانو په وړاندې د خشوع او خضوع د اظهار له کولو سره سره هغه بتان خپل خدايان ګڼل او يا به يې له واحد خداے پاک سره په ربوبيت کښې شريک ګڼل لکه د جاهليت د دور يو شاعر د بني حنيفه قبيلې په غندنه او مذمت کښې داسې ويلي دي:

(( ربها عام التقحم والمجاعه لم يخدروا من ربهم سوء العوقب ولتباعه )) يعنې د بني حنيفه قبيلې خلقو د قحطۍ او سختۍ په کال کښې خپل خداے وخوړو او له خپل خداے (يعنې هغه بت) څخه و نه ويرېدل ( شرح ابن ابی الحديد ٧ ټوک ٢٠٩ مخ ) يا دا چې د تثليث پرستو عيسائيانو دا عقيده چې له خداے پاک سره حضرت عيسي (ع) او د هغۀ مور بي بي حضرت مريم (ع) په الوهيت او ربوبيت کښې شريک ګڼي. چې دې ته شرک وېلې شو.

او د اکثرو شيعه او سني مفسرينو په عقيده خداے پاک ته د نزديو هستيو په وړاندې يا د هغوي د قبرونو يا ورسره د منسوبو څيزونو په وړاندې خشوع او خضوع کول عېن توحيد دے او څنګه چې د هم دې سورۀ حمد په شروع کښې تفصيلاً دا حقيقت بيان شو چې ټول حمد، ثنا، تعريفونه او صفتونه فقط او فقط خداے پاک لره دي او د بل هيڅ چا او بل هيڅ څيز صفت او تعريف نه دي بيانول پکار خو بيا هم که مونږ په عام ژوند کښې په مخلوقاتو کښې د حمد او ثنا د قابليت لرونکو کسانو يا څيزونو تعريف او صفت بيان کړو نو د الحمدلله خلاف ورزي نه ده او هيڅ بد کار نۀ دے او نه پرې څوک  مشرک او ګناهګاريږي بلکې  دغه صفت او تعريف عېن د خداے پاک تعريف او صفت دے او توحيد دے په شرط د دې چې په نيت کښې دې دا نه وي چې دغه کس يا څيز په دی صفت ، ثنا، تعريف او ستائېنه کښې خپلواکه دے دغه شان بې له خداے نه بغېر نۀ د بل څيز په  مخکښې خشوع او خضوع کېدې شي او نه تعظيم او احترام کېدې شي خو بيا هم  په مخلوقاتو کښې د قدر، عزت او احترام د وړ کسانو يا څيزونو په وړاندې د خشوع او خضوع اظهار او د هغو تعظيم او احترام کول په دې شرط چې هغه کس يا څيز خپل رب  و نۀ ګڼلې شي بلکې دغه خشوع، حضوع ،تعظيم او احترام يې فقط په دې نيت  وي چې دا د خداے پاک نزدې او نيازبين کسان يا له هغوي سره منسوب څيزونه دي نو دغه عمل يې عېن توحيد دے او هيڅ شرک او بديت نه لري.

لکه په قرآن مجيد کښې مونږ لولو او ټول په دې باندې متفق دي چې کله خداے پاک حضرت آدم (ع) پېدا کړ نو له  فرښتو نه د هغۀ د مقام د لوړتيا په وجه خداے پاک هغه وخت خپلومقربو مخلوقاتو يعنې فرښتو ته د احترام د سجدې حکم ورکړ ټولو فرښتو ورته د احترام سجده وکړه او شېطان چې له جناتو څخه ؤ خو په ډېرو عبادتونو يې ځان د فرښتو مقام ته رسولے ؤ د خپل تکبر او د حضرت آدم (ع) د عظمت نه منلو په وجه يې حضرت آدم (ع) ته سجده ونکړه چې خداے پاک له خپلې درګاه څخه وشړلو او وې رټلو او تر قيامته لعنتي شو.حتي د حضرت داؤد (ع) په حالاتو کې ليکل شوي دي چې يوه ورځ شېطان هغۀ ته وويل چې زما لپاره خداے پاک ته سپارښتنه وکړه چې ما وبخښې او هغه غلطي يعنې حضرت آدم (ع) ته د  تعظيم سجده نه کول راته معاف کړي. حضرت داؤد (ع) د هغۀ خبره خداے پاک ته عرض کړه خداے پاک چې په خپلو مخلوقاتو باندې ډېر زيات مهربان دے او د خپلو مقربو بندګانو سپارښتنه هم نه ردوي ورسره دا خبره ومنله خو په يو شرط او هغه دا چې شېطان ته ووايه چې ښه ده بخښم دې خو لاړ شه او د حضرت آدم (ع) قبر ته د احترام او تعظيم سجده وکړه. کله چې يې شېطان ته دا خبره وکړه هغۀ حضرت داود (ع) وويل چې ما ژوندي آدم (ع) ته سجده ونکړه نو اوس به د هغۀ د خاورو قبر ته څنګه سجده کوم؟ يعنې شېطان تر ټولو زيات موحد ؤ ټول عمر يې بې له خدايه د چا عبادت نه ؤ کړے او د همدې خالص عبادت په وجه له يو پيري نه د فرښتو مقام ته ورسېد خو د خداے پاک په مخلوقاتو کښې د تعظيم او احترام وړ او عظمت لرونکي حضرت آدم (ع) ته د تعظيم د سجدې نه کولو په وجه رجيم او رټل شوے وګرځېد.

همدا رنګ په اسلامي واقعاتو کښې راځي چې د خداے د ګران رسول (ص) په وختونو کښې يو سړے پېغمبر اکرم (ص) ته راغے او ورته يې عرض وکړ چې زۀ ډېره زياته موده له مور پلار نه جدا په بل وطن کښې وم خو ما خداے پاک سره دا عهد کړے ؤ چې زۀ به د مور پلار پښې ښکلوم خو زۀ وطن ته په داسې حال کښې واپس راغلے يم چې مور پلار مې ډېره موده کيږي چې وفات دي نو زۀ هغه عهد او لوظ څنګه پوره کړم نو رسول الله (ص) ورته وفرمايل چې لاړ شه د مور پلار قبرونه ښکل کړه نو عهد به دې پوره شي. هغه سړي ورته وويل چې د هغوي د قبرونو څلي هم بې درکه شوي دي نو څه وکړم؟ رسول الله (ص) ورته وفرمايل چې په زمکه باندې د هغوي د قبرونو نښې راکاږه او ښکلې يې کړه. نو هغه سړي هم هغه شان وکړل او مطمئن شو.

په هر حال د بحث له لا زياتېدو نه په ډډه کولو سره که مونږ يوازې د حضرت آدم (ع) د خلقت واقعې باندې ښۀ غور وکړو نو مسئله به اسانه شي ځکه چې د حضرت آدم (ع) له ټول داستان نه مونږ ته دا درس ملاويږي چې د خداے په مخلوقاتو کښې که خداے پاک چا ته لوے مقام او عظمت ورکړے وي نو په دې شرط سره  چې هغه د خداے پاک بهترين مخلوق دے د هغۀ په احترام کښې هغۀ ته د خشوع او خضوع اظهار کول او حتي د هغۀ  قبر ته  ورتلل او احترام او قدرونه يې کول، ښکلول او ورته د خشوع او خضوع اظهار کول عېن توحيد دے او د فرښتنو عمل دے او له دې نه انکار شېطاني عمل دے. او دا عمل نه يوازې د خداے پاک د انبياؤ او اولياؤ په وړاندې جائز دے بلکې حتي د يو مومن په وړاندې هم د خشوع، خضوع او ذلت اظهار کول يو غوره عمل دے لکه خداے پاک د يو بهتر قوم په تعريف کښې فرمائي: فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ  (سورۀ مائده ٥٤ ) يعنې نزدې ده چې خداے پاک يو بل قوم راولي چې خداے پاک به له هغوي سره مينه کوي او هغوي به له خداے پاک سره مينه کوي هغوي به د مومنانو په وړاندې د ذلت، خاکسارۍ او انکسارۍ اظهار کوي او د کافرانو په وړاندې به د عزت د خاوندانو او وقار د خاوندانو په شان اظهار کوي.

د وهابي نظريې منونکو په شان ځينې مفسرين بيا وائي چې حضرت آدم (ع) ته د فرښتو سجده کول د خداے پاک حکم ؤ  ځکه ورته سجده روا وه. خو د دوي مخالف مفسرين وائي چې سجده دوه ډوله ده يوه د عبادت سجده ده او چې چا ته سجده کيږي هغه ((اله )) منل دي چې دغه ډول سجده بې له خداے پاک نه بل چا ته کول شرک دے او بله د چا د لوړ مقام او عظمت په وجه هغۀ ته د احترام سجده او سر ټيتول دي چې په دې سره شرک نه واقع کيږي بلکې سجده کوونکے او احترام کوونکے لا زيات خداے پاک ته نزدې کيږي. او دا خبره چې حضرت آدم (ع) ته د فرښتو سجده کول د خداے پاک حکم ؤ نو پکار دي دا حقيقت په نظر کښې ولرو چې خداے پاک هيڅ کله د بد کار حکم چا ته نۀ ورکوي لکه قران مجيد کښې خداے پاک فرمائي: إِنَّ اللّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاء (سورۀ اعراف ٢٨ ايت) يعنې خداے پاک هيڅکله د فحشاء او بد کار حکم چا ته نه ورکوي. او چې هر کله د فرښتو دغه عمل بد کار نۀ  ؤ بلکې ښۀ او غوره کار ؤ نو دغه عمل به تر قيامته پورې بد نه وي ځکه  چې دغه حکم د خداے پاک سنت او طريقه ده چې پکښې هيڅ تبديلي او بدلون نه راځي لکه فرمائي: وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا (سورۀ احزاب ٦٢ ) ، لاَ تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ (سورۀ يونس ٦٤ ايت ) وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا (سورۀ فاطر ٤٣)

بله دا چې د لوړ عظمت خاوندانو ته د ادنی خلقو د احترام سجده يا د هغۀ په مخکښې خشوع او خضوع کول يوازې دحضرت آدم (ع) واقعې باندې نه ختميږي بلکې حضرت يوسف (ع) ته د مور پلار او وروڼو په خوب کښې او بيا په ويښه سجده کول هم يو غټ دليل دے لکه په قران مجيد کښې خداے پاک فرمائي  إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ (سورۀ يوسف ٤ ايت) يعنې (( ياد کړه هغه وخت چې کله يوسف (ع) خپل پلار ته وويل چې اے بابا! ما په خوب کښې نمر، سپوږمۍ او يولس ستوري وليدل چې ما ته سجده کوي )) چې مراد ترې مور پلار او يولس وروڼه وو. نو دلته ورته پلار دا و نه ويل چې بچے غلې شه بې له خداے نه چا ته ( د احترام ) سجده روا نه ده بلکې هغۀ ته يې وويل چې وروڼو ته دا خوب بيان نۀ کړې هغوي به درسره رشک او کينه کوي او د دې خوب به بل بل شان تعبيرونه کوي او خداے پاک به تا ته لويه مرتبه درکوي او بيا دغه شان چې کله د دغه خوب د تعبير پوره کېدو وخت راغے او مور پلار او وروڼه يې د حضرت يوسف (ع) د ليدو لپاره مصر ته ورغلل نو ټولو حضرت يوسف (ع) ته سجده وکړه لکه قرآن مجيد فرمائي: وَخَرُّواْ لَهُ سُجَّدًا (سورۀ يوسف ٩٩  ايت ) (( يعنې ټولو يوسف (ع) ته سجده وکړه )) البته د تاريخ له مخې خپله مور يې دغه وخت کښې نۀ وه او وفات شوې وه او مېرنۍ مور يې وه  نو په قران مجيد کښې حضرت يوسف (ع) ته د مور پلار او وروڼو د سجدې واقعه دا ښودنه کوي چې دلته هغوي ته خداے پاک د سجدې حکم نه ؤ ورکړې بلکې هغوي د حضرت يوسف (ع) د لوړ عظمت په وجه هغۀ ته ټيټ شول.او خداے پاک د هغوي دغه کار نه دے غندلے او نۀ يې شرک ګڼلے دے بلکې دغه سجده يې له حضرت يوسف (ع) سره د هغۀ د لوړ عظمت په وجه د هغۀ د وروڼو د تعصب او کينې لرلو د ګناه د معافۍ سبب وګرځوله. ځکه چې هغوي حضرت يوسف (ع) ته د تعظيم او احترام سجده وکړه او د هغۀ په مخکښې يې د خشوع او خضوع اظهار وکړ نه دا چې نعوذا بالله حضرت  يوسف (ع) يې خپل معبود ګڼلو او د هغۀ عبادت يې کوۀ ځکه چې پلار يې پېغمبر او ستر موحد ؤ خو يوسف (ع) ترې نه له خپل نفس سره د جهاد اکبر په وجه په لوړه درجه کښې ؤ او په ټولو باندې يې ولايت لرۀ او وروڼو يې هم په توحيد او رسالت باندې ايمان درلودۀ کافران او مشرکان نۀ ووخو فقط يې له حضرت يوسف (ع) سره د هغۀ د اوچت شان په وجه کينه او  رشک لرلو. نو چې هر کله يې هغۀ ته د احترام سجده وکړه او د هغۀ عظمت يې ومنۀ نو خداے پاک ورته بخښنه وکړه. ځکه چې خداے پاک ته تر ټولو نا خوښه چاره يو له خداے پاک سره د خدائۍ په کار کښې شريک ګڼل او يا د خداے پاک د نزديو هستيو له احترام او تعظيم نه ډډه کول دي. او د خداے پاک  نزدې هستۍ خو لا څه دغو مفسرينو حتي له هغوي سره د منسوبو څيزونو او نښو نښانو قدر، احترام او تعظيم هم ضروري بللے دے لکه  له قران مجيد ، مبارکو حديثونو او تاريخي آثارو څخه دا خبره ثابتيږي چې کله حضرت ابراهيم (ع) او حضرت اسماعيل (ع) د کعبې ديوالونه جوړول او کله چې ديوالونه اوچت شول نو حضرت ابراهيم (ع) د پښتو لاندې يوه عامه تيګه کېښوده چې پرې اودريږي او لوړ ديوالونه جوړ کړي نو خداے پاک نه يوازې دا چې په هغه تيګه باندې د حضرت ابراهيم (ع) د پښتو نښې جوړې کړې بلکې هغه تيګه يې د عبادت او سجدې ځاے وګرځوۀ او په قران مجيد کښې يې حکم وکړ چې: واَتّخذوْا مِنْ مَقامِ اِبْراهِيْمَ مُصَلّی.  او د ابراهيم له مقامه  د عبادت ځاے جوړ کړئ.  (بقرة / 125) يعنې ورباندې د يو پېغمبر (ص) د اودرېدو په وجه يوې تيګې ته خداے پاک دومره لوړ عظمت ورکړ چې په هغه تيګه باندې عبادت کول د حج په ارکانو کښې شامل شول.

      همدا رنګ کله چې اصحاب کهف چې د خپلې زمانې مومنان وو( پېغران نۀ وو ) کله له ډېرې زياتې مودې نه پس بيا راژوندي يا راويښ شول او خلق د هغوي په حال خبر شول نو هغوي بيا خداے پاک د هغوي په خواهش سره وفات کړل نو د هغه ښار مومنان چې د هغوي په حال خبر شول نو وې ويل چې د دوي د غېبېدو په ځاے باندې يو جومات جوړوو چې په قران مجيد کښې دا خبره خداے پاک داسې بيان کړې ده چې فرمائي  قَالَ الّذيْنَ غَلَبُوا عَلَی اَمْرِهِمْ لَنَتّخِذَنّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً. کله چې د هغوي (اصحاب کهف) په حال خبر شول، نو وې ويل: دهغوي په ځاے يو جومات جوړوو.  (کهف/ 21) يعنې د هغو مومنانو او صالحانو د تعظيم  او احترام په وجه هغوي دا خبره وکړه خو خداے پاک د دوي د دې خبرې نهي ونکړه او نۀ يې مذمت وکړ.  ځکه چې هلته د عبادت ځاے جوړولو نه دا مقصد نه ؤ چې د اصحاب کهف عبادت به کوي بلکې د هغوي د عظمت په وجه يې هلته د عبادت د ځاے جوړولو خبره وکړه.  دغه شان حضرت بي بي حاجرې چې په اوچه دشته کښې د حضرت اسماعيل (ع) لپاره د اوبو د موندلو لپاره له يو غر نه بل غر يعنې د صفا او مروه غرونو ترمېنځ يې منډې وهلې نو په داسې حال کښې چې حضرت بي بي حاجره پېغمبره هم نه بلکې د يو پېغمبر وينځه، پېروکاره او بيا بي بي او د بل پېغمبر مور وه نو خداے پاک هغه دوه اوچ غرونه د هغې د منډو په وجه شعائرالله وګرځول او نن هم حاجيانو باندې فرض دي  چې د صفا او مروه ترمېنځ منډې ووهي او د هغې بي بي نقل کول خداے پاک عبادت وګرځوۀ لکه په قران مجيد کښې فرمائي: 158.               إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَآئِرِ اللّهِ يعنې بې له شکه چې صفا او مروه د خداے پاک له شعائرو څخه دي ( سورۀ بقره ١٥٨ ايت ) او دغه شان چې خداے پاک ته د خپلو نزديو بندګانو نه علاوه له هغوي سره منسوبه ورځ هم ډېره غوره ده لکه په قرآن مجيد کښې د حضرت يحيی (ع) په حقله فرمائي: وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا يعنې سلام دې وي په هغۀ (حضرت يحيی ) باندې او د هغۀ د زېږيدنې په ورځ باندې، د هغۀ د وفات په ورځ باندې او د هغۀ د بيا ژوندي کېدو په ورځ باندې )) ( سورۀ مريم ١٥ ايت )

همدا رنګ  په ټولو دورانونو کښې د کعبې ټول طواف کوونکي حاجيان د بيت الله له طواف سره په يو وخت د حجر اسماعيل (ع) طواف هم کوي او د هغه له ديوالګي سره په سوليدو سره د تبرک کيدو هڅه کوي،  او دا هغه ځاے دے چې حضرت اسماعيل (ع) او د هغۀ مور حضرت هاجره بي بي سلام الله عليها پکښې ښخ کړی شوي دي يعنې د هغوي قبرونه دي نو دغه ډول مفسرين په خپلو تفسيرونو سره دا خبره ثابتوي چې که يو انسان د يو پېغمبر، د خداے د ولي او نېک او تقوا دار انسان يا د هغۀ د قبر او نښو نښانو احترام کوي او په مخکښې يې خشوع او خضوع کوي په شرط د دې چې هغه خپل رب او معبود و نۀ ګڼي هيڅ شرک او ګناه پرې نه واقع کيږي بلکې د هغه تعظيم کوونکي انسان د بخښنې او د ګناهونو د معافۍ سبب ګرځي. او دا خبره ناممکنه ده چې يو مسلمان چې د هر مذهب پېروکار وي او په ورځ او شپه کښې قبلې شريفې ته مخ کوي او د خداے پاک لپاره نمونځ کوي هغه هيڅ کله مشرک نۀ شي کېدې.

او انبياء، معصومين او اولياء خو يې څه کړې حتي د هغوي د در د دروېشانو دومره لوړ مقام دے چې د هغوي او د هغوي د قبرونو او نښو نښانو تعظيم او احترام پکار دے همدا وجه ده چې اکثرو اولياء کرامو او عارفانو به په دې خبره هم شرم محسوسولو چې يې ويلې وې چې زۀ د رسول الله (ع) يا د امام علي (ع) غلام يم بلکې ځانونه  به  يې د هغوي د غلامانو غلامان ګڼل. لکه حضرت نظام الدين اولياء (رح) يو ستر ولي الله دے  چې د چا په باره کښې حمزه بابا (رح) وائي:

 

لره اميد اے حمزه لــــه دې دربار عـــــالي نــه

ځګر ګوشه علي حېدر نظام الدين اولياء دے

 

دغه نظام الدين  اولياء (رح) په يو عارفانه شعر کښې وائي: (( چې ما ته په دې خبره کولو شرم او حياء راځي چې ووايم چې زۀ د حضرت علي (ع) غلام يم زۀ خو د هغۀ د غلام قنبر (رض) يو ادني غلام يم))

او رحمان بابا (رح) د انبياؤ، معصومينو او اولياؤ  سلام الله عليهم اجمعين د دروېشانو عظمت په دا ډول بيانوي:

 

که نظر کا څوک په کار د دروېشانو

خود به وويني وقار د دروېشان

چې په يوۀ قدم تر عرشه پورې رسي

ما ليدلے دے رفتار د دروېشانو

هومره خلق يې زيارت کا پس له مرګه

چې بازار وي په مزار د دروېشانو

بادشاهان د دې دنيا واړه پراتۀ دي

لکه خاورې په دربار د دروېشانو

که د زړۀ سترګې بېنا وي و به ويني

لکه نمر هسې انوار د دروېشانو

 

اصل خبره د عشق خبره ده يعنې که څوک په چا عاشق وي او په دغه عشق کښې مخلص وي نو بيا له خپل معشوق او محبوب سره منسوب هر څوک او هر څيز ورته خوښ وي او مينه ورسره کوي. لکه په دنيوي او مجازي عشق کښې د خلوص يوه نمونه مونږ له ليلی سره د مجنون د عشق مثال ورکولې شو ځکه چې هغه نه يوازې دا چې له لېلی سره مينه او عشق لري بلکې له هغې سره له منسوب سپي سره هم مينه ساتي او ښکلوي يې نو د دې دا مطلب نه شو چې ګنې د هغۀ له سپو سره مينه وه ځکه يې سپې ښکلولو يا د ليلی په مقابله کښې سپے  خپل معشوق وګرځوۀ بلکې هغه سپې د چا د در سپې ؤ ځکه  يې ښکلولو، نسبت يې د هغۀ له معشوقې او محبوبې سره ؤ ګنې په هغه کلي او سيمه کښې به ډېر سپي ګرځېدل خو هغۀ يې پروا نه کوله. او نۀ  ترې لېلی په دې عمل خفه کېده چې تا زما په مقابل کښې له بل څيز سره مينه شروع کړه خو نه هغه پوهېده چې له سپي سره د دۀ مينه او د هغۀ ښکلول زما په وجه دي نو په دې عمل مجنون نور هم د لېلی په نظرکښې  د خوښې وړ ګرځېدۀ لکه رحمان بابا (رح) وائي:

چې د سپي اواز يې واورم هسې خوښ يم

لکه څــوک په نغمه خـــــوښ وي د ربـــاب

او يا په بل ځاے کښې وائي:

عاشقان د يار تر سپيو هم ځاريږي

ګني مــــا د رقيبانو څــــه پروا کـــړه

په مجازي عشق کښې په عاشق باندې رقيب بد لګي خو په حقيقي عشق کښې بيا په عاشق باندې رقيب هم ښۀ لګي او د خپل معشوق او محبوب په خاطر له هغۀ سره هم مينه لري.

د مطلب د لا وضاحت لپاره به يوه تاريخ واقعه بيان کړو. په هغو وختونو کښې چې په سعودي عرب باندې د عبدالعزيز باچا حکومت ؤ چې دغه کورنۍ يعنې آل سعود د وهابي نظريې پېروکار دي او په سعودي عرب کښې د خداے د ګران رسول (ص) اهلبېتو (ع) او صحابه ؤ (رض) د قبرونو احترام ، تعظيم او يا ښکلول شرک ګڼي او مسلمانان په دې کارونو سزا کوي. نو د عبدالعزيز باچا په خپل دور کښې يو کال د اسلامي نړۍ د مختلفو اسلامي فرقو عالمان د حج په ورځو کښې دعوت کړي وو او په دغه کال د حاجيانو د نمونځ امامت هم د لبنان يو ستر شيعه عالم ارواښاد علامه سيد شرف الدين موسوي کړے ؤ. باچا بيا ټول عالمان شاهي مېلمانۀ کړل نو د مختلفو هېوادونو عالمانو له ځان سره د باچا لپاره څه تحفې او ډالۍ هم له ځان سره وړې وې او هغۀ ته يې ورکړې. په دغو کښې علامه سيد شرف الدين موسوي له ځان سره په تحفه کښې په ښکلي د څرمنې په پوښ کښې بند قران مجيد وړے ؤ او هغه يې ورته ډالۍ کړو. عبدالعزيز باچا چې وليدو قران مجيد دے نو بې اختياره يې ښکل کړو. بس دغلته ورنه علامه صېب پوښتنه وکړه چې باچا صېب! دا دې ولې ښکل کړ؟ باچا ورته وويل چې قران مجيد دے ځکه مې ښکل کړ. نو علامه صېب ورته وويل چې دا خو تاسو څرمن ښکله کړه. باچا ورته وويل چې په دې کښې دننه قران مجيد دے نو د هغۀ په وجه مې دا څرمن ښکله کړه. نو علامه صېب ورته وويل چې باچا صېب! دا مونږ چې د رسول الله (ص) د قبر مبارک جنګلې او جالۍ ښکلوو نو د دې دا مقصد نۀ دے چې مونږ ګني د جنګلو او جاليو د ښکلولو شوق لرو يا دا جنګلې او جالۍ خپل خداے ګڼو بلکې مونږ له خداے پاک نه علاوه د چا پرستش او عبادت نۀ کوو خو مونږ له رسول الله (ص) سره د نسبت په وجه د هغۀ د قبر مبارک جالۍ او جنګلې ښکلوو او دا احترام او تعظيم دے نه پرستش.

په ژوندي دليل سره عبدالعزيز باچا په هم هغه موقع د نړۍ د ټولو علماؤ په مخکښې شاهي فرمان جاري کړو چې له نن نه پس د هر مذهب حاجيانو ته اجازه ده چې د خپلو عقائدو مطابق زيارتونو ته لاړ شي اعمال تر سره کړي. خو دغه کلونه د عبدالعزيز باچا اخيري کلونه وو او د هغۀ له وفات نه پس د هغۀ ځاے ناستو باچايانو او د آل سعود مفتيانو بيا بنديزونه او پابندۍ جاري وساتلې او حتي چې اوس د هغوي په عقيده قران مجيد ښکلول هم شرک دے چې ډېره د افسوس خبره ده او د دا ډول سرزوري د مسلمانانو د کمزورۍ او تفرقې سبب ګرځي.

په هر حال د وهابي نظرياتو د مخالفو دغو مفسرينو دا خبره د عقل او منطق په پېمانه هم صحيح ښکاري چې که د خداے پاک له انبياؤ، اولياؤ، عرفاؤ، صلحاؤ او مخلصو مومنانو سره يا د هغوي مزارونو يا له هغوي سره له منسوبو څيزونو سره مينه  يا د هغو په وړاندې د خشوع، خضوع او تعظيم اظهار کول که د خداے پاک لپاره وي او هغه محبوب حقيقي سره د نسبت په وجه وي نو د هغو هستيو يا څيزونو عبادت نه دے بلکې عېن  توحيد دے او که خداے مۀ کړه د خداے پاک په مقابل کښې راوستلې شي او هغه هستۍ يا له هغوي سره منسوب څيزونه په تعظيم او احترام کښې خپلواکه وګڼل شي نو شرک دے. چې البته يو مسلمان چې پنځۀ وخته د خداے پاک په مخکښې اودريږي، تيټيږي او سجده کوي دا کار نه کوي

هسې خو د عبادت کلمه ډېره وسيع ده او يوازې په نمونځ او پرستش پورې نه محدوديږي خو نمونځ او پرستش کول د ټولو عبادتونو په سر کښې او په ټولو عبادتونو فوقيت لري او تر ټولو بهترين عمل دے نو ځکه  چې هر کله يو بنده د خداے پاک پرستش  او نمونځ کوي نو پکار دي چې دغه پرستش او نمونځ له هر ډول شرک نه پاک وي او دا هله کيږي چې هر کله انسان په عبادت کولو کښې مخلص وي لکه چې قرآن مجيد فرمائي:فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ (سورۀ زمر ٢ ايت ) يعنې د خداے پاک عبادت په خالصې ديندارۍ سره وکړه. نو د دې مقصد لپاره پکار دي چې د خداے پاک د عبادت او پرستش په وخت د بنده توجه ټوله خپل رب  ته وي،د رياکارۍ عمل دخل پکښې نه وي يعنې داسې نه وي چې انسان د دې لپاره عبادت او پرستش کوي چې په خلکو کښې په ښۀ سړيتوب سره ياد وي نو دۀ له خداے پاک سره نور خلق هم په عبادت کښې شامل کړل چې د شرک يو شکل دے يا يې دا نيت وي چې ځه نمونځ به هم وکړم او يو ورزش به هم وشي، يا په دې نيت اودس کوي چې ځه اودس به هم وکړم مخ لاس به مې هم پاک يا يخ شي، يا دا چې ځينې کسان د جَمعې د نمونځ په وخت يا د خلقو په مخکښې د نمونځ په وخت د زړۀ له تله د خشوع او خضوع اظهار کوي او حتي ځينې وختونه يې له سترګو اوښکه نيمه هم روانه شي خو چې کله بيا ځانته يوازې يا په پټه توګه يا د تهجدو نمونځ کوي نو نۀ يې بيا هغه خشوع او خضوع وي او نه يې د سترګې يو ګوټ چرته په اوښکه لونديږي. نو الهي عارفان وائي چې دغه کس په شرک خفي کښې مبتلا دے او پکار دي د شېطان له دې فرېبونو نه ځان وساتي.

     همدا رنګ الهي عارفان د خلوص عبادت تشريح دا هم کوي چې پکار دي بنده د جنت له لالچه او د دوزخ له ويرې نه بغېر عبادت وکړي ځکه چې که څوک په دې نيت سره عبادت کوي چې خداے پاک به راته د دې په بدله کښې جنت  راکړي، حورې، غلمان او رنګ رنګ نعمتونه به مې نصيب شي  يا دا چې له دوزخ نه به مې وساتي ( چې اکثر خلق په دې دواړو نيتونو سره عبادت کوي ) نو دا عبادت خالص عبادت نۀ دے او نۀ خدا پرستي ده بلکې خود پرستي او نفس پرستي  ده. لکه حضرت علي (ع) هم فرمايلي دي چې اے خداپه زۀ ستا عبادت نه د جنت په لالچ کښې کوم او نه يې ستا د دوزخ له ويرې کوم بلکې ځکه يې کوم چې تۀ د عبادت لائق يې. ځکه چې د جنت په لالچ کښې عبادت کول د يو تاجر او لېن دېن والا کس عبادت دے او د دوزخ له ويرې نه عبادت غلامانه عبادت دے. نو پکار دي چې د خداے پاک عبادت بې له څه ذاتي لالچه د يو ازاد انسان په توګه په خلوص سره وشي. او په يو بل ځاے کښې فرمائي چې اے خدايه زۀ له جنت نه زيات په جومات کښې په ناسته خوښ يم ځکه چې په جومات کښې زما په ناستي تۀ خوشحاليږې او په جنت کښې زما په ناستي زۀ خوشحالېږم چې دا خود پرستي ده. ( د جنت، حورو او غلمانو په لالچ کښې عبادت کولو باندې ارواښاد غني خان ډېر طنزيه او له  معنې او مفهوم نه ډک عرفاني شعرونه ويلي دي چې اختصار په وجه يې له نقلولو نه ډډه کوو.

همدا رنګ الهي عارفان دا هم وائي چې کله يو بنده د عبادت دغه ټول شرطونه پوره کړي يعنې له دغو ټولو بدو نيتونو نه ځان وساتي نو شېطان ورته بيا په بله لاره راتاويږي او هغه دا چې د عبادت په وخت يا له عبادت نه پس په هغۀ کښې عُجب پېدا کړي يعنې هغه په هغه عبادت باندې په زړۀ کښې فخر او لوئي کوي او ځان ورته ډېر نېک نېک ښکاري چې دا هم انسان له خالص عبادت نه د ساتلو لپاره د شېطان يوه بله حربه ده چې ډېره خطرناکه ده او فقط د خداے مخلص بندګان ترې ځان ساتلې شي. خو د دغو ټولو شرائطو د پوره کولو باوجود د عرفاؤ له نظره د خداے پاک د عبادت حق نه شي ادا کېدې يعنې څنګه چې د الحمدلله په تفسير کښې بيان شوي دي چې د خداے پاک حمد او ثنا هغه شان چې د بيانولو حق دے نه شي بيانېدې دے دغه شان د خداے پاک عبادت هغه ډول ادا کول چې څنګه د ادا کولو حق دے د انسان د وس کار نه دے خو بيا هم مونږ ته پکار دي چې تر خپل وسه پورې په کامله توګه په خلوص سره د خداے پاک عبادت ته ملا وتړو  خپل زړۀ له ټولو دنيوې تعلقاتو څخه خالي کړو او چې له کومو کثرتونو سره مو زړونه تړلي دي له هغو نه ځانونه ازاد کړو او د وحدت د سلوک په لور سفر ته ملا وتړو که انسان د الهي عارفانو د عبادت حال وګوري نو ورته به معلومه شي چې مونږ چې د کوم حمد او عبادت دعوا کوو هغه بالکل منځ تشے حمد او عبادت دے نو که هغه د کاملانو د عبادت په شان عبادت نه شو کولې نه لږ تر لږه دومره پکار دي چې خپل خالق په درګاه کښې د خپلې ناتوانۍ او عاجزۍ اعتراف وکړو او د عبوديت له دروغو دعوې کولو نه لاس واخلو او هر وخت خپلې عاجزۍ او ناتونۍ ته متوجه وسو او هيڅکله او د هيڅ عبادت او نېک عمل د انجامولو په وخت يا له انجامولو نه پس له عجب،تکبر، غاوېرتيا غوندې شېطاني حربو نه ځانونه وساتو، د عبادت او عبوديت په دروغو دعوو کولو په زړۀ کښې شرم محسوس کړو او خداے پاک ته د هغۀ نزدې او نيازبينې هستۍ وسيله کړو چې زمونږ په حال رحم وکړي نو شايد چې خداے پاک راباندې رحم وکړي او زمونږ دا مات ګوډ او منځ خالي حمدونه او عبادتونه قبول کړي ځکه که خداے پاک د رحم او کرم په ځاے د عدالت او انصاف سلوک وکړي نو ټول پکښې ګېر يو......  دوام لري نور بيا.......

د حضرت محمد (ص) ژوند

 

د حضرت محمد (ص) ژوند

(يوه لنډه کتنه)

دريمه برخه

ليک: عبدالرحيم درانے - مردان

 

د پيغمبر اکرم (ص) هجرت، د تاريخ پيل او بدلون

د خداے ګران رسول (ص) د مکې د خلقو مخالفتونه او خنډ اچونې د هغوي په تنديو او د مخونو په کرښو کښې لوستلې او په دې ښۀ پوهيدۀ چې هغه خلق چې په غلطو تعصبونو او جهالتونو کښې ډوب دي دومره په اسانۍ سره خپلې غلطې عقيدې نه پريږدي او د هغوي د نجات او ژغورنې لپاره  د ډيرو او پرله پسې سر ښيندنو، مصيبتونو زغملو او مقابلو ضرورت دے. پيغمبراکرم (ص) په خپل بصيرت سره دا تور او پيچلی پس منظر ليدلو او په ډېر صبر او زغم سره يې د اسلام بېرغ اوچت کړ او ديارلس کاله يې د دښمنانو په وړاندې مبارزه وکړه (١)  خو د اسلام دښمنانو له خپلو شېطاني کارونو لاس وانۀ خېست. په داسې حالاتو کښې د پېغمبراکرم (ص) نړيوال رسالت دا تقاضا کوله چې د خپل تبليغ ځاے بدل کړي او يو ارام او د دعوت قبلولو زمينه لرونکي مناسب ځاي ته لاړ شي.

د خزرج د قبيلې ځينې مشران د حج په موسم کښې مکې معظمې ته راغلل او په مسجد الحرام کښې يې د خداے له ګران رسول (ص) سره کتنه وکړه. پېغمبر اکرم (ص) هغوي اسلام ته راوبلل او هغوي چې له "اوس" قبيلې سره د پرله پسې اختلافاتو په وجه پوزې ته راغلي وو، په سر سترګود اسلام غوندې له امن او ورورولۍ نه ډک دين ومانۀ. خزرجيانو له مکې څخه د ستنيدو په وخت له پېغمبر(ص) څخه مبلغ او لارښود وغوښت. پېغمبر اکرم(ص) حضرت مصعب بن عمېر له هغوي سره ملګرے کړ او په دا ډول د يثرب د ښار خلق د اسلام له نمره خبر شول او د نوي دين تحقيق يې شروع کړ هغه څۀ چې خلق به يې اسلام ته زيات ليواله کول د قران نوراني او زړۀ راکښونکي ايتونه وو. مصعب د اوس او خزرج قبيلې د اسلام راوړلو رپورټ پېغمبر اکرم (ص) ته واستوۀ. او بيا د يثرب ډيرو خلقو چې مکې ته د حج لپاره راغلي وو په نيمه شپه له پېغمبراکرم (ص) سره پټ وليدل. د يثرب مسلمانانو د اسلام د ونې د زرغونولو لپاره د د خداے د ګران رسول (ص) بيعت وکړ او ژمنه يې وکړه چې لکه څرنګه د خپلو ښځو او بچو ملاتړ کوي هماغه راز به د ګران رسول (ص) ملګرتيا وکړي.(2)

د پيغمبراکرم (ص) د شهيدولو سازش

لا د سهار رڼا څرک نه ؤ وهلے چې قرېش د يثرب د مسلمانانو له ژمنې خبر شول او د دې ژمنې د ناکامولو او د هغۀ مبارک د پرمختګ د مخنيوي لپاره اور واخېستل. په دې خاطر په دارلندوه کښې چې د قرېشو د غونډو ځای ؤ، يوه شورا جوړه شوه او له ډېرو مشورو وروسته وټاکل شوه چې له هرې قبيلې يو تن غوره شي چې د شپې د پېغمبراکرم (ص) په کور حمله وکړي هغوي شهيد کړي او د اسلام د بلنې بنياد دړې وړې کړي.(٣) خداے پاک خپل ګران رسول (ص) د دښمنانو له سازشه خبر کړ او ورته يې حکم وکړ چې د شپې له مکې اوځي.(٤)

حضرت محمد(ص) د هجرت د حکم له  راتللو وروسته اراده وکړه چې خپل زيږن ځاے او وطن پريږدي او يثرب (مدينې) ته لاړ شي. د هجرت له حکمه وروسته پېغمبراکرم (ص) حضرت علي(ع) راؤغوښت، هغه يې له خپل رازه خبر کړو او امانتونه يې ورته وسپارل چې مالکانو ته يې ستانۀ کړي او ورته يې فرمايل: (( زۀ هجرت کوم او تۀ زما په بسترې کښې څمله )).حضرت علي(ع) ومنله د رسول الله (ص) په بسترې کښې څملاست او هغه خطرې چې د خداے ګران پيغمبر(ص) ته پېښې وې، هغه حضرت علي(ع) په خپل سر واخستې(٥) د حضرت علي(ع) سرښيندنه دومره له خلوصه ډکه او مهمه وه چې خداے پاک په قران مجيد کښې ستايلې ده.(٦)

پېغمبر اکرم (ص) غار ثور ته ځي

د شپې څو ګېنټې تېرې شوې وې چې دښمنانو د پېغمبراکرم (ص) کور محاصره کړو چې په خپل شېطاني پلان عمل وکړي خو پته ورته نه وه چې خداے پاک د خپل ګران  رسول(ص) ملاتړے دے او هغه به له دې مصيبته وساتي.پېغمبر اکرم (ص) د سورۀ ياسين ايتونه لوستل، له کوره ووت او په يوې بلې لارې له مکې معظمې نه بهر د ثور غار ته لاړ.حضرت ابوبکر( رض) هم له دې قيصې خبر شو او له پېغمبر(ص) سره په هجرت کښې ملګرے شو.(٧) کفارو په وېستلو تورو سره د هغه مبارک په بسترې حمله وکړه خو په ډېرې حېرانتيا سره يې حضرت علي شېر خدا(ع) د هغوي په ځاے وليد نو له هغۀ نه يې پوښتنه وکړه محمد(ص) چرته لاړ؟ علي(ع) ځواب ورکړو ولې زۀ تاسو په هغۀ باندې د څارنې لپاره کېښنولے وم څه چې درته ووايم چې چرته لاړ، تاسو غوښتل چې هغه له دې سيمې وځي او هغه هم ووت.(٨) قرېشو چې ټول سازشونه يې ناکام شوي وو، ډېرې سر پښې وټکولې او کوششونه يې وکړل خو بې نتيجې. پيغمبراکرم (ص) په ثور غار کښې له دريو ورځو پاتې کېدو وروسته يثرب ته روان شو(٩). د سراقه بن مالک په نامه د مکې يو کس د پيغمبر(ص) تعاقب وکړ خو چې کله يې د اس پښه درې ځلې په زمکه کې ښخه شوه او هغه يې په زمکه وغورزولو نو توبه يې وکړه او راستون شو.(١٠)

د خداے ګران پېغمبر(ص) د ربيع الاول په دولسمه "قبا" ته ورسيد(١١) او څو ورځې يې هلته تېرې کړې(١٢).حضرت ابوبکر(رض)  ډېر تاکيد وکړ چې هغه مبارک يثرب ته روان شي خو پېغمبراکرم (ص) ونۀ منله او وې فرمايل: حضرت علي(ع) په خپل سر سره زما حفاظت کړے دے او زما تر ټولو ښه اهلبيت(ع) او زما د ترۀ زوے او ورور دے له دې ځايه به ونه خوزو  تر څو چې حضرت علي(ع) له مونږ سره يو ځاے نۀ شي.(١٣) حضرت علي(ع) خلقو د امانتونو له رسولو وروسته "قبا" ته راغے او له پېغمبراکرم (ص) سره يو ځاے شو. په داسې حال کښې چې پښه يې ډيره  زخمي شوې وه. پيغمبراکرم (ص) هغه په خپل غيږ کښې ونيوۀ او د خپلې خولې  لاړې مبارکې يې د امام علي(ع) په پښې ومږلې له هغو سره د هغۀ پښه بالکل ښه شوه او له پېغمبر(ص) سره د يثرب په لور روان شو. د يثرب حالت ډېر بدل شوے ؤ. خلقو په ډېر جوش، جذبې او برم سره په لارو کوڅو کښې د ګران رسول (ص) انتظار کوۀ. پېغمبراکرم(ص) د جمعې په ورځ د يثرب ښار ته ورسيد(١٤). خلق د خوشحالۍ نه په جامو کښې نه ځائېدل او ټولو د پيغمبراکرم (ص) په نوراني مخ سترګې ښخې کړې وې.رسول الله مبارک (ص) په يثرب کښې ديره شو او د عدالت او ايمان په بنياد يې د يو لوے تمدن او د اسلام د مبين دين بنياد کېښود. د يثرب نوم د پېغمبراکرم (ص) له ورتګه ورسته بدل شو او "مدينة النبي" (د پيغمبر(ص) ښار) نوم پرې کيښودے شو او دا کال د  لوے واقعې يعنې د حق او عدالت د کاميابۍ په خاطر د اسلام د تاريخ پيلامه او مبدا وګرځيدۀ او خلق د اسلام د نمر په رڼا کښې لکه بيا وزيږيدل.

نن چې د هجرت د عظيمې قيصې 14 پيړۍ وشوې نو  راځئ چې د تاريخ پاڼې واړوو او د هجرت او د اسلام د بنياد کيښودنې لپاره د مسلمانانو سختيو او کوششونو ته يو ځغلنده نظر وکړو.مسلمانان چې د قرېشو له ازارونو او شکنجو خلاص شوي او يو ارام ځاے ته تللي وو، په سستۍ او عېش و عشرت اخته نه شول بلکې شپه او ورځ يې د اسلامي تمدن د پراختيا لپاره هلې ځلې وکړې. او د مسلمانانو همدا پرله پسې کوششونه او زحمتونه وو چې هغوي يې له ګډوډۍ او بندونونو راووېستل او خوشبخته او نېکمرغه يې کړل. پکار ده چې دا ورځ هر کال د هجرت  د کليزې په توګه ونمانځل شي چې ټولو مسلمانانو په تېره بيا ځوانانو ته پته ولګي چې اسلام په دومره اسانۍ سره نۀ دے خپور شوے بلکې د دې لپاره ډېر زحمتونه او کوششونه شوي دي او له کوششونو سره سره د هغه وخت د مسلمانانو کلک ايمان او د پېغمبراکرم(ص) د خبرو او فرمانونو منل د دې دين د کاميابۍ له مهمو عواملو څخه وو.

په مدينه کښې د اسلامي ورورولۍ جوړول

د همفکرۍ غږملتيا او مينې په سيوري کښې يوه ژوندۍ ټولنه رامنځته کيږي او په همداسې ټولنه کښې ټول انسانان نېکمرغه او خوشبخته کيدې شي او له يو بل سره له مينې ډک ژوند تېرولے شي. اسلام د داسې ټولنې د جوړولو لپاره که څه هم د قومونواو ژبو احترام ساتي خو سيمه، قوميت، ژبه، رنګ او نسل د برترۍ معيار نۀ ګرځوي او ټولو ته په يو نظر او د مسلمان په سترګه ګوري او معيار او پارسنګ يې په خداے پاک باندې ايمان، په اسلامي تعليماتو باندې عمل او په خاصه توګه تقوا ده د اسلام ګران رسول (ص) مدينې ته له راتګه او د جومات يعنې د مسلمانانو د انتظام د مرکز تر جوړولو وروسته يو لوے او  ښۀ نوښت وکړو چې هغه د اسلامي اخوت او ورورولۍ بنياد ؤ. د دې لپاره چې په مسلمانانو کښې مينه او يووالے نور هم زيات شي او په دې پوه شي چې که خپل وطن، خپلوان او ملګري يې پريښي دي نو په بدله کښې ورته لا مينه ناک او زړۀ سواندي وروڼه او دوستان په لاس ورغلي دي نو له هغې عامې ورورولۍ او اخوت نه علاوه چې ټول مسلمانان يې په خپلو کښې لري او ټول مومنان وروڼه وروڼه دي د خپلو پيروکارو تر مېنځ يې د ورورولۍ صيغه وتړله او دوه دوه کسان يې په خپلو کښې وروڼه کړل. خو حضر علي(ع) يې خپل ورور کړو او وې فرمايل چې علي (ع) زما ورور دے (ځکه چې بل څوک د هغۀ برابري نۀ شي کولې ).(١٥)

قران مجيد هم دې اسلامي ورورولۍ ته په عزت او احترام سره اشاره کوي او فرماېي: "او د خداے هغه نعمت ياد کړئ چې تاسو په خپلو کښې دښمنان وئ او خداے په خپل فضل او کرم سره ستاسو په زړونو کښې مينه واچوله او په خپلو کښې ديني او ايماني وروڼه شوئ. په داسې حال کښې چې تر دې مخکې د اور د ګړنګ (جنګو او اختلافاتو) په غاړه ولاړ وئ او خداے ترې خلاص کړئ.)) (١٦)

اسلامي اخوت يوه تشريفاتي او بې مقصده خبره نه ده بلکې  يو داسې حقيقت دے چې د ايمان له روح سره اخښلی دے او اثار يې پرله پسې ښکاره کيږي. امام جعفر صادق(ع) د دغو اثارو ځينو برخو ته اشاره کوي او فرمائي: (( مومن د بل مؤمن ورور او لارښوونکی دی او په هغه ظلم يا ورسره خيانت نه کوي، دوکه نه ورکوي او هيڅکله وعده خلافي هم ورسره نه کوي. ))

د اسلامي ورورولۍ له اثارو څخه يو دا هم دے چې هغه څه چې مسلمان يې د ځان لپاره خوښوي پکار دي چې د خپل مسلمان ورور لپاره هم هغه څيز خوښ کړي او په خپل مال لاسونو او ژبې سره د هغۀ مرسته وکړي. دا له اسلامي ورورولۍ لرې خبره ده چې ته دې په خېټه موړ او په تن پټ يې  خو ستا مسلمان ورور وږے تږے او بې جامو وي. اسلامي ورورولۍ سلمان فارسي(رض) او بلال حبشي وروڼه او د پيغمبر(ص) نزدې ياران وګرځول. د دې په رڼا کښې ډيرې زړې دښمنۍ ختمې شوې او تيت و پرک کسان دوستان شول او د همدغه اتحاد په رڼا کښې مسلمانان د يوې لوي کورنۍ په شان د يو بل په غم او ښادۍ کښې شريک دي. اسلامي ورورولي د ټولو مسلمانانو تر مينځ په يو بل باندې ځنې ذمه وارۍ او فرضونه اچوي. په دا ډول چې هغوي ځان له مشکلاتو ازاد او نور په مشکلانو کې ښکيل نۀ شي ليدې بلکې هر يو د خپل وس مطابق د نورو د ستونزو د اوارولو او مشکلاتو د ختمولو کوشش کوي. دا ذمه واري په دوه قسمه ده.

1 . اقتصادي ملګرتيا: يعنې د يو بل اقصادي اړتياوې او ضرورتونه پوره کول مثلاً خوراک، پوشاک، علاج،   د کور برابرول او د روزګار پيدا کول. د دغو اقتصادي ضرورتونو د پوره کولو لپاره د خداےپاک،  د هغۀ ګران رسول (ص) او مذهبي لارښوونکو لخوا هم ډېر حکمونه او اوامر راغلي دي او اسلام ورته د زکات، خمس، صدقې او انفاق وغيره په څير ښه ښه پروګرامونه جوړ کړي دي.چې که په صحيح معنو کښې عملي شي نو په ټولنه کښې به له اقتصادي نظره يو بې وزله، غريب او حاجتمن پاتے نۀ شي. خو هر کله چې مسلمانانو د اسلامي په دغو اقتصادي قوانينو باندې عمل پرېښود يا يې د خداے پاک د نظام په مقابل کښې نور نور خودساخته نظامونه غوره کړل چې په دغو نظامونو کښې د يو بل حق خوړل او په هره لاره او هره طريقه مال راتروړل رواج وګرځېدل نو معاشره کښې طبقاتي نظام پېدا شو او د حضرت آدم (ع) په يو شان اولاد کښې له اقتصادي نظره اعلی ، ادنی، اوچت او پست، سپک او دروند پېدا شول.

2 . علمي او تربيتي ملګرتيا: اسلام مسلمان ته دا دنده ورکړې ده چې څۀ يې په خپله زده وي هغه نورو مسلمانانو ته هم وښئ او د يو بل په امر و نهي او روزنه کښې سستي ونۀ کړي، اسلام د علم ( چې پکښې له شرعي زدکړو نه واخلې تر سائېنس او ټېکنالوجۍ پورې علمونه شامل دي) زدکړه او بل ته ښودنه عبادت وګرځوۀ. خو مسلمانانو نن سبا د وهمي ويرو او خيالي ګټو يا خود پرستۍ  په خاطر دا لوے سنت پريښے دے يا خو داسې کسان دي چې نۀ د خپل تعليم او تربيت خيال ساتي او نۀ د بل او يا ځينې په خپل تعليم او تربيت بوخت دي او بل يې هېر کړے دے، همدا رنګ په داسې حال کښې چې اسلام د امر بالمعروف او نهي عن المنکر حکم کړے دے يو بل له ګناهونو نه منع کوي او ښو کارونو ته يې نه رابولي. نتيجه يې دا ده چې د اسلامي ورورولۍ روح په ختميدو دے او چې دا ختم شي نو د يوې ژوندۍ ټولنې ټول خصوصيات او فائدې به هم له منځه لاړې شي.

په اوس مهال کښې اسلامي ورورولي:

په دې زمانه کښې مسلمانان له بل هر وخته زيات اسلامي ورورولۍ او اخوت ته اړتيا لري ځکه چې خداے پاک اسلامي هيوادونو ته قيمتي ذخائر او زيرمې ورکړي دي چې د نورو پرې سترګې دي او په همدې خاطر کوشش کوي چې مسلمانان له يو بله لرې او بې خبره وساتي، او د مسلمانانو په دغو قيمتي ذخېرو او زېرمو باندې يا په مستقيمه توګه قبضه وکړي يا يې په خپلو کښې په مذهبي ، قومي او لساني اختلافاتو او جنګونو دهشتګردۍ او ناامنۍ لګيا کړي او بيا د هغوي د امنيت د ساتلو په بانه د مسلمانانو سيمو ته داخل شي او په دغو ذخېرو او زېرمو باندې قبضه وکړي. چې نن يې مونږ په افغانستان، عراق، د پاکستان په ځينو سيمو او دغه شان د نړۍ په نورو سيمو کښې کتونکي يو.

پکار دي چې مونږ بيدار او خبردار يو او د اسلامي اخوت د راوستلو لپاره چې پيغمبر(ص) يې بنياد ايښے ؤ د اسلامي احکامو پيروي وکړو. مسلمانان که هر څومره قوي او پياوړي وي بيا هم يووالي ته ضرورت لري نو د وحدت او اسلامي ورورولۍ سبقونه بايد په منظمه توګه په سکولونو کې وښودل شي او د تعليم په وروستيو دورو کښې په علمي او روزنيزو پروګرامونو سره غښتلي کړی شي. او په مدرسو، سکولونو، کالجونو او يونيورسټيو کښې دې بچو، زلميو او ځوانانو ته دا خبره په ذهنونو کښې واچوي چې د اسلام دښمنان هيڅکله د مسلمانانو دوستان، همدرد او د مسلمانانو له غمه مړۀ نۀ شي کېدې چې له لريو لريو سيمو نه دې د مسلمانانو په سيمو کښې د امن راوستلو او د مسلمانانو د سيمو د ابادولو لپاره راشي بلکې هغوي تل خپلې ګټې په نظر کښې نيسي نو پکار دي چې مسلمانان خپلو کښې سره لاسونه ورکړي او خپل هېوادونه او سيمې ابادې او له اسلامي ورورولۍ او امن نه دې يې ډکې کړي  او د مائېندو او پلارانو هم دا فرض دي چې خپل بچي مسلمان وروڼه او د يو بل غمخور وروزي.

په اسلام کښې جهاد

د نړۍ په بيلا بيلو سيمو کښې په  مېليونونو مسلمانان هر کال د پېغمبر اکرم (ص)  د ولادت او بعثت جشنونه نمانځي دا د هغو ورځو د درنښت لپاره دي  چې کله د کائناتو دغې عظيمې هستۍ په دنيا کښې سترګې وغړولې او يا د بعثت په موقع يې د سولې او ورورولۍ بېرغ په اوږه کړ او د "وما ارسلنک الا رحمة للعالمين" په اواز سره يې د نړيوالې سولې او سوله ايز ژوند بنيادونه کېښودل. اسلام طبقاتي  او نسلي اختلافات چې د ډير ناوړو جنګونو او پېښو سبب دي په ډيرې ښې طريقې سره اوار کړل. خو اوسنۍ متمدنه نړۍ لا تر اوسه په دې کښې ښکيله ده اوهره ورځ په څه نا څه بانې د جنګ اور بلوي. د اسلام سوله غوښتنه او عدالت غوښتنه دومره زياته ده چې په ډاګه اهل کتاب يووالي او غږملتيا ته رابولي او په زړۀ  راښکونکي ايت سره فرمايي: قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ (( اے پېغمبره! ووايه چې اے د کتاب خاوندانو راشئ چې زمونږ او ستاسو ترمېنځ په دې ګډه کليمه اتفاق وکړو چې له خداے پاک نه علاوه د بل چا عبادت ونکړو او په خپلو کښې يو بل ته د خدائۍ درجه ورنکړو. )) (١٧) کله چې مسلمانانو مدينې ته هجرت وکړو او د برياليتوب بيرغ يې ورپاوۀ نو د مخالفانو لخوا پيغمبر(ص) ته د سولې وړانديزونه راغلل. او هغۀ مبارک يې هم هر کلے وکړ. چې څرګند شاهد او بېلګه يې د هجرت په لومړي کال د يهودو له څو قبيلو سره سوله ده. اسلام عامه سوله او ګډ ژوند غواړي او ډير ښه پروګرامونه هم ورته لري.  

اسلام يو ژوندے او نړيوال مکتب دے چې د اجتماعي او اقتصادي نظام لپاره خاص پلانونه او طريقې لري. اسلام د پخوانيو روميانو يهوديانو او نازيانو په شان په يوې ټولنې او نسل کښې محصور نه دے بلکې د ټولو نړيوالو لپاره دے. او د اسلامي ښودنو په رڼا کښې په مسلمانانو فرض دي چې د محرومو او غم ځپلو خلقو د ژغورنې، د سولې او عدالت د راوستنې او د ژوند د پروګرامونو سره د نړيوالو خلقو د بلديدا لپاره کوشش وکړي. د اسلام مجاهدين په دې لټه کښې نه دي چې يوه ټوټه زمکه ونيسي يا يو حکومت نسکور کړي او د هم هغۀ په شان يا تر هغۀ لا ظالم حکومت يې په ځاے راولي، بلکې جهاد هغه انسان دوسته او بې داغه کوشش دے چې د خداے پاک په لار کښې د انسانانو د تکامل او کمزورو او ضعيفو خلقو د ژغورنې لپاره دے چې فتنې ختمې شي او عامه سوله راشي. دا لوے اهداف او ژوندي تعليمات ډير خلق له ذلت او خوبه رابيداروي او د هغو ظالمانو او خپل سرو خلقو ظلم ختموي چې د غريبانو په وينو يې خپلې ماڼۍ او افسانوي ژوند جوړ کړے دے. اسلام هيڅکله  د بل دين ، بل مذهب د منلو په بنياد له چا سره جهاد نه کوي بلکې د اسلام جهاد د ظالمانو، ستمګرانو، فتنه اچوونکو، د بې وزلو وېنې څښونکو په خلاف دے. د انسان فطرت هم دا حکم کوي چې له پټي څخه بيکاره او د فصل خرابوونکي واښۀ او له ټولنې فاسد غړی او عضو غوڅ شي چې د محرومو کسانو د نيکمرغۍ او ژغورنې فضا برابره شي. د انسانيت او عدالت ليوال او پتيالي دې مقابلې ته غاړه ږدي او هغه ستائي. خداے تعالی فرمائي وَلَوْلاَ دَفْعُ اللّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الأَرْضُ يعنې "که خداے د ځينو کسانو په ذريعه د ځينو نورو مخه نه نيوله نو زمکه به تباه او فاسده شوې وه"(١٨)

د اسلام او  قران په تيورۍ کښې جنګ پخپله اصلي مقصد او وروستے هدف نۀ دے بلکې د تېريو ، ظلمونو، ستمونو او غصبونو د مخنيوي او د ښو انسانانو لپاره د نيکمرغۍ د لارې د پرانېستلو په غرض يوه وسيله ده .د مسلمانانو استاذي ايراني سردار رستم فرح زاد ته وويل خداے مونږ وهڅولو چې خلق له بت پرستۍ څخه خداے پرستۍ له غلامۍ څخه ازادۍ او د باطلو دينونو له ظلم څخه د اسلام عدالت ته راوبولو. څوک هم چې زمونږ بلنه و نه مني مونږ ورسره غرض نه لرو خپله زمکه روته پريږدو او ستنيږو...."

 

ايا اسلام د تورې په زور خور شوے دے؟

له جنګه څخه د مسلمانانو اصلي مقصد دا ؤ چې له محرومو پرګنو سره رابطه ټينګه کړي چې هغوي د اسلام له اصولو خبر او د اسلام عظمت له نزدې څخه وګوري. مسلمانانو له کفارو سره په جنګونو کښې څوک په زوره نه مجبورول چې اسلام راوړي بلکې هغوي د سولې د شرايطو په منلو سره په خپل دين باقي پاتې کيدې شول او د سولې د شرائطو په ځواب کښې به اسلامي حکومت د هغوي ملاتړ کولو. ګران رسول (ص) د حديبيې په سوله کښې ژمنه وکړه چې که د مکې د کفارو کوم کس مسلمان شي او مدينې ته مسلمانانو ته راشي نو مسلمانان به يې نه مني او هغه به ستنوي (١٩) او څنګه يې چې ژمنه کړې وه هماغه شان يې وکړل که څه هم پيغمبراکرم (ص) کولې شول کفارو ته يې ويلې وې چې که له اسلامه کوم کس ووت او د مکې کفارو ته يې پناه يوړه نو کافرانو ته پکار دي چې هغه راستو ن کړي خو پيغمبراکرم(ص) داسې ونه کړل.

ګران رسول (ص) د مکې په فتحې کښې قرېش ازاد پرېښودل چې دوي پخپله اسلام وپيژني. او له مسلمانانو سره يې وعده او ژمنه وکړه چې په مکې کښې د څو فاسدانو او تخريبکارانو نه علاوه څوک ونه وژني. او کله به چې کفارو امان غوښتۀ، امان به يې ورکوۀ، چې پخپله اسلام قبول کړي. مثلاً صفوان بن اميه د مکې له فتحې وروستۀ جدې ته وتخښتيدۀ خو کله يې چې له پيغمبراکرم (ص) څخه امان وغوښت نو پيغمبر(ص) ورته خپله پګړۍ ولېږله چې د امان نښه وي، صفوان له جدې راستون شو او پېغمبر(ص) ته يې وويل "ما ته دوه مياشتې مهلت راکړئ" پېغمبر(ص) ورته د دوو په ځاے څلور مياشتې مهلت ورکړو تر دې چې له هغه مبارک سره حنين او طائف ته لاړ او بالاخره په خپل اختيار مسلمان شو. نو په دا ډول معلوميږي چې د تورې استعمال يوازې د هغو کسانو لپاره دے چې حق يې پيژندلے وي او بيا هم له حقو سره مقابله کوي او د نورو د نيکمرغۍ خنډيږي. توره يوازې د فتنو د ختمولو، د محرومو کسانو د ژغورلو او د انسان د ترقې او کمال د فضا د برابرولو لپاره ده.د اسلام د وړومبيو وختونو د مسلمانانو ايمان او ټينګتيا په دې باندې ښۀ دليل دے چې اسلام په توره نه دے خور شوے بلکې په مينه خور شوے دے، د حضرت بلال حبشي، عمار ياسر او هجرت قيصې ټولو ته يادې دي ايا بيا هم مونږ ويلې شو چې اسلام په توره خور شوے دے؟ د فرانس ډاکټر ګوسټاولوبون ليکي: (( اسلام په داسې اسانۍ او ساده طريقې سره وده کوي چې ډيره حيرانوونکې ده او پکار ده چې دا د اسلام له ځانګړتياؤ څخه وبولو. هر ځاے کښې چې مسلمانانو قدم ايښے دے اسلام د تل لپاره هلته باقي پاتے شوے دے)) يو بل عيسائي ليکوال ليکي (( مسلمانانو چې له اسلامي پولو بهر د تجارت او کلتور په ذريعه اسلام خپور کړو هغه له هغې اندازې ډېر زيات ؤ چې د فوځي فتوحاتو له لارې يې خپور کړے ؤ))

د پيغمبراکرم (ص) د زمانې د جنګونو محرک او مړو شمېرد اسلام ګران پيغمبر(ص) د نړۍ د خپل سرو واکمنانو برعکس چې د زمکو د نيولو او د انسانانو د زبيښلو او د نورو ملتونو د مال د حاصلولو لپاره به يې جنګ کوۀ، تورې ته لاس نه کړ او يوازې په ضروري موقعو د ظلم او زياتي د مخنيوي د لارې د خنډونو د ختمولو او د حق او عدالت د بېرغ د هسکولو لپاره به يې په دفاعي توګه له تورې کار اخستو. نو ايا داسې جنګونو ته ناجائزه ويلې شو؟ څرګنده خبره ده چې دا مبارزې د هر پېغمبر لپاره ضروري او لازمي دي او هر عقلمند يې ستائېنه کوي.

د حضرت عيسي (ع) د رسالت موده کمه وه او شرائط هم ورته برابر نه وو نو توره يې هسکه نه کړه ګني هغه به هم د ټولنې ناسورونه له منځه وړي وې. د عيسائي نړۍ رسندويې د دې لپاره چې د اسلامي ملتونو روحيه کمزورې کړي له استعمار او فساد سره د مبارزې روح په هغوي کښې مړ کړي او د اسلام د پراختيا مخه ونيسي د اسلام د پيغمبر(ص) جنګونه اپوټه ښئ. چې په دې طريقې سره د کليسا د پاپانو او پلارانو جنايتونه او جرمونه چې په صليبي جنګونو او د عقائدو په محاکمو او فېصلو کښې يې په لکونو کسان وژلي دي، پټ کړي او بې اهميته يې وښئ. همدا رنګ نن نړيوال استکبار چې په سر کښې يې امريکا ده په خپلو تبليغاتو او پروپېګنډو او د اسلامي مقدساتو په سپکاويو سره د نړۍ د خلقو په ذهنونو کښې دا خبره اچوي چې اسلام د تورې په زور خور شوے او يو دهشتګرد دين دے او د دې مقصد لپاره يې په مسلمانانو کښې له تند لاريو، جاهلو او متعصبو مذهبي کسانو څخه يو لړ دهشتګردې ډلې جوړې کړي او پټ په پټه يې ملاتړونه کوي چې هغه مذهبي دهشتګردې ډلې په خپلو غېر اسلامي، غېر اخلاقي او غېر قانوني او دهشتګردانه اقداماتو او اعمالو سره د اسلام څېره بدرنګه وښئ او د اسلام مقدس او له مينې او ورورولۍ نه ډک دين يو دهشتګرد دين ثابت کړي او بيا د هغوي د دې دهشتګردانه عملياتو فېلمونه او سي ډي ګانې د نړۍ په مختلفو هېوادونو کښې خپرې کړي چې په دې کار سره په خاصه توګه په غېر مسلمه نړۍ کښې اسلام ته د غېر مسلمو د راتلو د سېلاب ته بندونه او خنډونه جوړ کړي او هغوي له اسلام نه متنفره کړي............. دوام لري .... نور بيا.....

ماخذونه

(١) کامل ابن اثير طبع بيروت 1375 قمري ج2 ص108.

(٢) اعلام الوری طبع نجف 1390قمري ص55 – 61.

(٣)  تاريخ طبری ج3 ص1229 او اعلام الوری ص61 -62.

(٤) تاريخ طبری ج 3 ص1231

(٥) . سيرۀ ابن هشام ج1 ص481 او تاريخ طبری ج3 ص1232.

(٦)  بحارالانوار ج19 ص78.

(٧)  تاريخ طبری ج3 ص1234.

(٨) اعلام الوری ص63.

(٩)  سيرۀ ابن هشام ج1 ص486 او بحارالانوار ج19 ص69.

(١٠) سيرۀ ابن هشام ج1 ص489 او بحارالانوار ج19 ص88.

(١١)  کامل التواريخ جز دوم طبع بيروت 1375 قمري ص106 قبا له مدينې سره نزدې ځاے دے.

(١٢) تاريخ طبری ج3 ص1245.

(١٣)  بحارالانوار ج19 ص116.

(١٤) سيرۀ ابن هشام ج1 ص494 او بحارالانوار ج9 ص122.

(١٥)  . سيرۀ ابن هشام ج2 ص505 ، 504.

(١٦) سوره مجادله ايه 22.

(١٧)  . سوره ال عمران ايه٦4.

(١٨)  . سوره بقره ايه251

(١٩)  . بحارالانوار ج20 ص350.

د پېغمبراکرم (ص) د نُور د خلقت ابتداء

 

د  پېغمبراکرم  (ص) د نُور د خلقت ابتداء

 

 

 

نُور هاله د محمد وه په جهان کښې

چـــې بــــوي نـــــۀ ؤ د آدم او د حــــوا

سيد وهاب حسېن وهاب

حضرت ابوذرغفاري (رض)  د خدائے له رسول صلي الله  عليه وآله  وسلم نه روايت  کوي چي  حضور  وفرمايل:  (( زۀ او علي بن ابي طالب (ع)   له يو نور نه خلق شوي  يو  _ ما او علي (ع)  له حضرت آدم (ع) نه دوه زره کاله  مخکښې د عرش  په ښي طرف کښے د خداے  ذکر  او تسبيح  کوۀ  _ چي کله  خدائے  تعالي حضرت ادم (ع)  پېدا کړو  زمونږ  نور ته يې د هغه   په پشت   کښے  ځای ورکړ حضرت نوح (ع) چی په کشتۍ کښې سپرېدۀ   زمونږ نور  د هغه   په صلب کښې ؤ _ حضرت  ابراهيم  (ع)  يې  چی په اور کښې اچوۀ   زمونږ نور  د هغۀ   په  پشت کښې موجود ؤ_   په همدي  ډول   پشت په پشت په پاکه او پاکيزه توګه يې  منتقل کولو _ چی دحضرت  عبدالمطلب  صلب ته  منتقل شو  _ دې نه ورسته يي زمونږ نور  په دوه  ځايه تقسيم کړ  _ زما نور ته  يې  ز ما د پلارحضرت عبد الله (رض)په پشت او د علي (ع)  نور ته يې د حضرت ابوطالب (رض) په پشت کښې  ځائے  ورکړ_ خدائے عزيز  د پېغمبرۍ مقام  ماته راکړ او فصاحت او شجاعت  يې علي (ع) ته   عنايت  کړ زما نوم  يې  له خپلو  نومونو نه  کېښود چي د خدائے سبحان  يو نوم  محمود دے نو زما نامه محمد شو _ د خدائے په نامو کښې  يوه نامه علی ده او ز ما د ورور نوم يې  علي کېښود. خدائے توانا  زۀ د رسالت   لپاره   او علي (ع)  يې  د امامت  او قضاوت  لپاره مخلوق    ته راوليږلو))

بيا له   پېغمبر اکرم  صلي الله  عليه و آله  وسلم  نه روايت  دے  چی: (( خدائے پاک زۀ  ، علی ، فاطمه  ، حسن او حسين عليهم السلام اووه ( ٧)  زره کاله  مخکښے د دنيا  د خلقت  نه  وړاندے  پيدا کړي يو  ((

دا روايت   په تورات او  انجيل کښے د پېغمبر  د پيدا کيدو  زېرے  ورکوی(  دتورات   په دريم باب کتاب  حقوق  نبي   له  ٣ نه تر ٦  آېت پورې  د پېمبرۍ   پيشن ګوئ کوي  همدا رنګ  د  تورات په کتاب تثنيه  اتلسم باب  له  ١٧نه تر ٢٢ ايت پوری د پېغبراسلام (ص) په  حقله  بشارت کوي په انجيل  کښے کتاب  يو حنا څوارلسم باب  له  ١٦نه تر ٢٦ ايت پورې او پنځلسم باب اوشپاړلسم باب له ١٦ نه تر  ١٧ ايت پورې د  پېغبراکرم صلی الله  عليه وآله وسلم  بشارت ورکوي

د پېغمبر اکرم صلی الله  عليه واله وسلم  په زيري   باندې  ډير  معلومات  شته  _ خو  زه دلته کښې له  ليکلونه  معذور يم  په قرآن مجيد کښے خداے پاک  جل جلاله فرمائي :

وَإِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُم مُّصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِن بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءهُم بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ (سورۀ الصف ٦ ايت )

 

(( او ياد کړه هغه وخت  چې کله  حضرت  عيسي  ابن مريم  وويل اے د يعقوب  اوﻻده !  په ريښتيا  زۀ د خداے رسول يم ، له ما نه د مخکښې کتاب تصديق کوونکے او له ما نه وروستو د راتلونکي يو رسول زېرے ورکوونکے يم چې نوم يې احمد دے خو بيا هم چې کله هغه له معجزو سره راغے نو خلقو وويل چې دا څرګند جادو دے ))

دلته  به د خداے د ګران رسول (ص) د ظاهري  ژوند په حقله څو جملې وليکم چې حتی مخالفين يې هم ګواهی کوي.

د پېغمبر اکرم  صلي الله عليه وآله وسلم  ظاهري پاکه شجره په دا ډول ده  حضرت  محمد  بن عبد الله  بن عبد المطلب  بن هاشم  بن  عبد مناف بن قضی بن کلاب  بن  مرة  بن کعب  بن لوي   بن غالب  بن  فهر  بن مالک   بن نضر  بن کنانه  بن خذيمه  بن مدرکه  بن الياس  بن مضر  بن  نزار  بن معد بن  عدنان  بن ادد  بن  ناخور  بن  سود بن  يعرب بن يشخب  بن ثابت  بن اسماعيل بن ابراهيم بن تارخ  بن ناحور بن  ساروح  بن ارعواء  بن  فالغ  بن عابر  بن  شالغ  بن  ار فخشد  بن سام  بن نوح  بن لمک بن  متوشلخ  بن اخنوخ  بن  يرد  بن مهلائيل  بن قينان بن  انوش  بن  شيث  بن  آدم  عليه السلا م _

مور د  هغه حضرت آمنه  بنت  وهب (رض)  ده _ د  پلار  له طرفه  د حضرت  محمد (ص)  سلسله  حضرت آدم نه  واخلې  تر حضرت عبدالله  عليه السلام پورے  په  شبيه او مطابق د نمونځ  د رکعتونو د شمير مطابق ده د واجب او نفل رکعتونو شمېر يو پنځوس  (٥١)  جوړيږي _ نو  هم دغسې له حضرت  محمد(ص) نه  تر حضرت آدم (ع) پورې  سلسله  يو  پنځوس  پشتو  کښې راغلې ده  لکه  څه رنګه چې د نمانځه اولس (١٧)  رکعتونه فرض دي او هم دا شان اولس  نيکونه يې پېغمبران  تېر شوي دي _ او  اولس (١٧)  د پيغمبرانوا وصيان  او هم اولس  ( ١٧) نېک او صله رحم کوونکي بادشاهان  وو –  د هغه حضرت مبارک  نور په  پاکو پشتونو کښې چي هغه ټول خدا شناسه  او د وخت په حق مذهب باندې قائم وو. ټول  علماء  او ليکونکي  په دي خبري عقيده لري  چي د حضرت محمد(ص)  پلار او مور او ټول  اجداد  بزرګواران ايماندار تېر شوي دي  د هغه  حضرت  نور  هيڅ کله  د منافقينو  او مشرکينو په پشت کښې نه دے راغلے _ ډېر حديثونه  په متواترو  طريقو  په دې خبره دﻻلت  کوي_

د پيغمبر اکرم (ص)  وﻻدت له  حضرت آدم  نه ٦١٦٣ کاله وروسته واقع شو _  بي بي آمنه چي  د هغه حضرت  مور وه  سنه ٦١٦٩ کاله   وروسته  د حضرت آدم نه وفات  شو ې وه _

وخت د وﻻدت  د پيغمبر صلی الله عليه وآله وسلم صبح  صادق د شيعه روايت له مخې  د جمعي  ورځ د وړومبۍ خور( ربيع اﻻول ) د مياشتې ١٧ نېټه او د سني روايت له مخې د همدغې مياشت ١٢ نېټه ده او د فيل کال يعني  هغه کال  ؤ چې  د ابرهه لښکر  په هاتيانو باندې  سپور  د خانه  کعبې د ويجاړولو لپاره  راغلے  ؤ. د هغه حضرت د ولادت ځاے  خپل کور  يا  په دويم  قول سره  شعب  ابيطالب (رض)  دے _

په روايتونو کښې راغلي دي چې په کله چي  پېغمبر عظيم الشان (ص) وزيږيد نو شېطان  د جبرائيل  امين  نه  يو تپوس  وکړو  _  چه  څه پيښه  شوي ده  ؟  _ جبرائيل ورته  وويل  چي  نن  حضرت محمد بن عبد الله  تر ټولو غوره پېغمبر  متولد  شوے دے  _ شيطان  بيا تپوس اوکړو _ چه زۀ  به له دي بزرګواره څخه  څه فائده  واخېستې شم ؟ _ جبرائيل  ورته وويل: (( نه ))

شېطان  بيا تپوس  وکړو (  چي د دۀ له امت نه  به څه فائده واخېستې شم  ؟  ( جبرائيل (ع)  ورته وويل  چی(( هو)) شېطان  وويل ) چي راضي  شوم  نو شيطان له دې نه پس  خپل شياطين  او پېروکار  راجمع  کړل او ورته يې وويل چي دا محمد (ص)  له داسې ښکلې تورې  سره راغے چې  له دې نه  ورسته  زموږ ژوند ډېر ګران شو. 

 

د رحمان بابا (رح) کلام

 

که  صورت  د محمد نه  وے  پېدا

پيدا کړي به خدائے  نه وه دا دنيا

کل جهان د محمد  په روئ  پيدا شو

محمد  دے  د تمام جهان   ابا

نور هاله  د محمدوه په  جهان کښي

چې بوي  نه ؤ د آدم  او د حوا

په صورت  کښے آخرين  دے  پيدا شوے

په معنا کښې  اولين   دے تر  هر چا

نبوت  په محمد  باندې  تمام  شو

نيشته  پس  له محمده انبيا ء

خداے يي مه  ګڼه  بي شکه  چي  بنده دے

نور يي کل واړه  صفات دي   په ريښتيا

که نبي دے  که ولي دے که  عاصي دے

محمد  دے  د همه واړو  پيشوا

چي  ئے دين دمحمد دے   قبول  کړے

جنتي  دے که  فاسق دے که پارسا

محمد   د ګمراهانو رهنما دے

محمد   دے د  ړندو   د ﻻس   عصا

که رڼا ده   پيروي د محمد  ده

ګني  نيشته  په جهان   بله  رنړا

زه رحمان  د محمد  د در خاکروب يم

که مې خداے  نه کا   له دي دره جدا

 

 

 

د حمزه بابا (رح) کلام

 

انسانه   زيرے مي درباندي  چي اختر  راغے

روڼا   بشره  شوه  د بشر  خيرالبشر راغے

د ظلم  زور  او کفر  و شرک  په  سر ببرو تيرو

د مساوات   غشے  په ګورت  کښي  روڼ  سحر راغے

شوي د  غفلت  کډي  پۀ  سر بي  خبرۍ لاړې

چي  سړي   توب  يي کړو  راويښ  هغه  سحر راغے

چي ئي  ګډوډ  کړو  د ابليس د مشورت  مجلس

څوک  د پردي  نه د وحدت   ورته  بهر   راغے

نن داشيا ؤ  د غايت  نه  هر حجاب لري شو

نوې دنيا شوله  ښکاره  نوي  نظر  راغے

آتش  کدې شوې  سړې  دنګي   مناري  پرېوتې

جوړ  ر پندے شو   په ظالم  چي  لوے   خطر  راغے

اوس  نـو د لراو د برسـوال له منځۀ  اووتلو

چي پاک  نبي د هر يو بر د پـاسه  بر  راغے

 

 

د سيد وهاب حسېن وهاب کلام

 

که ما زور  ورسيدو  په خپل  قلم

زه به څو بيتونه  ليکم د صنم

که ئے  څومره  صفت  وکم  دومره  کم دے

دوی نه  نيشتا  بل  خائسته  په کل عالم

د دې ښکلي زلفې هغه  وخت خورې وې

نه ادم وو ، نه جنت  نه جهنم

چې اول دے  اولين ورته زۀ  وايم

ولې بيا  په نام  ياديګي  د خاتم

مامحبوب  په مرسلانو کښے  سردار دے

هم افضل دے له همه اولو العزم

زه ان  پړ يم  دا خبرے د ي  د علم

زه وهاب ځکه اودروم نور قلم

 

له فلسطين څخه د ملاتړ نړيوال کانفرنس

 

له فلسطين څخه د ملاتړ په نړيوال کانفرنس کښې

 د اسلامي انقلاب د ستر رهبر ايت الله العظـي

سيد علي خامنه اي وېنا

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحيم

 

تا سو ګرا نو مېلمنو ، عا لما نو ، متفکرانو ، سيا ستوالو او مجا هدينو ته چې له فلسطين څخه د دفا ع لپاره په څلورمې غو نډې کښې  د ګډو ن لپاره اسلامي ايران ته راغلي يئ ، هر کلے وايم .

له وړاندينۍ غونډې سره د دغې غونډې په فاصله کښې چې  د ۱۴۲۷هجري قمري کا ل  د  ربيع الاول    له ۱۵ تر   ۱۷ نېټې  په ورځو کښې په تهران کښې جو ړه شوه مهمي او ټا کونکي  پېښې رامنځته شوي دي چې د فلسطين په مسئله کښې راتلونکے افق  روښا نه او د اسلامي نړۍ د دغې  اصلي مسئلې په حقله زمونږ دندې لا روښا نه کوي .

په دغو پېښو کښې  يوه مهمه پېښه په ۱۴۲۷ هجر ي قمري کا ل کښې  د لبنا ن په ۳۳ ورځني جنګ کښې د اسلامي مقاومت په وړاندې د اسرائيلو حېرا نو نکې سيا سي او فوځي ما ته  او په غزې کښې د فلسطين له قا نوني حکو مت او ولس سره په خپل جنا يتکارانه ۲۲ ورځني جنګ کښې د صيهو نيسټ رژيم خواروونکي نا کا مي ده .

اوس هغه غا صب رژيم چې څو لسيزې د امريکې په سيا سي او فوځي ملاتړ او خپلو وسلو او پو ځ سره نه ما تيدو نکې او ويروونکې  څېره  ښودله  دوه ځله د مقاومت له جنګيا ليو چې له وسلو او جنګي تجهيزاتو نه زيا ت په خداے پاک او ولس باندې په تکيې سره جنګيدل ، ما ته وخو ړه  او د خپلو پراخو استخبا راتي موسسو، فو ځي تيا ريو او مشقونو، د امر يکې او ځينو لو يديځو حکو متو نو او همدا رنګ د اسلامي نړۍ د ځينو منافقانو له بې خرته ملاتړو نو  سره سره، خپل ړنګېدل، نسکورېدل او د اسلامي بېدارۍ د پياوړې څپې په وړاندې خپله بې کفا يتي څر ګنده کړې ده .

له بلې خوا هغه جنايت چې د غزې په تا ريخي پېښه کښې صيهونېسټو مجرمانو وکړ ، د عامو وګړو پراخه وژله ، د بې دفا ع  خلقو د کورونو ړنګو ل ، د پيو د ماشومانو د سينو سوري کو ل ، د جوماتونو، سکولونو او ښونځيو بمبا رول ، د فاسفورسي بمو نو او ځينو نو رو منعې کړې شويو وسلو استعمالول  ، تقريباً دوه کا له  د سوانګو ، خوراکونو،  درملو او د خلقو ضرورت د نورو وړومبنيوموادو  لاره بندول  او داسې نورو جنايتونو ثابته کړه چې د جعلي صيهو نيسټ رژيم په  مشرانوکښې د جنايت او ځناورتوب غريزه د فلسطين د غميزې د پيليدو له لسيزو سره هيڅ فرق نۀ لري  او هم هغه سيا ست  او هم هغه د ځناورتوب او بې رحمۍ  خوي  چې د ديريا سين ، صبرا او شتيلا غميزې يې راوپنځو لې  نن هم  د دغه وخت د طاغوتي ظا لما نو په زړۀ او ذهن دغه ځناورتوب واکمن دے چې البته نن له پرمختلليو ټيکنالوجيو څخه په ګټې پورته کولو سره د جنايتونو لمن ډېره پرا خه شوې ده .هغه کسان چې د صيو نيست رژيم د ماتې نه خو ړلو په  توهم سره يې د غاصبانو په وړاندې د تسليم او ساز باز لاسونه اوږده کړ ل او څه هغه کسان چې په خپل باطل خيال سره يې د صيهونېسټو سياستوالو دويم او دريم نسل  د وړومبني نسل له جنايتونوڅخه مبرا بللے دے او د هغو په څنګ کښې د سا لم ګډ ژوند اميد يې په خپلو زړو نو کښې وپالۀ ، اوس با يد په خپلې تيروتنې پوه شوي وي .

وړومبې دا چې  د مسلمان امت د ويښتيا او د اسلامي مقاومت د نيا لګي په غټيدو سره هغه دروغجن هيبت مات شوے دے او په غا صب رژيم کښې د بې وسۍ او ستړتيا نښې نښانې څرګندې شوې دي  او دويم  دا چې د دغه رژيم په چلوونکو کښې د جنايت او تيري ګرۍ خوي هم هغه شان دے چې څنګه په وړومبنيو لسيزو کښې ؤ او هرکله چې وتوانيږي يا ګوما ن وکړي چې کو لې شي نوله هيڅ جنا يته ډډه نه کوي .

اوس په فلسطين باندې له قبضې څخه شپيتۀ کلونه تير يږي ، په دغه موده کښې د قدرت او طاقت ټول ما دي اوزا رونه د غاصبانو په لاسو کښې دي ، له پېسواو ټيکنالوجۍ نه واخلې تر ډيپلومېټکو او سياسي هڅو او د عظيمې امپراطورۍ ، تر خبري او جاسوسي چېنلو پو رې .

له دغو پراخو شېطاني او حيرانوونکو هڅو سره سره  غا صبان او د هغو ملاتړي نه يوازې  نۀ دي توانېد لي چې د صيهونېسټ رژيم د روا والي مسئله اواره کړي بلکې د غه مسئله د وخت په تېرېدو سره نو ره هم پيچلې شوې ده .

 د هولوکاسټ په با ب حتی د تحقيق او پو ښتنې د مطرحولو په وړاندې د صيهونېسټي ،لويديځو او د صيهونزم د ملاتړو حکو متو نو د رسندويو نه  زغم چې د فلسطين د غصبولو پلمه وه ،د دغه ابهام او ګډوډي يوه نښه ده . اوس د نړۍ په عمومي افکارو کښې په خپل همېشي تو ر تا ريخ کښې بدتره شوي او د هغۀ د پيدايښت د دليل په حقله پوښتنه جدي شوې ده .  د دغه رژيم په خلاف  د اېشيا له ختيځه تر لاطيني امريکې د نړۍ خودجوشه او بې مخينه احتجاج او د انګلستان او اروپا په شمو ل  چې د دغې خبيثه شجرې اصلي مرکزونه وو د نړۍ په ۱۲۰ هيوا دو نو کښې ولسي مظاهرې ، او د لبنان په ۳۳ ورځني جنګ  کښې له اسلامي مقاومته او د غزې له اسلامي مقاومته د هغو دفاع   ښئ چې د صيهونزم په وړاندې يو نړيوال مقاومت رامينځته شوے دے چې په تېرو شپيتو کلونو کښې هيڅکله دومره جدي او پراخه نه ؤ . ويلې شو چې د لبنا ن او فلسطين اسلامي مقاومتونه توانيدلي دي چې نړيوال وجدان او ضمير راويښ کړي. دا ستر درس هم د اسلامي امت د غليمانو لپاره دے چې غواړي په زوراو ځپلو سره ، جعلي ملت او حکومت جوړ کړي او د وخت په تېرېدو سره هغه په نه انکارېدونکي حقيقت بدل کړي او داسې يوه ظالمانه تپنه په اسلامي نړۍ کښې عادي کړي، او هم د اسلامي امت او په تيره بيا د غير تي ځوانانو او د هغو د ويښو وجدا نونو لپاره دے ، چې پوهه شي چې د چخڼې شويو او غصب شويو حقوقو د حاصلولو په لاره کښې مبارزه او مجاهدت هيڅکه نه ضايع کيږي او د خداے پاک وعده رښتونې ده چې فرمائي :

 

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ. الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ يُذْکَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ کَثِيراً وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ.

و قال تعالي: إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ، و قال عزوجل: وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ، و قال: وَعْدَ اللَّهِ لا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ، و قال عز من قائل: فَلا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ ذُو انتِقامٍ

او له دې الهي وعدې نه بله کومه وعده زياته څرګنده چې فرمائي:

 وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِکُونَ بِي شَيْئاً وَ مَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ.

 

هغه ستره تېروتنه چې د فلسطين په مسئله کښې د ځينو چارواکو په ذهن باندې يې منګولې ښخې کړي دي دا ده چې د اسرائيلو په نوم هيواد شپيتۀ کلن حقيقت دے او پکار دي ورسره معامله وشي. .زۀ نه پوهېږم  هغوي ولې له هغو نورو حقيقتونو چې د هغو د سترګو په وړاندې دي ، درس نه اخلي ؟ مګر د بالکا ن ، قفقاز او لويديځې جنوبي ايشيا هيوادونو له اتياو کلونو بې هويتي او د پخواني شوروي په برخو باندې له بدلېدو وروسته يوځل بيا خپل اصلي هويت تر لاسه نکړ  ؟ ولې فلسطين به چې د اسلامي نړۍ د تن يوه ټو ټه ده يو ځل بيا خپل اسلامي او عربي هو يت پيدا نکړې شي  ؟ او ولې فلسطيني ځوانان چې ډېر  هو ښيار او مقاوم عربي ځوانان دي خپله اراده په دغه ظالمانه حقيقت باندې کاميابه ونه بو لي . ؟

هغه بله ستره تير وتنه دا ده چې وويل شي د فلسطين د ملت د ژغورنې او نجات  يوازېنۍ حل لاره خبرې اترې دي. خبرې اترې له چا سره ؟ له هغه  زورور ، ګمراه او غا صب رژيم سره چې له زو ر نه بغېر  په  بل هيڅ  يواصل باندې باور نۀ لري ؟

هغه کسانوچې په دغې لوبې او غولونې باندې يې خپل زړونه خوشحاله کړل څه تر لاسه کړل؟. هغه څه چې هغوي د کورواکه حکو مت په توګه له صيهونيسټانو تر لاسه کړل؟ د هغۀ له سپکوونکي ماهيته چې ورتېر شو ، وړومبې دا چې په تقريباً ټول فلسطين باندې د غا صب رژيم  د مالکيت په اعتراف غوندې درندې بيې باندې تما م شو ، دويم دا چې هم هغه نيم واکه او دوغجن  حکو مت يې هم په چټي پلمو سره په ځينو موردو نو کښې په لګتو وواهۀ ، په رام الله کښې  د خپلې مشرۍ په ودانۍ کښې د يا سرعرفا ت کلابندۍ او د هغه ډول ډول سپکاوي او تذليل هغه پېښه نۀ ده چې هېره کړې شي .

دريم  دا چې که د ياسرعرفات په دور کښې وو اوکه په خاصه توګه  له هغۀ نه وروسته وو  له کورواکو مسئولانو سره يې د خپلو تاڼو د مشرانو په شا ن سلوک وکړ چې دنده يې د فلسطيني مجاهدانو تعقيبول او نيول او د هغو پوليسي او اطلاعا تي محاصره ده  او په دې ډو ل يې  د فلسطيني ډلو ترمينځ د کينې او تعصب تخم وکرۀ او هغوي يې له يو بل سره ښکيل کړل .

څلورم دا چې هما غه اندازه کمزوې بريا هم د مجا هد ينو د جها د او د تسلميدونکو غيرتي سړيو او ښځو د  مقاومت په بر کت وه . که انتفا ضې نه رامينځته کيدلې نو صېهونېسټا نو به د هغو په وړاندې د فلسطين د دوديزو مشرانو په پر له پسې غورزيدو سره سره همدغه اندازه هم هغو ته هيڅکله نه ور کو ل .

يا له امر يکې او انګلستان سره خبرې اترې چې د کېنسر له دغې غدې سره په ملاتړ او رامنځته کولو کښې د سترې ګناه مرتکب شوي دي  او پخپله له دې مخکښې چې مېځګړي وي ، د جګړې يو لورے دے ؟ د امر يکې حکومت هيڅکله له صيهونيسټ رژيم او حتی د غز ې د وروستۍ پيښې په شا ن له  ښکاره جنايتونو څخه خپل بې قېد او شرطه ملاتړ نۀ دے بند کړے .

حتې د امريکې نوي ولسمشر هم چې د بوش د حکو مت په سياستونو کښې د بدلون راوستلو په شعا ر سره جوړ شوے دے ، د اسرائيلو د امنيت په اړه بې قېد او شرطه ژمنه کوي، يعني له حکومتي دهشتګردۍ څخه دفا ع ، له ظلم او زور وينې څخه دفا ع او په ۲۲ ورځو کښې د سلګونو فلسطيني ښځو ، ما شو ما نو او سړيو له قتل عا م څخه دفا ع  ، دا  هر څۀ يعنې د بوش د دوران د هم هغې يوې کږ لارې پلې کول دي، نه څه بل څه.

له ملګرو ملتوسره له اړوندو ټولنو سره خبرې اترې هم  يوه بله شنډه مخه کونه ده. ملګري ملتونه کېدې شي د فلسطين د مسئلې په  شان په کمو بيلګو کښې په ډاګه کوونکي او  رسوا  کونکي امتحا ن کښې ګېر شوي وي .د امنيت شورا  د جرارو دهشتګردو  ډلو په لاسو د فلسطين له نيواکه يوه ورځ وروسته سملاسي دغه نيواک او قبضه په  رسميت وپيژنده  او د دغه تا ريخي ظلم په پېدائش او دوام کښې يې بنيادي کردار ادا کړ، او له دې وروسته څو لسيزې يې تل د دغه رژيم د نسل کشيو ، هجرت ته د فلسطينيانو د مجبورونو ، جنګي جنايتونو او نورو ډول ډول جرمونو په وړاندې  خاموشي غو ره کړه  او حتي کله چې عمو مي اسمبلۍ دې ته چې صهيونېزم نسل پرست  دے راې ورکړه نو نۀ  يوازې يې له عمومي اسمبلۍ سره ملګرتيا ونۀ کړه بلکې په عمل کښې يې ورنه ١٨٠ درجې لرې والے اختيار کړ. د نړۍ زورور هېوادونه چې په امنيت شو را کښې دائمي غړيتوب لري  له دغې نړيوا لې ټولنې څخه  د اوزار په تو ګه استفا ده کو ي .

نتيجه دا چې نه يوا زې دغه شورا په دنيا کښې د امنيت له کا ر سره مرسته نه کو ي بلکې هرځاے چې مقرره وي د بشري حقوقو ، ډېموکرېسۍ او د دې په شا ن مفهومونه د هغوي د زياتې غوښتنې او لا زيات تسلط پېدا کونې وسيله ګر ځي ، له هغوي سره مر ستې ته وردانګي  او د هغوي  په  ناروا کارونو د دوکې او دروغو برغولے ايږدي .

د فلسطين نجات له ملګرو ملتو يا له مسلطو طاقتونو او يا له دې نه هم په اوچته لاره يعنې له غاصب رژيم نه په سوال او ګدائۍ نۀ تر لاسه کيږي بلکې د نجات لاره  يوازې پاڅون او مقاومت دے ، د فلسطينيانو د کلمې په توحيد او د توحيد په کلمې (يووالي) سره پاڅون او مقاومت چې د جها دي حر کت بې پا يانه زيرمه ده .

 د دغه مقاومت ارکان له يوې خوا د فلسطين په دننه او بهر کښې مجاهدې فلسطنيني ډلې او مومن او مقاوم خلق دي او له بلې خوا  په ټوله نړۍ کښې مسلمان حکومتونه او ملتونه په تېره بيا ديني عالمان، روښان فکره کسان او سياسي او پوهنتوني هوښيار کسان دي

که چرې دغه دوه اساسي رکنونه په خپل ځاے کښې پياوړي پاتې شي نوبې له شکه به وېښ وجدانونه ،او هغه زړونه او فکرونه چې د استکبار او صهيونزم د خبري امپراتورۍ د پروپېګنډو کوډو نۀ وي مسخ کړي د نړۍ په هره سيمه کښې به د مظلوم او حقدار مرستې ته ورودانګي او داستکبار اداره به د فکر، احساس او عمل له  توفان سره مخامخه کړي. ددغه حقيقت يوه نمونه  مونږ ټولو د غزې  د پرتمين مقاومت په وروستيو ورځو کښې وليدله .

دخبري رسنيو دکېمرو په وړاندې د نړيوالې خدمتي موسسې د يو لوېديځ مشر ژړا د انسان دوستانه موسسو د فعالانو له خواخوږۍ ډکې څرګندونې،د امريکې په ښارونو او د اروپايي هيوادونو په پلازمينو کې د خلقو د زړۀ له کومي او ستر صميمي لاريونونه او مظاهرې ،په لاتيني امريکه کښې د څو حکومتونو د مشرانو مېړنے ګام ، ټول او ټول د دې ښودنه کوي چې غېر مسلمه نړۍ اوس هم د شر جوړوونکواو فساد جوړوونکو ځواکونو چې قراني نوم يې شيطان دے په لاسو په بشپړه توګه نه ده تسخير شوې اولا اوس هم  دحقيقت موندلو لپاره ډګر پرانستے دے .

هو ،د فلسطين د ولس او مجاهدينو صبراو مقاومت او د ټولې اسلامي نړۍ لخوا  له هغوي سره هراړخيز ملاتړونه او مرستې به  د فلسطين د غصب کولو شيطاني طلسم مات کړې شي. داسلامي امت ستره انرجي د فلسطين د سخت او فوري مشکل په شمول د اسلامي نړۍ مشکلات اوارولې شي .

اوس زۀ له ټولې اسلامي نړۍ څخه راغليو تاسو مسلمانو وروڼواو خوېندو او د هرهيواد او ملت ټولو ويښو وجدانونو څخه غوشتنه کوم چې همت وکړئ او د صهيونېسټو جنايتکارانو د خونديتوب طلسم ماته کړئ د غاصب رژيم فوځي او سياسي چارواکي چې دغزې په ناورين او غميزه کښې يې مهم رول لرلو محکمې او عدالت ته راکاږئ او هغه ډول سزا ورکړئ چې عقل او عدالت يې غوشتنه کوي.دا وړومبنے ګام دے چې پکار دي پورته شي.  د نيواکګر رژيم سياسي او فوځي مشران بايد محاکمه شي.که چرې مجرمانو ته سزا ورکړې شي نو د هغو کسانو لپاره به چې  د جرم او جنايت د جنون انګېزه لري لاره ناسمه شي.

د سترو جنايتونو او جرمونو د ترسره کونکو ازاد پرېښودل خپله د نورو جنايتونو او جرمونو عامل او هڅونه ده . که چرې اسلامي امت د لبنان له ۳۳ ورځني جنګ او وېرونکي غميزې او ناورين وروسته د دغه ناورين او غميزې رامنځته کونکو صهيونېسټانو ته د سزا ورکولو غوښتنه په جدي توګه کړې وې او که چرې په افغانستان کښې په خاورو او وينو کښې د ودونو د جنجيانو له لوغړولو ، په عراق کښې د بلېک واټر امريکائي کمپنۍ له جنايتونو ، په ابوغرېب جېل او نورو جېلونو کښې د امريکائي فوځيانو له رسوايو او داسې نورو جنايتونو نه وروسته دغه برحقه غوښتنه شوې وې نو نن به دغزې دکربلا ليدونکي نه وو.

مونږ مسلمانو حکومتونو او ملتونو په هغو قضيو کښې چې دعقل او عدل  قانون يې حکم کوي داسې دنده نه ده ترسره کړې  نو ځکه يې نتيجه هغه څۀ دي چې نن يې وينو.

د ډېر زيات افسوس ځاے دے چې د نړۍ ځينې سياستوال اوحکومتونه له بشري اخلاقي مقولاتواو له وجداني قضاوت نه ډېرلرې دي د هغوي لپاره په غزه کښې د۲۲ ورځوپه دوران کښې د څه د پاسه يو زر درې نيم سوه بې وسلې او بې ګناه خلقو او ماشومانو قتل عام او د څه د پاسه پنځۀ زره پنځو سوو زخمي کول هيڅ حساسيت نۀ راپاروي، او قاتلان او مجرمان  نه يوازې سزا کيږي نه بلکه انعامونه هم حاصلوي د يو سفاک رژيم امنيت يوه مقدسه چاره ګڼل کيږي چې په هرحال کښې پکار دي دفاع ترې وشي او په مقابل کښې مظلوم طرف که هغه حکومت دے چې د خلقو په پرېکنده رايو او ووټونو سره جوړ شوے دے او که عام خلق دي چې دغه حکومت يې په اقتدار کښې راوستلے دے تورنيږي او غندل کيږي. .دا د هغه سياست د عدالت حکم دے چې له اخلاقو،وجدان او فضيلت سره څه تعلق نه لري او هيڅ اړخ ورسره نه لګوي.

 .دغه حکومتونه چې کله د عمومي افکارو ژور نفرت ويني نو بې له دې چې څرګند علت يې وويني بيا هم په هم هغو سياستونو پسې روان وي او دغه له عېب نه ډک ګردش هم هغه شان دوام مومي

د ټولې اسلامي نړۍ وروڼو او خويندو! پکار دي مونږ له تجربو نه سبق واخلو زموږ ستر مسلمان امت نن د اسلامي ويښتيا په برکت ستر قوت لري ،د اسلامي هيوادونو د ډېرو ستونزو او مشکلاتو د اواري کنجي د دغې سترې ټولګې په يووالي او همت کښې نغښتې ده او د فلسطين کشاله داسلامي نړۍ تر ټولو فوري او سملاسي کشاله ده .

کله کله اوريدل کيږي چې ځينې کسان وائي فلسطين يوه عربي مسئله ده. داخبره څه معنا لري ؟ که مقصد دا وي چې عربان د ډېرې خپلوۍ احساس ورسره لري او دې ته ګروهنه لري چې د دغې مسئلې په اړه  ډېر مجاهدت او خدمت وکړي نو بيا دا خبره د خوښې وړده او مونږ ورته مبارکي وايو خو که د دغې خبرې معنا داوي چې د ځينې عربي هيوادونو مشران د فلسطين  د خلقو د (( ياللمسلمين )) غږ او فرياد ته لږ پام هم ونکړي او د غزې د ناورين او غمېزې په څېر مهمو قضيو کښې له غاصب او ظالم دښمن سره مرسته او ملګرتيا وکړي او نورو هغو کسانو ته چې د وظيفې او ذمه وارۍ غږ يې ارام ته نه پرېږدي چغې کړي چې تاسو ولې له غزې سره مرسته کوئ نو په داسې صورت کښې هيڅ غېرتمن او وجدان لرونکے مسلمان او عرب دغه خبره نه شي منلې او د دې خبرې ويونکے له ملامتيا او غندلو نه نۀ معاف کوي. .دا هم هغه د((اخزم )) منطق دے چې خپل پلار به يې په کوتک ډبوۀ او که څوک به ورمنځته شول نو هغۀ باندې به يې چغې کړې. نو له هغۀ وروسته به د هغۀ  زوے هم  خپل نيکه په کوتک سره ډبوۀ او دا په عربي ژبه متل وګرځېد لکه وائي:

ان بني رملوني بالدم           شينشينه اعرفها من اخزم

له فلسطيني ولس سره هراړخيزه مرسته او د هغوي بشپړ ملاتړ په ټولو مسلمانانو باندې کفائي فرض دے هغه حکومتونه چې په اسلامي ايران او ځينې نورو مسلمانو هيوادونو باندې له فلسطين سره د مرستې په وجه نيوکه او تنقيد کوي پخپله دې ورسره دغه مرسته او ملاتړ وزغمي چې د نورو له غاړې نه اسلامي دنده او ذمه واري ختمه شي. خو که د دې کار همت، مړانه او توان نه لري نو بيا ښه دا ده چې د نيوکې ، تنقيد او خنډ اچونو په ځاے دې دنورو د مسئولانه او بهادرانه اقداماتو قدر پېژندونکي وسي..

درنو حاضرينو ! تاسو چې په دغه غونډه کښې ګډون کړے دے د فلسطين په کشاله کښې د نظر خاوندان او فکر کوونکي يئ. نن زموږ تاريخي دنده د تېرو بې وسه نظريو او خبرو تکرار نه دے بلکې دداسې لارو چارو وړاندې کول دي چې فلسطين د صهيونېسټ رژيم له ظلم او ستم نه ازاد کړي. زما وړانديز او تجويز په کامله توګه يوه له ولسواکۍ سره سمون خوړونکې تګلاره ده چې د ټولو نړيوالو افکارو يو ګډ او مشترک منطق کېدې شي. .هغه  وړانديز او تجويز دا دے چې د مسلمانانو، مسيحيانو او يهوديانو په ګډون  په فلسطنيني ټاټوبي کښې د حق څښتنان دې په يوه ټولپوښتنه (رېفرېنډم) کښې د خپل نظام جوړښت وټاکي او ټول هغه فلسطينيان دې چې کلونه کلونه يې د کډوالۍ ستونزې او مصيبتونه زغملي دي هم په دغه ټولپوښتنه کښې ګډون وکړي.

    لوېديځه (غربي) نړۍ بايدپه دې پوهه شي چې د دغې حل لارې نه منل په هغې ډيموکرېسۍ باندې د پابندۍ او عمل نۀ کولو  نښه ده چې دوي يې په متواتره توګه سندرې وائي  او دا به د دوي په خلاف يو بل رسوا کوونکے ازمائېښت وي د دوي مخکښېنے ازمائېښت په فلسطين کښې ؤ چې د لويديځې غاړې او غزې د انتخاباتو هغه تنيجه  چې د حماس د حکومت په اقتدار کښې راتلل وو نه غوښتل وې مني. هغه کسان  چې تر هغه  ځايه ډيموکريسي مني چې نتيجې يې د دوي په خوښه وي جنګ غوښتونکي او لانجه مار دي او که د سولې خبرې کوي له دروغو، چل ول او غولولو نه بغېربل څه نه دي .

 

اوس مهال د غزې دبيارغونې مسئله د فلسطين يوه ترټولو فوري او سملاسي مسئله ده، د حماس حکومت چې د فلسطينيانو په پرېکنده اکثريت سره ټاکل شوے دے او د صهيونېست رژيم د ناکامولو لپاره د خپل مقاومت حماسه او زړۀ ورتوب يې د فلسطين په وروستي سل کلن تاريخ کښې يو ډېرځلاند ټکے دے پکار دي له بيا رغونې سره د اړوندو ټولو فعاليتونو مرکز وګرځي. غوره دا ده چې مصري وروڼه د مرستو لارې پرانېزي او مسلمان هېوادونه او ولسونه دې ته پرېږدي چې په دې مهم کښې په خپله دنده او وظيفه باندې عمل وکړي.

په اخېر کښې د۲۲ ورځني جنګ د هغوشهيدانو ياد نمانځم او قدرونه يې کوم چې په خپلو وينو يې د فلسطين غزه داسلام او عربو په عزت بدله کړه او د هغوي لپاره د رحمت او مغفرت غوښتونکے يم او همدارنګ دافغانستان، عراق ، لبنان او فلسطين او داسلام  په ټولو شهيدانو او د ارواښاد امام خميني (رح) په سپېڅلې اروا باندې درود لېږم.

له لوے  خداے پاک ( ج) څخه داسلام او مسلمانانو د عزت او له يوبل سره د مسلمانو ملتونو د لا زيات نزدېکت او د مخ په زياتېدو اسلامي بېدارۍ او ويښتيا دعا غواړم

                                                                                                                                     والسلام عليکم ورحمته الله ورکاته

 

نوې چپې

 

نوې چپې

 

 

 

(ناول)

(څلورمه برخه)

ليک: ارواښاد حمزه بابا

 

 

 

سريزه

 

پښتانۀ په دې حقله ډېر خوش نصيبه دی چې خداے پاک ورته په مختلفو وختونو کې ښکلی ښکلی او پوهه مشران ورکړی دی او بدنصيبه په دې دی چې اکثرو پښتنو هغوی و نه پېژندل او د هغوی له لارښوونو نه  يې فائده اوچته نه کړه او هغو مشرانو د پښتنو د يو والی، بېدارۍ او ترقۍ ارمانونه له ځان سره ګور ته  يوړل خو په دغو کې ځينو مشرانو بيا هم د خپلې غاړې خلاصولو لپاره هغه خپل تعليمات په ليکلی توګه دې قام ته په دې نيت پرېښودل چې کېدې شی داسې يو وخت راشی چې د دې قام شعور بېدار شی او ځان وپېژنی او په دې تعليماتو باندې پوه شی او په هغو باندې په عمل کولو سره د ترقۍ، نېکرغۍ او د عظمت په لور ګامونه واخلی. چې په دغو مشرانو کې يو حمزه بابا (رح) دے چې د تعريف محتاج نه دے او که تعليمات يې چا نه وی کتلی نو نوم يې هر پښتون اورېدلے دے.

     د حمزه بابا (رح) ځانګړتيا په دې کې ده چې هغۀ په خپلو ليکنو کې د پښتنو د ټولو پرګنو خيال ساتلے دے او دا په دې خيال چې د هر ډول طبيعت پښتون ترې نه فائده اوچته کړی لکه يو طرف ته ارواښاد بابا د شعر په ژبه پښتنو ته خپل حق پېغام رسولے دے نو بل طرف ته يې د نثر په دنيا کې داسې له ادب نه واخلې تر مذهبه پورې او له فلسفې نه واخلې تر عرفانه پورې ليکل کړی دی، همدا رنګ يې د افسانې، ډرامې، ناول او حتی د فېلم مېدان هم نه دے پرېښے چې د پښتو وړومبنے فيلم ليلی مجنون يې په بمبۍ کې جوړ کړے ؤ او له افغانستان نه ريليز شوے هم ؤ دا بيله خبره ده چې پته نيشته چې  هغه فيلم اوس چرته دے خو مشران دومره وائی چې دغه فيلم يې  له مجازی پاکې مينې نه حقيقی پاکې مينې ته رسولې دے.

     د بابا بله ځانګړتيا دا ده چې په هر مېدان کې يې چې ليکل کړی دی نو هسې يې کاغذدنه نه دی تور کړی بلکې خپل کمال يې پکې څرګند کړے دے يعنې په هره موضوع کې کامليت لری  او بله دا چې هغۀ په خپلو ليکنو کې حق او حقيقت هيڅکله له لاسه نه دے ورکړے او ټول اثار يې يوه انسان سازه او روزنيزه  بڼه لری.

     د بابا دنياوی، تحصيلی او تعليمی زدکړو ته په پام سره چې د نيشت برابر دی د پښتنو ليکوالانو دا خبره سل په سلو کې صحيح ده چې هغه د زمانې نابغه ؤ ځکه چې دا هر ځه د انسان د خپل وس کار نه دے تر څو چې ورسره يو غېبی امداد نه وی چې په بله معنا کې ورته الهام يا لدنی علم  ويلې شو.

     بل عرض به دا وکړم چې د حمزه بابا (رح) چاپ او ناچاپ اثار ډېر زيات دی خو د افسوس خبره دا ده چې پخوا يې کوم کتابونه او اثار چاپ  شوی دی او خلکو ډېر خوښ کړی هم دی خو بيا يې د چاپ کولو چا تکليف نه دے کړے که څه هم د پښتنو د صوبې پخوانی ګورنر ښاغلی سيد افتخار حسېن شاه يې د ناچاپو اثارو د چاپ کولو حکم کړے ؤ چې څه پکې چاپ شوی هم دی دا بيله خبره ده چې کوم کتاب په سرکاری پېسو چاپ شی نو څه ضمانت شته چې به په خپل اصلی حالت کې پاتے شوے وی چې دا يوه بيله موضوع ده چې دا وخت پرې زۀ څه نشم ليکلې.

      په هر حال د بابا يو ناول چې (( نوې چپې )) نوميږی او په اول ځل  ١٩٥٧ کې او په دويم ځل په ١٩٩٣ کې چاپ شوے ؤ راته لاس ته راغے چې په لوستو مې ډېر زيات خوښ شو خو ليکل يې ډېر کړکېچن وو نو په دې ويره چې هسې نه بيا له منظر عام نه غېب شی نو زړۀ مې وغوښتل چې دا کتاب په کمپيوټر باندې په خپله  کمپوز کړم او يو د پښتو په دې مجله کې خپور شی چې زيات نه زيات پښتانۀ وروڼه خوېندې ترې نه استفاده وکړی.

     د دې ناول د مرکزی خيال په هکله به دومره ووايم چې حمزه بابا (رح) په دې کې د يوې مسلمانې پښتنې ټولنې نمونه ورکړې ده لکه چې څنګه د بابا له تعليماتو نه څرګنده ده چې هغه د اسلام باده او شراب د پښتو په پياله او جام کې پښتون قام ته ورکول غواړی. او اسلام هم هغسې غواړی چې په حقيقت کې څنګه دے او له هر ډول افراط او تفريط نه پاک او پښتو هم هغسې غواړی چې څنګه په حققت کې ده. بابا د دې خبرې قائل نه دے چې د پښتو او قوميت په نامه او بانه دې اسلام ته شا کړې شی او يا دې د اسلام په نامه او بانه باندې ژبې او قوميت ته کفر وويل شی، د هغۀ له نظره د يو پښتون لپاره اسلام او پښتو لازم او ملزوم دی او که په دې کې يې يو څيز هم پرېښودو نو هغه يو څيز به يې خا مخا نيګړے او غېر معياری وی او د داسې کس ګمراهی يقينی ده.

      بابا په دې ناول کې که يو طرف ته د يوې پښتنې معاشرې هغه مثبت اړخونه ښودلی دی او د يو صحيح مسلمان پښتون کېدو د تقليد وړ مختلف کردارونه يې ورکړی دی لکه د يوې پښتنې کورنۍ د يو پښتون او ايماندار مشر، يوې پښتنې مېرمنې، مور، لور، خور، ورور، ځلمی، پېغلې، دوست، يار، استاذ، سياستدان، پاکلمن مينه وال او حتی يو نوکر وغېره. او د هغوی مړانه، خلوص، صداقت ، شرافت او پاکه مينه يې څرګنده کړې ده او د ژوند په ټولو څانګو کې د هر يو خپل هغه رول يې چې فطرت ورته ورکړے دے  ښودلے دے نو بل طرف ته يې د منحرف شويو او جاهلو او نه تربيت شويو يا غلط تربيت شويو پښتنو او د پښتو او غېرت په نامه او بانه باندې د جاهلانه  رسمونو نمونې هم ورکړی دی او همدا رنګ يې د هغو په ترڅ کې د مغربی منځ تشی تهذيب  له ظاهری پړق پړوق او يا د ځينو پرديو، مفاد پرستو او ناپوهو سياستمدارانو په جذباتی نعرو د دوکه شويو او تېروتيو پښتنو د بيا هدايت کېدو نمونې هم په ډاګه کړی دی چې زۀ به ووايم چې دا ناول نه بلکې د هرې طبقې د وګړو او د هر دور د پښتنو لپاره يو سدا بهار لارښود دے او هغه مشهوره خبره چې سمندر يې په کوزه کې بند کړے دے او چې کله يې زما پښنانۀ وروڼه خوېندې ولولی نو خپله به يې له اهميت نه خبرشی. خداے پاک دې دا کتاب د ټولې پښتونخوا د خلکو لپاره د بېدارۍ يو والی، خپلواکۍ، ترقۍ او خوشحالۍ سبب وګرځوی.

                                                                                                                                        په درناوی

                                                                                                                                     (( مينه )) اداره

 

 

 

په تېر پسې................

سليم: (( ما سره زيات خيال د ګلرخ دے. ))

اکبر خان: (( سحر وختي به دې ورولم تسله ورکړه، اخر تا د تيراه څه وليدل؟ ))

سليم خان: (( بس د عظيم خان کلے مې وليد دا مې بس دے. )) اکبر خان په کټ کټ اوخندل.

اکبر خان: (( وس د اکبر خان کلے هم وګوره. د تصوير دواړه اړخونه کتل پکار دي.))

شېر احمد: (( اوشوه ملکه شپه ډېره تېره ده چې سليم خان اودۀ شي.))

اکبر خان: (( کټونه مو سم کړل؟ ))

شير احمد: (( عجب خان سم کړي دي.))

سليم: (( ما ته خو نن هډو خوب نۀ راځي. ))

اکبرخان: (( چرته د بوسو د کوټې هغه لېوني ماشي درسره نۀ وي راغلي. ))

سليم: (( هغه خو به نۀ وي راسره راغلي خو خيال مې دے يو څو اوږو ورګو مې په بډه کښې ډېرې نيولې دي. ))

اکبرخان وخندل.

اکبرخان: ((عظيم خان ته خو درنه څه فائده اونۀ رسېده خو د هغۀ نه د هغۀ د کوټې ورګې بختورې دي، د هر چا خپل خپل قسمت دے ))

سليم: (( ځه ښه شوه کنه د تيراه د ورګو لپاره د غلجي وينه څه بده نۀ ده.))

اکبرخان: (( بده خو نۀ ده نۀ ده چې لا د تيراه ورګې به شاعرانې او فلاسفرې هم شي.))

سليم: (( او بيا به په وينه څښلو او په چک وهلوکښې هم شاعري کوي.)) اکبر خان له خنده نه په شا لاړ، سليم مسکے شو او شېراحمد په حېرنتيا سره د دواړو خبرې اورېدلې. د هغۀ لپاره په دغو خبرو کښې هيڅ دلچسپي نۀ وه او ډېر حېران په دې ؤ چې دا دواړه په دې خبرو خاندي ولې؟ اکبر خان په خندا خندا د سليم له څټ نه لاس چاپېر کړ او له ځان سره يې روان کړ اوپه يوه بستره يې څملوۀ.

اکبرخان: (( اوغزېږه چې اوس دواړه دوه په دوه خبرې وکړو. ))

سليم: (( ډېره ښه ده دا يم وغزېدم...... خو يره دا ورګې.... )) اکبرخان وخندل.))

اکبرخان: (( کۀ ډېر تنګ يې نو جامې اوکاږه.))

سليم: (( لا حول ولا قوه الا بالله ، دا دې څه ناروا وويل؟ معلوميږي چې تاسو د شپې جامې اوکاږئ. ))

اکبرخان: (( زۀ خو د پېښور اموخته يم دا کار نۀ کوم خو اکثر عام قبائل خلق په دې کښې څه عېب نۀ ګڼي. البته  وس ورځ په ورځ دا رواج کمے مومي. ))

سليم: (( زۀ حېران يم چې که د شپې چرته غل غدے يا دښمن راشي نو لغړ بني آدم به  وړومبے د خپل ستر غم کوي که د خپل سر و مال اوبيا په تېراه غوندې ملک کښې چې يو سړے پکښې بې دښمنۍ نشته. کۀ نه؟ ))

اکبر خان: (( په تيراه کښې چې څوک دښمن نۀ لري هغه دا خلق له هندو نه هم کم ګڼي. ځکه د تيراه هندوان هم په خپلو کښې دښمني لري. پاتې شو د جامو اوکښلو رواج نو دا وس په کمېدو دے. يو خو په دې وجه چې د تيراه ډېر خلق په فوځ کښې پاتې شوي دي او اکثر د پېښور له اوسېدونکو سره اشنا دي. په تيراه کښې په سوونو پېنشنيان سپايان دي او افسران وس د شب خوابۍ جامې اغوندي.))

سليم: (( انګرېزي تهذيب کوم کوم ځاے ته ورسېد!))

اکبرخان: (( د شب خوابۍ لباس اچول څه بد کار خو نۀ دے. ))

سليم: (( زۀ هم ورته بد نۀ وايم، او نه دا وايم چې د يورپ د تهذيب هره خبره او هر کار ښۀ نۀ دے. زۀ خو دا وايم چې که مونږ د مغربي يا انګرېزي تهذيب نه څه اخلو نو په غور او فکر دې اخلو، بيا په تېره هغه څيزونه چې مونږ سره يې کمے وي او مونږ ته يې په خپل ژوند کښې فائده رسېدې شي. زۀ وايم چې که د شب خوابۍ لباس بد هم وے نو د ې خلقو به اختيار کړے ؤ. د بادار قام هر رواج محکومانو ته ښۀ ښکاري. ))

اکبرخان: (( د مغربي تهذيب سېلاب وس د سيند صورت اختيار کړے دے. که د چا خوښ وي او که نه خو پکښې بهيږي.))

سليم: (( د محتاج او غلام قام هم دغه نښه ده. ))

اکبرخان: (( وس د هندوستان خلق بېدار شوي دي او هغه ورځ لرې نه ده چې ازاد به شي. ))

سليم: (( تۀ ورته بېدار وائې او دا څه غلطه هم نۀ ده، خو زۀ وايم چې ايله يې ارګمے کړے دے. له کاملې بېدارۍ نه ورته اګاهو يوه غزونې پاتې ده.داسې حالات دي چې کېدې شي د هغوي د ازادۍ ګاډے زمونږ له اندازې نه اګاهو منزل ته اورسي.))

اکبرخان: (( ستا هره خبره يو چيستان دے. په هيڅ راسره اتفاق نۀ کوې.))

سليم: (( دا يو اوږد بحث دے، او وس زۀ دا يم ورګو په مخه اخېستے يم .... اکبر اوخندل او په خندا خندا کښې يې تيلے په چيلم ونيوۀ، چيلم يې راکښو او بيا يې يو ارغشے وکړ..

اکبرخان: (( د تيراه دا اولجۍ ورګې به دې تر ډېره وخته يادې وي، خو تۀ د هندوستان ازادي په څه ممکنه نۀ ګڼې، خېر خبره که اوږده وي په لنډو الفاظو کښې يې بيان کړه.))

سليم: (( دا خو به تۀ منې چې د دنيا د هر ملک آب و هوا او زمکه له يو بل نه مختلفه وي.))

اکبر خان: (( يقيناً ))

سليم: (( او د آب و هوا کوم اثر چې د يو ملک په اوسېدونکو پرېوزي هغه هم څه پټه خبره نۀ ده.))

اکبر خان: (( بالکل رښتيا ده. ))

سليم: (( او هم دغه وجه ده چې د هر ملک د اوسېدونکو کړۀ وړۀ ، قدقامت، رنګ دړه او رسمونه جدا جدا وي. لکه د چين او جاپان خلق زيړ، د يورپ او امريکې اوسيدونکي سرۀ سپين او د افريقې او هندوستان خلق تور دي. ))

اکبر خان: (( دا ټولې خبرې رښتيا دي.))

سليم: (( نو خوږه وروره! راشه چې مونږ د هندوستان د زمکې آب و هوا او تاثير ته خيال وکړو چې په اوسېدونکو يې څه رد عمل څرګند شوے دے؟ تا ته خو معلومه ده چې د هندوستان وړومبي اوسيدونکي د آرياؤ بې پناه چپاؤ په مخه واخېستل او د هندوستان د اصل اوسېدونکو لپاره يې په قانون کښې داسې دفعې داخلې کړې چې د هغوي حېثيت يې له ډنګرو سره سم کړ. هغوي ته يې د اچهوت يا ناپاک خطاب ورکړ، لوڼه خوېندې ورکول راکول خو لويه خبره ده چې خپلو کويانو ته يې هم د هغوي بوکې نزدې کول بند کړل. ))

اکبر خان: (( زۀ وس ايله ستا د تمهيد په مطلب پوه شوم،يره پوره بلا يې!!))  سليم په خندا شو او په کټ کښې يې اړخ بدل کړ.))

سليم: (( څه پوه شوې؟ ))

اکبر خان: (( تۀ دا ثابتول غواړې چې د ارياؤ نه پس ټول حمله کوونکي هندوستان ته راغلل او بيا نور. ان تردې چې بيا پښتانۀ، او بيا ورپسې مغلو هندوستان حاصل کړ او له هغوي نه انګرېزانو ته په لاس ورغے. نو له دې نه معلومه شوه چې د هندوستان خاوره د غلامۍ له جراثيمو نه ډکه ده چې څوک ورته راشي...... (( سليم وخندل او نېغ په کټ کښې کښېناست.

سليم: ((  زۀ ستا شکريه ادا کوم چې زما مقصد دې په خپله بيان کړ او په دې هم خوشحال يم چې زما تمهيد د مقصد آئينه ثابت شو.))

اکبر خان: (( دا خبره هسې دغه ده.... هغه څه ورته وائي ډهکوسله که دوړه؟ هيڅ حقيقت نه لري. ))

سليم: (( تر اوسه خو تاريخ زما د دې خيال ملګرے دے د راتلونکې زمانې د واقعاتو علم خداے سره دے، خو چې دغو حقائقو ته اوکتې شي له انګرېزانو نه پس به هم کوم يو بهرنے قام په هندوستان باندې حکومت کوي. ))

اکبرخان: (( ستا د ذهن بوخڅکۍ هم د عمرو عيار ځمبيل دے، هره بلا پکښې پرته وي. رښتيا ده چې فلسفيان نيم پاګلان وي ))

سليم: (( ستا خبرې زما د نظريې تائيد کوي. چې څوک لا جوابه شي نو دغه شان په اوتو بوتو ګوتې پورې کړي. )) سليم له دې خبرې سره له طنز نه ډکه خندا وکړه او په اکبرخان يې يو شرير نظر وغورزوۀ.

اکبرخان: (( دا څه علمي خبره ده نه چې ځواب يې ضروري اوګڼلے شي، خو ښه به دا وي چې اوس اودۀ شو. ))

سليم: (( ښه دې وويل هسې به سترګې پټې کړو. که خوب رانشي نو هم څه نه څه ارام خو به وکړو.)) دواړه څملاستل اکبر خان د لالټېن رڼا تته کړه او سر يې په برستن کښې ننه وېست.

سحر د چايو په وخت د اکبر خان مور حليمه له ګلرخ سره په بالاخانه کښې ناسته وه. د تيراه بالا خانې درې درې څلور څلور چته جوړې وي. له برج نه برج او له بالا خانې بالا خانه وي. په يوه وړه کړکۍ کښې د پسرلي مسته هوا راننه وته او ګلرخ ښکته د يو لوړ دنګ شپون د ټوپک ډکولو تماشه کوله. د بالا خانې له دويم چت نه د غړکۍ د شاربلو غږ راتۀ. حليمې په مينه مينه د ګلرخ مخ ته کتل. د حليمې شا ته يوه نيم زالې ښځه ولاړه وه، له اندازې نه خدمتګاره معلومېده. د سټول د پاسه په يو تالي کښې پراټې او په دويم کښې تلېدلې اګۍ پرتې وې. ګلرخ به کله کله له خپلې پيالې نه يو ګوټ  وکړ او بيا به يې نظر د تيراه د شنو غرونو په ننداره کښې ورک شو.

حليمه: (( بچۍ ګلرخ بلا دې واخلم تا خو هيڅ او نۀ خوړل پياله درته هغسې ډکه پرته ده، خفه خو به نۀ يې؟ )) ګلرخ مسکۍ شوه او مخ يې حليمې ته واړوۀ.

ګلرخ: (( ترور بي بي ډېره مې وخوړه او زۀ په چايو دومره مينه هم نۀ کوم. ))

حليمه: (( که صفيه دلته وې نو هغه دې همځولې وه ستا به ورسره طبع لګېدلې وه. په مونږ وس وخت تېر شوے دے، د چا خبره وس راته د ګور خوله وازه ده. د پېغلو طبعه چرته له زړو سره لګي.))

ګلرخ: (( د هرې پېغلې په حقله دا خبره رښتيا نه ده. داسې پېغلې هم شته چې هغوي خپل ډېر وخت د خپلې زدکړې د زياتولو لپاره له سپين سرو بيبيانو سره تېروي. او د صفيه خور خو مې له پرونه  راسې دومره صفت واورېد چې د ليدو مې ډېر زيات شوق پېدا شو.))

حليمه: (( بچۍ څه به درته وايم خداے دې لري ډېره ښۀ ويړکې ده خو دا کار يې ښۀ نۀ دے چې مونږ ته په خبره خبره عقل ښئ. کله وائي چې دا پياله لرې کړه ګل احمد جوټه کړې ده، دا اوبۀ اوجوشوه چې دغه پکښې مړۀ شي...... دغه تۀ ګوره چې ميرات مې له فکر نه ووت.. ګل اندمې څه نوم يې ورته اخېستۀ؟ ))

ګل اندامه هغه نيم زالې ښځه کومه چې له اندازې نه خدمتګاره معلومېده. او اوس ګلرخ ته مخامخ ولاړه وه، مسکۍ شوه.

ګل اندامه: (( بي بي دغه ورته ويوئ، جرثيم))

حليمه: (( ائ بچے دې لوے شه، جرثيم، جرثيم. ))

ګلرخ: (( جراثيم؟ ))او له دې سره په خندا شوه، مخ ته يې رومال ونيوۀ.

حليمه: (( او بچۍ جرثيم، وائي چې په دې اوبو کښې چينجي وي، تۀ ګوره بچۍ که دا خبره رښتيا وې نو مونږ خو به يو هم ژوندے نۀ وې پاتے .))

ګلرخ:  (( هغې سبق وئېلے دے ځکه يې خيالات داسې دي. ))

حليمه: (( سبق يې ورک شه څه سبق دے خو د کاپېرانو سبق يې وئېلے دے. کله کله له ورور سره ټېم ټېم او ګټ پټ کوي مونږ خو يې په ټکي هم نۀ پوهېږو. ښه ښکلے قران مجيد مې په وايۀ خو ورو مدرسې ته بوتله. قربان ستا له مخ نه شم چې نن صبائي دې هم سبق ووې، څومره خوږ غږ دې ؤ، زما کور دې برکتي کړ.))

ګلرخ: (( نو ترور بي بي ورځه ستا خبره خو صفيه نۀ مني نو د پلار او د ورور خبره هم نۀ مني؟ ))

حليمه: (( اے هے، چې پلار يا ورور ورته څه ووائي نو داسې ورسره خوله په خوله شي چې توبه. پروسکال يو څو ذخه خېل زمونږ مېلمانۀ شوي وو ورسره يوه سپين سرے هم راغلې وه يه لورې صفيې! چې د هغې په زر لبو پورې يې کوم خاندلي وو زمونږ پوزه يې پرې کړې ده. ))

ګلرخ: ترور بي بي زرلبې څه څيز دے؟ ))

حليمه: (( بچۍ تا به ذخه خېلو ښځو ته نۀ وي کتلي له پنډيو نه يې يوه پټۍ غوندې چاپېره وي چې د صفيه پلار صوبه دار ؤ نو هغۀ به هم چاپېرولې. خو بچۍ زرلبې ډېر ښۀ شے دے. ))

ګلرخ: اوهو، ليدلې مې دي، عظيم خان کاکا مې ابا ته يو کال راوړې  وې ما نه يې له سره نوم هېر ؤ.))

حليمه: (( بس هم هغه. او صفيه پخپله انګرېزۍ جامې اغوندي چې له اوږو نه ان تر پنډيو رسي. ګل اندامې څه ورته وائي، ميرات يې کړے.....))

ګل اندامه: (( ساړۍ ))

حليمه: (( هو هو، ساړۍ. او بيا سمې دمې ښکلې تيله دارې څپلۍ پرېږدي او د لوړو پوندو بوټان په پښو کړي.تۀ کسه زمونږ وطن ته او د هغې دغو جامو ته! او چې وې رټم نو وائي چې ادې دا د نن صبا دغه دے.. ګل اندامې د هغه ميرات څه نوم دے؟ ))

ګل اندامه: (( پېشن ))

حليمه: (( هو، پېشن )) ګلرخ بې اختياره په خندا شوه او د خندا په وخت يې په اننګو يو ګلابي رنګ وګرځېد نو په خندا کښې يې په خپله پنډۍ يوه ورګه اونيوه.

ګلرخ: (( ترور بي بي تۀ ورته ښۀ وائې. څنګه تړه هغسې کربوړے، خو دا ورګه ډېره ظالمه غوندې وه. ))

حليمه: (( او دې نيوه؟ ))

ګلرخ: (( هو، اوخو مې نيوه. ))

حليمه: (( بچۍ په مېړۀ به ګرانه يې )) ګلرخ اول په دې خبره باندې حېرانه غوندې شوه خو بيا مسکۍ شوه.))

ګلرخ: (( دا څه خبره ده؟ ))

حليمه: (( بچۍ څوک چې ورګه نيوې شي هغه ارو مرو په خاوند ګرانه وي. ))

ګلرخ: (( دا هسې توهمات دي کارونه خداے کوي. ))

حليمه: (( وئ بچۍ!! تۀ هم د صفيې خور شوې؟ يوه ورځ سحر وختي يو کارغۀ غږ وکړ نو ما وې چې د ښو زېرے وکړه، دا وېنا وه چې صفيې خوله راواچوله. ويل يې چې تاسو ناپوهه يئ، کم عقل يئ، او دغه يئ... ګل اندامې هغه څه بله يې غروله ميراته مې هېره شوه. ))

ګل اندامه: (( جوهلون ( جاهلان ) ))

حليمه: (( اۍ بچے دې لوے شه. جاهلان. تۀ پکر وکړه که ګلرخې بچۍ، ويل يې چې تاسو جاهلان يئ او بيا يې په انګرېزۍ کښې څه کټ پټ وکړل. ما ورته ويل چې لورې که دا کټ پټ زيړې وي نو تۀ په خپله هغسې يې، خو هغې وخندل او راغاړه وته، وې چې مورې زيړې (کنځلې ) نۀ دي په انګرېزۍ کښې مې يو متل وکړ. )) دوي په دې خبرو کښې وې چې په لانديني چت کښې د اکبرخان خبرې واورېدې شوې. ګلرخ سمه په کټ کښېناسته.

اکبرخان: (( سليمه! راځه..... ادې دا دے. ))

حليمه: قربان بچيه، صبر وکړه پاس مۀ راځه. ))

ګلرخ: (( خېر دے ترور بي بي راځي دې او بيا سليم او اکبر خان خو له سکه وروڼو نه هم زيات سره خواږه دي. ))

حليمه: (( راځئ بچيه! پاس راشئ. ))

اکبر خان: (( سليم به پاس درشي زۀ.....))

سليم: (( نو ما چرته لېږې؟ زۀ خو ګوښے نۀ ځم. ))

حليمه: (( ګلرخ بچۍ وائي چې دواړه دې راځي.))

سليم: (( مخکښې شه ))

اکبر خان: (( راځه )) او دواړه په پوړو دريم چت ته وختل.سليم ورغے د حليمې پښوته ښکته شو. هغې راپورته کړ او په سر سترګو يې ښکل کړ.وې بچيه قربان دې شم ، بلا دې واخلم، هر کله راشه ، وئ بچيه تۀ خو بېخي د نورافضل په څېر يې. سليم د استفهام په نظر اکبر خان ته وکتل.

اکبر خان: (( نور افضل زما يو کشر ورور ؤ چې د لسو کالو په عمر کښې مړ شوے ؤ. ادې مې رښتيا وائي ټول په کړۀ وړۀ کښې تا ته تلے ؤ. دوي پرې نور افضل نامه اېښې وه خو ما به ورته سليم ويل. ))

سليم: (( هو راته ياد شو، هغه د سکول په زمانه کښې چې..))

اکبر خان: (( هم هغه،)) سليم د همدردۍ په نظرحليمې ته وکتل، حليمې سليم له لاسه ونيوۀ او له ګلرخ سره يې برابر کښېنوۀ او په خپله يې مخ بلې ډډې ته واړوۀ ځکه چې د نور افضل ياد يې اوښکې سترګو ته راوستلې وې. اکبر خان مخامخ په يوې کرسۍ کښېناست. په دې وخت کښې ګلرخ څو څو ځله د اکبر خان په مخ غلچکي نظرونه غورزولي وو. هغې خولې ته رومال نيولے ؤ او له پوزې نه پورته مخ يې ښکاره ؤ. د ښائست د رعب او د مېلمه توب د احترام له کبله اکبر خان ګلرخ ته نۀ شو کتې. زړۀ يې په زوره زروه درزېدۀ.

                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                               

د حماس فتح او د صهيونېسټانو دسيسې

 

د حماس فتح او د صهيونېسټانو دسيسې

 

 

انور شاهين خانخېل

[e-mail]

د لبنان په ٣٣ ورځني جنګ کښې د حزب الله غورځنګ په لاس د صهيونېسټ رژيم له ماتې او شکست نه پس دغه رژيم يو ځل بياد غزې په ٢٢ ورځني جنګ کښې هم د حماس غورځنګ په لاس ماتې او شکست وزغمۀ. او په دغو دواړو جنګونو کښې نه يوازې دا خبره ثابته شوه چې د نړۍ تر ټولو پرمختللې او خطرناکې اېټـمي  وسلې او جديده  ټېکنالوجي د ايمان د طاقت په وړاندې هيڅ ارزښت نه لري.بلکې د نړۍ انسانانو په خاصه توګه مسلمانو ولسونو ته په دغو دواړو او په خاصه توګه د غزې په جنګ کښې د دوست او دښمن، د مسلمان او کافر، د مومن او منافق، ښه پته ولګېده. که څه هم صهيونېسټانو په دواړو جنګونو کښې په ظاهره په خپل ټول هوائي، زمکني او سمندري قوت سره  د لبنان او غزې ګڼ شمېر بې دفاع او بې ګناه ماشومان، ښځې ، بوډاګان او ځوانان په خاورو او وينو کښې ولوغړول، د هغوي کورونه يې له خاورو سره خاورې کړل او زيات انساني، اقتصادي او اجتماعي زيانونه يې ورته ورسول خو په خپل ټول زور سره يې بيا هم  ونکړې شول چې د لبنان يا غزې يوه اېنچ زمکه باندې قبضه پخه کړي او په ډېرې رسوائۍ، ذلت او شرمناکه توګه له دغو دوو سيمو څخه په تېښته مجبور شول.او د اسرائيلو په تاريخ کښې په دغو دوو پېښو کښې اول ځل ؤ چې دغه غاصب رژيم خپلې پښې ټينګې نکړې شوې ځکه چې د صهيونېسټي رژيم فوځونه چې چرته هم ننوتي دي بيا ترې نه دي وتي او شکست او ماتې خوړنه يې په کتاب کښې نه وه ليکلې. خو حزب الله او حماس نه يوازې په سياسي مېدان کښې دنيا ته وښودل چې دغه غورځنګونه د دغو سيمو دخلقو خوښ او د اعتماد وړ غورځنګونه دي بلکې د جنګ مېدان کښې يې هم ثابته کړه چې د د نړۍ د يو لوے غاصب، ظالم او تيري ګر په وړاندې ټينګ اودرېدې او ماتې ورته ورکولې شي. او ارواښاد رحمان بابا چې د کربلا د مظلومو شهيدانو په اړه کوم شعر ويلې دے هغه د لبنان او غزې د مظلومانو په حقله هم ثابتيږي لکه چې وائي:

عاشقــــــانو پـــــه شکست کښې برے بيا مونـــــد

چې يې سر او مال د خداے په لار کښې ځار کړل

يعنې لکه څنګه چې د کربلا په جنګ کښې په ظاهره ټول مظلومان د يزيد بن معاويه په لاس قتل عام شول خو هغو مظلومانو په خپلو وينو او سرونو ورکولو سره د اسلام د ختمولو او د اسلام د فکري زمکې د قبضه کولو لپاره د يزيد منصوبه کاميابېدو ته پرې نښوه او نن څه ديارلس نيم سوه کاله پس هم يزيدد ظلم او باطل او امام حسېن (ع) د مظلوميت او حق په سېمبول سره پېژندل کيږي. همدا رنګ د حزب الله او حماس مظومو خلقو په خپلو وينو ورکولو د اسرائيل په جامه کښې د وخت يزيد دې ته پرې نۀ ښود چې د وسلو او پېسو په زور سره د هغوي حتي په يو انچ خاوره باندې پښې ټينګې کړي. او صهيونېسټ رژيم او د کفر او اسلام په جامه کښې د هغۀ انډيوالان په شرمونو وشرمېدل.

له دغو دواړو جنګونو څخه چې يو بل حقيقت په ډاګه شو هغه دا چې د لبنان په جنګ کښې دغه غاصب او ظالم رژيم په ٣٣ ورځو کښې او د غزې په جنګ کښې يې په ٢٢ ورځو کښې ماتې وخوړه نو دا چاره دا ښودنه کوي چې د صهيونېسټانو د ژوند اپوټه شمېرنه شروع شوې ده او د زوال ورځې يې رانزدې شوي دي.

خو د هر ظالم او باطل دا عادت وي چې په دۀ کښې تر څو سا غړيږي له خپلو سازشونو، دسيسو او شېطانيو څخه لاس نه اخلي نو د دغه ظالم رژيم هم دغه حال دے. لکه په مسلمانو ټولنو کښې د خپلو اېجنټانو په ذريعې سره يوه  دا خبره خپروي چې (( ولې زمونږ په خلقو کښې غريب ، عاجز او مستحق خلق لږ دي څه چې مونږ دومره لرې پرتو فلسطينيانو سره مرستې وکړو؟ ))  يا دا چې (( زمونږ په خپلو سيمو کښې حالات ګډو وډ دي او جنګونه دي نو مونږ ته څه پکار دي چې د فلسطينيانو د مبارزو او جنګونو ملاتړ وکړو او پردې جنګ کور ته راوړو؟ )) (( اول ځان دے بيا جهان دے.)) خو په مسلمانو سيمو کښې د صهيونېسټانو او د هغوي د انډيوالانو دا پروپېګنډې ځکه ځاے نه نيسي چې دا خبره ټولو ته معلومه ده چې د فلسطين او بېت المقدس مسئله يوازې د فلسطينيانو او عربو مسئله نه ده بلکې دا مسئله زمونږ له ايمان او عقيدې سره تعلق لري او هغه دا چې د فلسطين زمکه لکه د مکې معظمې او مدينې منورې له ټولې اسلامي نړۍ سره تعلق لري او زمونږ وړومبنۍ قبله بېت المقدس د ظالمو صهيونېسټانو په پنجو کښې اسير دے چې د دغو سيمو ازادي په ټولو مسلمانانو باندې فرض ده او له خپلو مسائلو نه يې اهميت زيات دے او بله دا چې که فلسطين او وړومبۍ قبله ازاده شي نو ضروري ده چې غاصب اسرائيل چې د زمکې په سر باندې يو ناسور او د کېنسر غده ده به هم له منځه ځي او چې هر کله دغه شېطان رژيم له منځه لاړ نو تر  ډېره حده به په نړۍ کښې امن و امان قائم شي ځکه چې مسلمانان به نه يوازې په نړۍ کښې د اسرائيلو له شر، شېطانيو او سازشونو څخه خلاص شي بلکې د هغوي انډيوالان چې په سر کښې امريکه ده هم نا اميده شي او د مسلمانانو په خلاف له سازشونو، دسيسواو منصوبو نه لاس په سر شي.   بله دا چې د غزې په جنګ کښې دا خبره هم په ډاګه شوه چې که څه هم په عامه سطح نه يوازې د نړۍ ټول مسلمانان بلکې ټول پتيالي او ننګيالي انسانان هم له فلسطينيانو سره په دې ستر غم کښې شريک وو او دي. خو له بده مرغه نه يوازې اکثر د کفر حکومتونه بلکې تش په نامه اکثر مسلمان حکومتونه هم په څرګنده يا په پټه توګه د دغه صهيونېسټ رژيم ملاتړ کوي او ټول په دې طمه دي چې حزب الله غورځنګ او حماس غورځنګ له منځه لرې کړي.خو بل طرف ته د غزې په جنګ کښې يوازې ايران، شام او حزب الله وو چې تر خپل وسه پورې يې د غزې د مظلومو فلسطينيانو ملاتړ کوۀ او دا خبره هر چا ته معلومه ده چې ايران، شام او حزب الله د خداے د ګران رسول (ص) له پاکو اهلبېتو (ع) سره مينه او تعلق لري نو له دې امله صهيونېسټ رژيم او د هغۀ انډيوالانو د مسلمانانو ترمېنځ د تفرقې او اختلافاتو د اچولو او له فلسطينيانو څخه د  د ايران ، شام او حزب الله د ملاتړ د ختمولو په هدف سره په شيعه  ټولنو کښې دا پروپېګنډه خپره کړې ده چې فلسطينيان ناصبيان دي.او شيعه ؤ ټولنو ته نه دي پکار چې له فلسطينيانو سره مرسته وکړي.

 په مذهبي اصطلاح ګانو کښې شيعه دې ته وائي چې د خداے له ګران رسول (ص) نه پس د هغوي له پاکو اهلبېتو څخه د دولسو امامانو امامت مني او پېروکاري يې کوي او اهلبېت له اصحابانو نه افضل او د مشرۍ حقدار ګڼي او سني يا اهل سنت دې ته وائي چې د خداے د ګران رسول (ص) له رسالت نه پس د څلورو امامانو امامت مني او پېروي يې کوي.او ځينې اصحابان له اهلبېتو نه افضل او د مشرتابۀ حقدار يې ګڼي او ورسره ورسره د رسول اکرم (ص) له اهلبېتو سره هم مينه او دلچسپي لري او د رسول الله آل ته بد ويل د کفر ترحده ګڼي. خو ناصبيان بيا هغه کسان دي چې نه يوازې د څلورو خليفه ګانو په خلافت او د څلورو امامانو په امامت او اطاعت کښې څه دلچسپي نه لري بلکې د رسول الله (ص) له آل سره په خاصه توګه تعصب او دښمني لري او حتي هغو پاکانو ته له کنځلو او بدو ردو ويلو نه هم ډډه نه کوي. چې زمونږ په دور کښې يې وهابيان يوه نمونه ده.

نو بس همدغه وجه ده چې صهيونېسټانو او په کفر او اسلام کښې د هغوي انډيوالو حکومتونو لخوا په شيعه او د اهلبېتو د دوستانو په ټولنو کښې دا پروپېګنډه خپره کړې ده چې فلسطينيان ناصبيان دي يعنې مطلب دا چې که ووائي چې سنيان دي نو په شيعه او د اهلبېتو د مينه والو په ټولنو کښې هيڅ تاثير نه لري نو ځکه يې ناصبيان نوم استعمال کړے دے چې غواړي په شيعه او د اهلبېتو د مينه والو په ټولنو کښې د فلسطينيانو په خلاف نفرت او کرکه پېداکړي.

    نو دلته ضروري ده چې د صهيونېسټانو او د هغوي د انډيوالانو د سازشونو، دسيسو او پروپېګنډو د شنډولو لپاره ځينې حقائقو ته اشاره وکړو

وړومبې دا چې ناصبيان هيڅ کله په خپلو ځانونو او ځايونو باندې د اهلبېتو نومونه نه ږدي بلکې د هغوي د دښمنانو نومونه اږدي خو که فلسطيني ټولنې ته يوه لنډه کتنه وشي نو په هغو کښې د اکثرو خلقو نومونه د اهلبېتو يعنې (( محمد ))  (( علي )) ، (( حسن )) ، (( حسېن )) ، (( فاطمه )) ، (( زهرا)) ،((جعفر)) او (( مهدي )) وغېره دي. همدا رنګ د ځينو ځايونو نومونه هم په دا ډول نومونو باندې نومولې شوي وي حتي نه يوازې د هغوي په جوماتونو کښې د اهلبېتو (ع) پاک نومونه ليکل شوي دي بلکې په جوماتونو باندې يې نومونه هم اېښي دي لکه په خبرونو کښې راغلي وو چې (( د اسرائيلو جنګي الوتکو په غزې ښار کښې د اميرالمومنين حضرت علي (ع) نومې جومات بمباري کړو )) همدا رنګ په نابلس ښار کښې هم د امام علي بن ابي طالب (ع) په نوم يو جومات په نظر راځي. .

په نابلس ښار کښې د امام علي بن ابيطالب (ع) په نوم جومات

همدا رنګ  په طولکرم ښار کښې  د حضرت فاطمه زهرا (ع) په نوم يو ښکلے جومات جوړ کړے شوے دے .

په طولکرم کښې د حضرت فاطمه زهر (ع) په نوم  يو جومات

له دې نه علاوه په غزه ښار کښې او په الخليل کښې هم د امام حسېن (ع) په نوم جوماتونه شته. چې دا چاره د دې ښودنه کوي چې د فلسطين خلق د پښتنو په شان د نورو سيمو د مسلمانانو په نسبت له پاکو اهلبېتو سره زياته مينه او تعلق لري.

 يو بل مهم ټکے چې ورته اشاره پکار ده هغه دا چې د فلسطينيانو اکثريت شافعي مذهبه دي او د سنيانو وروڼو له څلورو امامانو څخه د امام ابو عبدالله محمد بن ادريس شافعي (رح) منونکي او پېروکار دي. او امام شافعي (رح) هغه سني امام دے چې له ټولو نه زيات اهلبېتو ته نزدے دے. او له اهلبېتو (ع) سره دهغۀ دغه عشق او مينه د هغۀ په ديوان کښې له ځينو اشعارو څخه په ډاګه کېږي لکه په يو ځاے کښې فرمائي:

يا اهل بيت رسول الله حـبكم           فــرض من الله فى القـــــرآن انزلـه

كفا كم من عظيم القدر انكـم           من لم يصل عليـكم لا صـلواﺓ له

(( يعنې اے د خداے د ګران رسول (ص) اهلبتېو (ع) ! خداے پاک له تاسو سره مينه او مودت په قران مجيد کښې فرض کړے دے او ستاسو د قدرونې او فضيلت لپاره دا هم کافي دي چې څوک په نمونځ کښې په تاسو باندې درود و نه وائي نو نمونځ يې نه کيږي .))

يا په يو بل ځاے کښې فرمائي:

اذا في مجلسً ذَ كَرُوا عليَاً                      و سِبْطَيْهِ وَ فاطمهَ الزّكيّه

فَاجْري بَعْضُهم ذِكري سِواهُ                      فَــــا يْقَنَ اَ نَّـــــــهُ  سَلَقْلَقِيَهَ

اِذا ذَكَرُوا عَليّـــــاً اَوْ  بَنيـــهَ                       تَشا غَلَ بالرّواياتِ الْعَلِيّهِ

يُقال تَجـــــاوّزُوا يــــا قــــومِ هذا                 فَهذا مِن حَديثِ  الرّافَضيّهِ

بَبرِئتُ الي الْمُهَيْمِن  مِن اناسٍ                      يَرونَ الّر فْضَ حُبّ الْفا طِمَيهِ

عَلي آلِ الــرّسول صَــــلواةُ رَبّي                      وَ   لَعْنَتُــهُ   لِتِلْكَ  الْجاهِـــلِيِهِ.

(( يعنې کله چې په مجلس کښې د علي (ع)، فاطمې (ع)، حسن (ع) او حسېن (ع) ذکر کيږي نو ځينې دښمنان د دې لپاره چې خلق د آل محمد (ص) له ذکر نه واړوي د بل چا ذکر شروع کړي. نو بس يقين وکړئ چې هغه کس چې د دغې کورنۍ د ذکر خنډ جوړ شي د يوې بدکارې ښځې له بطن نه زېږېدلے دے دغه کسان لوے لوے او اوږدۀ اوږده روايتونه نقلوي دې لپاره چې د حضرت علي (ع) او د هغۀ د اولاد ذکر ترمېنځه را نۀ شي او ويل کيږي چې اے قامه! له دې خبرو نه واوړئ ځکه چې دا خبرې د رافضيانو دي زۀ ( شافعي ) له هغه خلقو نه د خداے پاک په لور د بېزارۍ اعلان کوم چې رافضي کېدل ( يعنې له حق نه غړېدل ) له بي بي فاطمې (ع)  او د هغې له اولاد سره په مودت کښې ويني. د خداے پاک درود دې وي په آل رسول (ص) باندې او لعنت دې وي په داسې ډول جاهليت باندې يعنې په هغو کسانو باندې چې له اهلبېتو (ع) سره مينه له دين نه د وتلو په معنا ګڼي ))

په بل شعر کښې فرمائي:

عــــليٌّ    حبٌّـــــــهُ  جُنَـــهٌ                                      اِمامُ النّاس و الجِنّهِ

وَصيُّ المصطفي حقَاً                                       قسيمُ النّار وَالجُنُهِ.

(( يعنې له حضرت علي (ع) سره مينه له دوزخ نه د بچ کېدو ډال دے او هغه د انسانانو او پېريانو امام دے او په حقيقت کښې د حضرت محمد مصطفی (ص) وصي او د جنت او دوزخ تقسيموونکے دے))

  قــــــالوا تَــــرَفَّضتَ قُلتُ كَلاَُ                                 مَا الرفضُ ديني وَلاَاعتِقادي

 لكِــــــن تَوَلَّيتُ غَــــــــيرَ شَكٍ                                    خَــــيرَ اِمــــــامٍ وَ خَـــــيرَهـــــــادٍ

اِن كانَ حُبُّ الــــوَصِيً رَفضًاً                                    فَـــــــاِنَّني اَرفَضُـــــــالـــــعِبـــــادِ.

(( يعنې ما ته وويل شول چې رافضي شوې (يعنې له حق نه اوړېدلے يې) و مې ويل چې زما دين او عقيده هيڅکله رفض نۀ دے. البته بې له شکه تر ټولو غوره امام او تر ټولو غوره هادي سره مينه لرم نو که د پېغمبر اکرم (ص) له وصي او ځاے ناستي  ( حضرت امام علي ) سره مينه رفض وي نو زۀ بيا له ټولو نه زيات رافضي يم.))

د تورې او قلم خاوند ارواښاد خوشحال بابا هم د پاکو اهلبېتو (ع) په مينه کښې د خارجيانو او اخراجيانو يعنې نواصبو لخوا په رافضي باندې بللے شوے ؤ لکه چې وائي:

زۀ خوشحال خټک په حب د اهلبېتو

رافضي کــــړم، خــــارجي او اخراجي

امام شافعي ( رح )په بل ځاے کښې فرمائي:

آلُ النَبِـــــيِّ ذَريعَــــــتي                                 وَهُــــــمُ اِلَيــــــهِ وَسيلــــَتي

اَرجُوا بِهِم اُعطي غَداً                                   بِيَدِي اليَمينِ صَحِيفَتي.

(( يعنې د خداے د ګران رسول (ص) کورنۍ د خداے په لور زما وسيله ده. زۀ هيله او اميد لرم چې له هغوي سره د مينې په وجه به راته سبا د قيامت ورځ د عملونو صحيفه په ښي لاس راکړې شي.))

                              يا راكِبـــــاًقِف بِالمحَصَّبِ مِن مِني                           وَاهتِف بِساكِنِخيفَهاوالناهِضِ

سَحَراً اذا فاضَ الحجيجُ الي مِني                            فَيضاًكَمُلتَطَمِالفُراتِ الفائِضِ

اِن كانَ رَفَضــــــاً حُبُّ آلِ محَـــــــــمدٍ                            فَليَشهَدِ  الثَّقَلانِ انّي رافِضي.

(( يعنې اے په مرکب سپوره چې د مکې معظمې په لور روان يې نو د منا په رېګستان کښې اودرېږه نو د خېف جومات اوسېدونکو ته د سهار په وخت چې حاجيان د منا په لور راروان وي اواز وکړه او ورته ووايه چې که د حضرت محمد (ص) له آل سره مينه رفض وي نو ټول پېريان او انسانان دې ګواهي ورکړي چې زۀ رافضي يم.))

په خپل يو بل کلام کښې داسې فرمائي:

                                                            و لمــــــا رايتُ النّــــاسِقد ذَهَبَت بِهِم

مَــــذاهِبُهُم في اَبحَــــرِ الغَيِّ وَ الجَهلِ

رَكِبتُ عَلــيَ اسمِ اللهِ في سُفُنِ النَّجــــا

وَهُم اَهلُ بَيتِ المصطَفي خاتَمَ الرُّسُلِ

وَاَمسَكتُ حَبـــــلَ اللهِ وَهُـــــوَوِلاؤُهُــم

كما قَـــــداُمِرنابِالتَمَسُّكِ بِالحَبــــــلِ

اِذا افتَرَقَت في الدين سبعون فِـــرقهً

و نيفاً عَلـــي ما جاءَفي واضحِ النَّقلِ

وَ لَــــــم يَكُ ناجٍ منهمُ غيرَ فـــــــرقـــــهٍ

فقـل لي بها يا ذاالرّجاجهِ و العقـــلِ

اَفِي الفــــــرقَـــــهِ الهُلاكِ آلُ محـــمّـــــد

ام الفــــــرقــهُ الاتي نَجَت منهمُ قُل لي

فاِن قلتَ في الناجين فالقولُ واحـــــدُ

واٍن قلتِ في الهُلاك حَفتَ عن العدلِ

اذا كان مـــــولي القـــــوم منهم فَــــاِنَّني

رضيـــــتُ بـــــهم لا زالَ في ظِلِّهم ظِلَي

رَضيــــــتُ عَلِيَــــاً لي امــاماً و نَسلَهَ

و انتَ مِن البــاقين في اَوسَعِ الحَلِ

((يعنې کله چې مې خلق د جهالت او ګمراهۍ په سمندر کښې غرق وليدل نو د خداے پاک په نامې سره د نجات په کشتيو کښې چې د خداے د ګران رسول (ص) خاتم الانبياء حضرت محمد مصطفي (ص) اهلبېت (ع) دي کښېناستېدم. او په هغې رسۍ پورې مې ځان ونښلولو چې له دغه پاک خاندان سره مينه ده ځکه چې مونږ ته په هم دې حبل الله باندې د منګولو ښخولو حکم راکړے شوے دے. کله چې خلقو دين په درې اويا فرقو کښې ووېشلو نو لکه څنګه چې په مبارکو حديثونو کښې راغلي دي چې يوازې يوه فرقه پکښې په حق باندې ده او باقي نورې په باطل باندې دي. نو ما ته ووايه هغه کسه چې عقل او پوهه لرې آيا د رسالت کورنۍ او آل محمد (ص) په باطلو فرقو کښې دي يا په حق فرقه کښې دي؟ که ووائې چې له حق فرقې سره دي نو بس زما او ستا خبره يوه ده او که ووائې چې له باطلو فرقو او هلاکېدونکو سره دي نو په قطعې توګه له صراط مستقيم نه بې لارې شوے يې او په نتيجه کښې په دې پوه شه چې دغه فضيلت لرونکے خاندان په قطعې توګه په حق باندې او له حق سره مل دي او په صراط مستقيم باندې دي. زۀ هم په دې باندې راضي شوم او په خپل اختيار سره مې د هغوي طريقه قبوله کړه چې خداے پاک دې زما په سر باندې د هغوي سيورے  د تل لپاره برقرار وساتي. زۀ د امام علي (ع) په امامت باندې راضي شوم چې برحق امام دے او تۀ په هم هغه باطله فرقه کښې وسه تر هغې ورځې پورې چې حقيقت په ډاګه شي.))

او په اخېر کښې د امام علي (ع) په ډېره مينه کښې داسې وائي:

 

لو انَّ المُرتضی عبداً محلَّه                    لَخَرّ الناسُ طُرّاً سُجَّداً له

 

کَفی فی فَضل مَولانا علیٍّ                     وُقوعُ الشکِّ فيه أنَّهُ اللهُ

 

وَ ماتَ شافِعیُّ و ليس يدري                  عَلیُّ  ربُّــه    أم   ربُّـــــه  اللهُ

 

(( يعنې که حضرت علي مرتضی (ع) هغه ډول چې ؤ ځان ښکاره کړے وې نو خلقو به ورته سجده کوله زمونږ د مولا علي په فضيلت کښې دا هم بس دي چې ځينې خلقو شک کړے دے چې هغه خداے دے او شافعي مړ شو خو اوس هم په دې نۀ دے پوه چې علي يې پالونکے دے که خداے يې پالونکے دے؟))

 

امام شافعي (رح) د عاشورې په حقله هم دا ډول شعرونه ويلي دي:

و مما نفی نومی و شيب لحيتی  ـ  تعاريف ايام لهن خطوب

تأوب همی و الفواد كتيب  ـ  وارق عينی و ارقاد غريب

تزلزلت الدنيا لآل‌محمد‌‌  ـ  و كادت لهم صم الجبال تذوب

فمن بلغ عن الحسين رساله  ـ  و ان كرهتها انفس و قلوب

قتيل بلاجرم كان قميصه  ـ  صبيغ بماء الارجوان خصيب

نصلی علی المختار من آل هاشم  ـ   و نوذی بينه ان ذاك عجيب

لئن كان ذنبی حب آل محمد‌‌ ـ   فذلك ذنب لست عنه اتوب

هم شفعائی يوم حشری و موقفی  ـ  و بغضهم للشافعی ذنوب

(( يعنې دغه پېښه هغه پېښه ده چې زما خوب يې له ما نه تښتولے او زما وېښتۀ يې سپين کړي دي. زما زړۀ او سترګې يې له ځان سره مشغول کړي دي او زۀ يې ډېر غمجن کړے يم، زما د سترګو اوښکې يې روانې کړي او خوب ترې تلے دے. دنيا د خداے د ګران رسول (ص) د کورنۍ په دې حادثه باندې لړزېدلې ده او ستر ستر پرې ويلې شوي دي. ايا څوک داسې شته چې له ما څخه امام حسېن (ع) ته پېغام ورسوي که څه هم زړونه يې نه خوښوي. امام حسېن (ع) هغه مقتول دے چې بې جرمه او بې ګناه يې قميص په وينو رنګ شو. حېراني په مونږ خلقو باندې ده چې له يوې خوا د خداے د ګران رسول (ص) په آل باندې درود لېږو او له بلې خوا دغه آل قتل عام کوو او تکليف ورته رسوو. که زما ګناه د پېغمبر اکرم (ص) له آل سره مينه وي نو زۀ له دغې ګناه نه هيڅکله توبه نۀ وباسم. د رسول اکرم (ص) آل د محشر په ورځ زما شفاعت کوونکي دي، او که ما شافعي له هغوي سره بغض وساتۀ نو نه بخښونکې ګناه مې کړې ده.))

يوه بل مهم ټکے دا دے چې د فلسطينيانو د جهاد غورځنګ دوه مشرانو يعنې شهيد ډاکټر فتحي شقاقي او شهيد محمود شحاده په خپلو تقريرونو او تحريرونو سره د نړۍ مسلمانان د صهيونېسټانو له دغو دسيسو او سازشونو يعنې د شيعه او سني ترمېنځ له اختلافاتو څخه خبردار کړي وو بلکې د خداے د ګران رسول (ص) د پاکو اهلبېتو (ع) د امامت منلو ته يې ترجيح ورکوله لکه شهيد ډاکټر فتحي شقاقي په خپل کتاب (( شيعه او سني يوه دروغه غوغا )) کښې د شيعه او نسي ترمېنځ اختلافات او لرې والے د صهيونېسټانو، امريکې، انګرېزانو او د هغوي د تالي سټو يوه پروپېګنډه بللې او د شيعه عقائدو دفاع کړې او دغه عقائد يې د قران او حديث له مخې صحيح ګڼلې دي.

نو چې هر کله د فلسطين د اکثرو خلقو نومونه د اهلبېتو (ع) په نومونو دي د جوماتونو نومونه يې د هغو پاکانو په نومونو اېښودي دي او د شهيد ډاکټر فتحي شقاقي او نورو فلسطيني مشرانو له تقريرونو او تحريرونو نه د شيعه او سني د اتحاد او د اهلبېتو امامانو د اطاعت پته لګيږي او له هر څه نه زيات چې هر کله د هغوي د امام حضرت امام شافعي (رح) عقيده داسې وي چې پاس د هغۀ له کلام نه څرګنده ده نو بيا څنګه کېدې شي چې فلسطينيان به ناصبيان ( د اهلبېتو دښمنان ) وي. دا خبره بالکل نه له قرائنو او شواهدو څخه ثابتږي او نه په عقل او منتطق سره صحيح ښکاري بلکې دا د صهيونېسټانواو د هغوي د اېجنټانو پروپېګنډه ده چې غواړي په دې سره په مسلمانانو کښې بدګمانۍ، تفرقه او اختلافات پېدا کړي او په نړۍ کښې چې د اهلبېتو د مينه والو له دوه درې سرچينو څخه د فلسطينيانو کومه مرسته او ملاتړ کيږي هغه هم پرې کړي او فلسطينيان د اسرائيلو ظلمونو او ستمونو ته بې يار او مددګار پرېږدي او خداے مه کړه که د فلسطين خلق ناصبيان خو پرېږده که کافران او په مقابل کښې يې صهيونېسټان مسلمانان هم وې  نو بيا هم په مسلمانانو باندې واجب کيږي چې په انساني بنياد د ظالم په مقابله کښې د مظلوم مرسته او ملاتړ وکړي ځکه چې په اسلام کښې د ظالم او مظلوم دين ، مذهب او عقيدې ته نه بلکې ظلم او مظلومۍ ته پاملرنه کيږي.

نو بس په مجموعي توګه  د اسلام د ښمنانو که هغه د کفر په جامه کښې دي او که د اسلام په جامه کښې دي دا سازشونه او دسيسې هيڅکله نه شي کاميابېدې ځکه چې دا دور د نوې ټېکنالوجۍ دور دے د کمپوټر او انټر نېټ دور دے او هر سړے له يو حقيقت څخه د نور کله په نسبت نن په ښۀ توګه او زر خبرېدې او حق او حقيقت ته رسېدې شي. وما علېنا الا البلاغ المبين.

 

له پېغمبراكرم (ص) سره د پنځو ډلو مناظره

 

له پېغمبراكرم (ص) سره د پنځو ډلو مناظره

 

د اسلام د پنځومخالفو ډلو (يهوديت، عيسائيت، ماديت، مانويت، او بت پرستۍ) لارويانو يو مشترک پلاوے وټاکۀ، چې  د اسلام له ګران پيغمبر (ص) سره مناظره وکړي. او هرې ډلې دا هيله لرله چې کېدې شي له مونږ سره په بحث کښې پړ شي او زمونږ نظريه ومني. (١)

دوي په مدينه منوره كښې د خـداے د ګران رسول حضرت محمد مصطفی (ص) خدمت كښې حاضر شول او ورنه چاپيره كښېناستل د خداے ګران رسول (ص)  په درناوي سره د هغوي هرکلے وکړ او هغوى ته يې په روڼ تندى د بحث د شروع كـولواجازه وکړه.

يهودى ډلې وويل:                                                                                             

(( مونږ عقيده لرو چې  حضرت عزېر(ع) د خداے زوے دے، راغلى يو چې پدې لړ كښې له تاسو ( د اسلام له پېروکارو) سره مباحثه وكـړو كه په دې مباحثه كښې مونږ په حقه شو؛نوتاسو هم زمونږعقيده ومنئ؛ ځکه چى پدې كښې مونږ له تاسو څخه مخكښې شوي يو او كه ملګري نه شوئ؛ نو بيا مجبور يو چې له تاسو سره مخالفت او دښمني وكړو. ))                                

د عيسائيانو ډلې وويل:                                            

(( مونږ عقيده لرو چې حضرت عيسى (ع) د خداے  زوے دے، او خداے له هغه سره يوځاے شوے دے. مونږ اوس تا ته راغلى يو چې پدې باره كښې درسره خبرې اترې وكړو. كهْ زمونږ پيروى دې وكړه او زمونږ عقيده دې ومنله نو مونږ پدې عقيده كښې له تا نه وړاندې يواو د مخالفت په صورت كښې به په طبيعى توګه  درسره مخالفت ته راپاڅېږو. ))

ماده پرستې (دخداے منكرې) ډلې وويل:                        

(( مونږ عقيده لرو چې دنيا ابتدا او انتها نلرى، دا لرغونې، له پخوا راهسې او همېشنۍ ده. پدې لړ كښې د بحث لپاره راغلي يوكه له مونږ سره پدې عقيده كښې موافق يې؛ نو معلومه ده، چې وړومبيتوب له مونږ سره د‌ے. او كه نه؛ نو مخالفت به دې كوو))                                                  

مانوي ( دوه خدايان منونکې ) ډلې وويل: :                                        

(( مونږ  عقيده لرو، چې دنيا دوه چلوونكي ، تدبيروونكـي او دوه مبداوې لرى. يوه مبداء نور (رڼا) ده او بله مبداء ظلمت (تياره) ده، مونږ د مناظرې لپاره راغلى يو. كه پدې بحث كښې زمونږ د عقيدې ملګرے شوې نو ښه ده چې البته برترى او وړاندې توب له مونږ سره دے او د مخالفت په صورت كښې به دې مخالف يو. ))                                      

بت پرستې ډلې وويل:

(( مونږ عقيده لرو چې زمونږ بتان زمونږ خدايان دي، راغلى يو چې پدې باب درسره بحث وكړو كه ستا عقيده له مونږ  سره يو شان وي؛ نو څرګنده  ده چې وړومبيتوب له مونږ سره دے ، او كه نه نو درسره به دښمني كوو.))                                                                         

د خداے د ګران رسول (ص) ځواب

د خداے ګران رسول (ص) وړومبې په مجموعي او عمومى توګه  داسې وفرمايل:                                                                    

(( تاسو خپله عقيده څرګنده كړه، اوس وار زما دے چې خپله عقيده درته واضحه كړم  زۀ په يوبې سارى او بې مثله خداے پاک باندې عقيده لرم او بغېر له هغۀ نه له هر ډول معبـود څخه منكريم. زۀ هغه پېغمبر يم چې خداے پاک  د دنيا د ټولو خلقو لپاره استازے  غوره كړے يم. زۀ  د خداے پاګ د رحمت زيـرے وركونكـے او د هـغۀ له  عذابه  ويرونکے  يم، او د نړۍ ټولو خلقو ته  حجت  يم ، خداے  پاک  ما د مخالفانو او دښمنانو له زيانه په امان کښې ساتى. ))                                                         

بيا پېغمبراكرم (ص) په ترتيب سره له هرې ډلې  سره مناظره شروع كړه چې دلته يې لولو:

له يهودي ډلې سره مناظره

پېغمبر اكرم (ص): (( ايا تاسوغواړئ چې زۀ بې دليله ستاسو خبرې ومنم؟))

يهودي ډله: (( نه ))                                                       .                                                                                                                                                            پېغمبراكرم (ص): (( پدې باب چې حضرت عزير(ع) د خداے پاک  زوے دے، ستاسو دليل او منطق څه دے؟                                      

يهودى ډله: (( تـورات په بشپړه توګه له منځه تلے او ختم شوے ؤ او چا يې د بيا ژوندي كولو وس نـه لرۀ، عزېر هغه  راژوندے کړ؛ نو ځکه مونږ وايو، چې هغه د خداے زوے دے .))                                                      

پېغمبراكرم (ص) : (( كـه دا منطق د حضرت عـزېر (ع) د خداے پاک په زوےولۍ دليـل وي نو بيا خوحضـرت موسى (ع) چې تورات يې راوړے او ډېرې معجزې يې لرلې دي او تاسو هم  يې اعتراف كوئ  زيات حق لري چې د خداے پاک زوے يا له دې رشتې هم لوړ وي ، نو بيا ولي د حضرت موسى (ع) په باره كښې داسې عقيده نه لرئ چې مقام يې ( له حضرت عزېر) نه ډې  لوړ ؤ؟ نو ايا له زوے ولۍ نه ستاسومراد دا  دے چې هغه د نورو پلارانواو زامنو په شان د وادۀ اوكـوروالي له لارې زېږېدلے دے؟ نو که دا مراد مو وي نو په دې صورت كښې تاسو خداے پاک مادى اومحدود موجود ګڼئ؛ نو د دې خبرې لپاره بيا ضروري ده چې د خداے پاك لپاره هم د يو پېدا كونكي تصور کوئ او هغه يو بل خالق ته اړمن ګڼئ. ))                                         

يهودى ډله: (( د عـزېر له زوے ولۍ او زېږېدنې نه زمونږ مراد دا ندے چې تا وويل، له دې نه خو مراد جهل او كفر څرګندېږي، بلکې زمونږ مراد شرافت او درناوے دے. لكه زمونږ ځينې عالمان چې يو ځانګړي او ممتاز شاګرد ته وائي: :"اے  زويه" يا چا ته وائي چې "هغه زما زوے دے"نو معلومه ده چى دا زوے ولي د كوروالي او زېږون په بنياد نـۀ ده؛ ځکه چې شاګرد خو يو پردے  سړے دے او لـه اسـتاذ سره څه خپلوي نه لري.همدارنګ خداے هم د حضرت عزېر د شرافت او درناوي په وجه هغه خپل زوے ګرځولے دے او مونږ هم ورته له دې كبله د خداے زوے وايو. ))                        .پېغمبر اكرم (ص): (( ستاسوځواب هم هغـه دے چـې  مخكښې مې دركړو، چې كه دغه منطق د دې سبب شى چې مونږ حضرت عزېر(ع) د خداے پاک  زوے  وګڼو نو له هغه چا سره زيات ښائي چې له حضرت عزېر(ع) نه يې درجه لوړه  ده، لكه حضرت موسى (ع) چې د خداے پاک  زوے وګڼو؛ نوبس خداے پاک كله كله انسانان د خپلودلائلواو اقرار په  ذريعه محكوموي. ستاسو دليل او اقرار راښيئ، چې تاسو بايد د حضرت موسى(ع) په باره كښې له حضرت عزير(ع) نه زيات څه ووائئ، تاسو مثال ورکړ او ومو ويل، چې يو مشر او استاذ خپل شاګرد ته چې ورسره هيڅ ډول خپلوى نۀ لري د درناوي په وجه وائي:"اے  زويه" يا "هغه زما زوے دے"؛ نو په همدې بنياد بيا دا روا وګڼئ، چې استاذ به له هغه نه بل ښۀ شاګرد ته ووائى: "دا زما ورور دے" او له هغۀ نه بل ښۀ ته به ووائي چې" دا زما استاذ او زما مشردے" يا " دا مې پلار او آقا دے " يعنى هر څوک چې څومره زيات عزت او احـترام لـرى په لا ډېـرواوچتو تعبيرونوسره به ياديږي. پـدې صورت کښې تاسو دا روا وګڼئ چې وويل شى حضرت موسى (ع) د خداے پاک ورور يا استاذ يا مولا يا پلار دے، ځكه چې د حضرت مـوسى (ع) مقـام لـه حضرت عزېر(ع) نه لوړ او اوچت دے .                       .

اوس درنه دا پوښتنه كوم چې ايا تاسو دا روا ګڼئ چې حضرت موسى (ع) د خداے پاک ورور يا پلار يا ترۀ يا استاذ يـا مولا، يا مشر وغېره دے اوخداے پاک د عزت او درنـاوي لـه مخې حضرت موسي (ع) ته ووائي:اے زما پلاره! ،اے زمااستاذه!، اے زما ترۀ!، اے زما مشره .......  . .))

     د رسول اكرم (ص) د دغو پريكندو او مدللو خبرو په اوريدو سره د يهودو ډله له  بحث نه  پاتې راغله اويهوديان پداسې حال كښې چى حېران او پريشان وو وويل: مونږ ته اجازه راكړه چـې پدې باره کښې غـور او فكر وكړو.

پېغمبر اكرم (ص): البته كه تاسو په پاک، خالص او له انصاف نه په ډک  زړۀ  سره پدې باب سوچ او فكر وکړئ نو خداے پاک به مو د حقيقت په لور هدايت كړي .                                                       

له عيسائي ډلې سره مناظره

اوس وار د عيسائي ډلې راغے. د خداے ګران رسول (ص) هغوى ته مخ راوګرځوۀ او ورته يې وفرمايل: (( تاسو وائئ چې قديم خداے پاک له خپل زوے حضرت عيسى (ع) سره يو ځاے شو‌‌ے دے، ستاسو مطلب له دى خبرې نه څه دے؟                                                           

ايا له دې خبرې نه ستاسو مراد دا دے چې خداے پـاک  له قـديم (پخواني) کېدو نه تنزل وکړ او راټيټ شو.او يوحادث موجود ( پيدا شوے موجود) شو، او لـه يو حادث موجود ( حضرت عيسى (ع) سره يوځاے شو. يا د دې په اپوټه (برعكس) حضرت عيسى (ع) چې يوحادث اومحـدود موجـود دے ترقى وكړه او لـه قـديم پروردګار سره برابراو يوشو او كه له يو ځاے كېدو نه ستاسو مراد د حضرت عيسى(ع) درناوے او شرافت دے؟ ! كه وړومبۍ خبره ووائئ؛ يعنى يو قديم وجود په يو حادث وجود بدل شي نو دا ناممكنه ده، ځکه چې له عقلى نظره دا ممكنه نده، چې يو ازلي او نا محدود څيز،حادث او محدود شى، اوكه دويمه خبره وكړئ نو دغه هم ناممكنه ده ځکه چې له عقلى نظره يو محدود او حادث څيز په يو نا محدود او ازلى او قديم څيز باندې بدلېدل ناممكن دي .                         

او كه درييمه خبره وكړئ نومعنا يې دا شوه، چې حضرت عيسى (ع) هم د نورو بندګانو په شان حادث دے خو د خداے پاک په نزد د عزت او احترام وړ او يو ځانګړے بنده دے؛ نو پدې صورت كښې به هم له قديم  پروردګار سره  د عيسى(ع) يو ځاے كېدل او برابـرېدل ناممكن وي . ))                                                              

عيسائي ډله: ((  خداے تعالى حضرت عيسى (ع) ته يو لړ خصوصيتونه او ځانګړتياوې ورکړې  وې او يو لړ معجزې او عجيبه چارې په اختياركښې وركړې وې نو پدې وجه يى خپل زوے غـوره كـړے دے، او دا زوے ولي د هغۀ د عزت، احترام او شرافت په وجه ده .))                                   

پېغمبراكرم (ص): (( همدا مطلب مو له يهودي  ډلې سره په خبرو كښې وڅېړۀ او تاسو هم واورېدۀ ؛ نوكه داسې وي ، چې خداے پاک حضرت عيسى(ع) د هغۀ د خصوصيتونو ، ځانګړتياؤ او امتيازاتو په خاطرخپل زوے وګڼي نو هغه كسان چې له حضرت عيسى (ع) نه لوړ مقام لرى يا د هغۀ برابر دي نو بيا پكار دي چې خپل، پلار، استاذ، ترهْ او مشر وغېره .  يې وګڼي.))  عيسائى ډلې د دغو خبرو په وړاندې هيڅ ځواب و نه لرۀ او نژدې وه چې له بحث نه پاتې راغلي وې، يو تن  پكښې وويل :  ايا تاسو حضرت ابراهيم د خداے  خليل (دوست) نه ګڼئ؟                                                                                  

پېغمبر اكرم (ص): (( هو، د خداے پاک خليل يې ګڼو ))

عيسائى: (( له همدې امله مونږ هم حضرت عيسى(ع) د خداے زوے ګڼو، مونږ ولې له دې عقيدې نه منعې كوئ؟ ))                             

پېغمبر اكرم (ص) : (( دا دواړه لقبونه فرق لري. دخليل كلمه په اصل لغت كښې له "خَله" (د ذَره په وزن) اخېستل شوې ده، چې معنايې شكر او نياز دے، دې ته په پام سره، چې حضرت ابراهيم (ع) خداے پاک ته ډېرمتوجه ؤ په عزت نفس سره يي له نورو نه ځان بې نيازه ګڼۀ دخداے پاک د درګاه فقير او حاجتمـن ؤ؛ نو ځکه  خداے پاک خپل خليل وټاكۀ لكه تاسوخواور ته د حضرت ابراهيم (ع) د غورځولو پېښې ته پام وكړئ: هغه يې چې د نمرود په حكم په منجنيق (مچوغنه، ټال) كښې كښېنولو چې اور ته يې وروغورزوى؛ نو حضرت جبرائيل (ع) ورته راغے او وې ويل:

خداے پاک  ستا مرستې ته رالېږلے يم ,حضرت ابـراهيم (ع) ورته وويل زۀ له خـداے  نه بغېر چاته ضرورت نۀ لرم، د هغۀ مرسته راته بس ده، هغه ډېر ښۀ ساتندوے دے.خداے پاک په همدې وجه هغه خپل خليل وبالۀ ، خليل يعنې د خداے پاک  فقير او محتاج  او د خداے  له مخلوقاتونه پرې شوے اوكه د خليل كلمه د"خِله"(د پِله په وزن)  له مادې وګڼونو پدې صورت  كښې حضرت ابراهيم  (ع) "خليل" ؤ؛ يعنې د خلقت او حقائقو له اسرارو او رازونو نه خبر ؤ او داسې معنا له خالق سره د مخلوق د تشبيه او ورته والي سبب ګرځي . نو له دې امله كه حضرت ابراهيم (ع) يوازي د خداے پاک محتاج نه وې او له رازونوخبرنه وې نوخليل به هم نه ؤ،خو د پېدائش او تناسل په موضوع كښې د پلاراو زوے ترمېنځ ذاتي تعلقات وي چې كه  پلار زوے له ځانه وشړي اوتعلقات ورسره وشلوي نوبيا هم هغه د هغۀ  زوے وي او د پلار او زوے ولۍ تعلق لري .                                    

اوس كه ستاسو دليل همدا وي چې څنګه حضرت ابراهيم (ع) د خداے پاك خليل دے؛ نو حضرت عيسى(ع) هم د خـداے پاک زوے دے نو پدې تـوګه بيا ووئئ چـي حضرت موسى (ع) هم د خداے  پاک زوے دے  بلكي هماغه ډول چې د يهودو دې ډلې ته مې وويل كه داسي وي چې د خلقو د مقام درجه د دغونسبتونو سبب شي نو بيا ووائئ چى موسى (ع) د خداے پلار،استاذ، ترۀ  مشر او مولا دے. خوتاسوهيڅکله داسې نۀ وائئ.))                        .                            يو بل عيسائي وويل: (( په انجيل كښې  راغلي دي، چې حضرت عيسى وائي:"زۀ  د خپل پلار او ستاسو د پلار په لور ځم" نو پدې عبارت كښې حضرت عيسى (ع) خپل ځان د خداے زوے ښودلے دے ))             

پېغمبر اكرم (ص): (( كه تاسو انجيل منئ نو بيا د حضرت عيسى (ع) د دې وېنا مطابق پكار دي نور خلق هم د خدا‌ے  زامن وبلئ ځکه چې حضرت عيسى (ع) وائي ًًزۀ’ د خپل پلار او ستاسو د پلار په طرف ځم  ، د دې خبرې مطلب دا شو چې زۀ هم د خدا ے زوے يم او تاسو هم د خداے زامن يئ. له بلې خوا  دغه  وېنا ستاسو مخكښې خبره ( چى حضرت عيسى (ع) يو لړ خصوصيتونه، ځانګړتياوې، شرافت او احترام  لري نو خداے پاک ځکه  دخپل زوے په توګه بللے دے) ردوى؛ ځکه چې حضرت عيسى(ع) پدې خبره  كښې  يوازې خپل ځان د خداے  پاک زوے نۀ ګڼي ؛ بلكې ټول د خداے پاک  زامن ګڼي. نو له  همدې امله  د زوے ولۍ  معيار د حضرت عيسى(ع) غېر معمولي ځانګړتياوې كېدې نۀ شي؛ ځكه چې نور خلق هم سره له دې چې  دغه خصوصي امتيازات او ځانګړتياوې نۀ لري خو بيا هم د حضرت عيسى په وېنا د خـداے پاک د زامنو په توګه بلل شوي دي؛ نو هر مومن او خدا پرست ته ويلې شو چې" اے  د خداے زويه !" تاسو د حضرت عيسى(ع) ويناوې نقلوىْ خود هغۀ په خلاف خبرې كوئ تاسو ولې د "پلاراو زوے" كلمه چې د حضرت عيسى (ع) په خبروكښې  راغلې ده  د هغې عامې معنې په ځاے  په بله معنا اړوئ ؟ كېدې شي له  دې خبرې چې (زۀ د خپل پلاراو ستاسو د پلار پر لور ځم ) د حضرت عيسى (ع) مراد هماغه عامه معنا وي؛ يعنى زهْ دحضرت ادم (ع) او حضرت نوح (ع) (چى د ټولو پلاران بلل كيږي ) په لوري ځم اوخداے پاک ما د هغوي په لوري بوځي حضرت ادم (ع) او حضـرت نوح (ع) زمونږ ټولو پلاران دي نوبياولې له ظاهرى او حقيقى معنې نه لرې كيږو او نورې نورې معنې ورته راوړو.))                                                                                                      

 په عيسائيانو باندې د خداے پاک د ګران رسول (ص) خبرو ډېر اثر وکړ. او وې ويل: (( مونږ ترننه پورې داسې څوک نه ؤ ليدلے چې په دومره مهارت سره يې بحث اومجادله كړې وي ؛خو مونږ ته لږ وخت راكړه چې پدې باب سوچ او فكر وكړو))                                                         

د خداے له منكرې ډلې سره مناظره    

     له عيسائيانو نه وروسته وار د خداے پاک د منـكرانو يعنـى ماده پرستو راغے دخداے  پاک ګران رسول (ص) هغوي ته مخ راوګرځوۀ او وې فرمايل (( تاسوعقيده لرئ چې كائنات پېل اوابتداء نۀ لري اوترابده پورې به همداسې وي؟ ))                                               د خداے منكره ډله: (( هو، دا زمونږ عقيده ده؛ ځکه چې مـونږ د دغو څيزونو لپاره حـدوث (پېدا كېدل او ښکاره كېدل) او شروع نده ليدلې او همدا رنګ مو ورته فنا او پاې هم نده ليدلې؛ نو ځکه وايو چې دا ټول كائنات ابدي دي او وي به. ))         

بېغمبر اكرم (ص): ((  زۀ له تاسو دا بوښتنه كوم چي ايا تاسو د موجوداتو همېشوالے ,تل پاتې کېدنه او ابديت ليدلے دے؟ كه ووائئ چې ليدلے مو د ے نو پكار دي چې تاسو په همدې عقل، فكر او بدني توان سره په ازل او ابد كښې وئ او د ټولو موجوداتو ازليت او ابديت مو كتلے  وي او څرګنده ده چې داسې دعوا د واقعياتو او محسوساتو په خلاف ده او د دنيا ټول عقلمن خلق تاسو پدې دعوا كښې دروغجن بولي.))

د خداے منكره ډله: ((  مونږ داسې عقيده نه لرو چې ګنې د موجوداتو ابديت او بقاء مو ليدلې وي .))

پېغمبر اكرم (ص) :(( نو له همدې امله پكار دي تاسو يو اړخيز قضاوت ونۀ كړئ ، ځکه چې ستاسو د خپل اقرار مطابق، نه تاسو موجودات ليدلي دي او نۀ  مو د هغو قديم والے ليدلے دے ,او دغه شان نۀ مو د هغو بربادي او خاتمه ليدلې او نۀ مو د هغو بقاء ليدلې ده نو بيا څنګه يوه اړخيزه فېصله كوئ او وايئ چې د موجوداتو حادث کېدل او فنا کېدل مو ندي ليدلي؛ خو هغوي قديم او ابدي دي؟  ))

(بيا پېغمبر اكرم (ص) له هغوي نه يوه پوښتنه وكړه ( چې د هغوي د عقيدې د ردولو په ترڅ کښې دا ثابته كړي چې موجودات حادث دي) نو وې فرمايل:                                                                    

بېغمبر اكرم (ص) : (( ايا شپه او ورځ همداسې وينئ چى تل له مخکښې نه همداسې ده او په راتلونكووختونو كښې به هم همداسى وي ؟ ))       

د خداے منكره ډله : (( هو! ))

پېغمبر اكرم (ص): (( ايا ستاسو په خيال امكان شته چې شپه او ورځ يوځاے شى او ترتيب يې ګډوډ شى؟ ))                                       

د خداے منكره ډله: (( نه! ))                                               

پېغمبر اكرم (ص): (( نو بيا پدې صورت كښې له يو بله بيل دي، كله چى د يو وخت ختميږي نو بل ورپسې راځي.))                             

د خداے منكره ډله: (( هو، همداسې ده.))                                 

پېغمبر اكرم(ص) : (( تاسو په خپل اقرار سره د هغه څه د حادث كېدو فېصله وكړه، چې له ورځ او شپى نه مخكښې وو بې له دې چې وې وينئ نو د خداے پاک له قدرته مۀ منكرېږئ  )) (3) پيغمبراكرم (ص) د خبرو په دوام کښې وفرمايل: (( ايا ستاسو په عقيده شپه او ورځ پيلامه ( اغاز ) لري يا نۀ لري او ازلي دي؟ كه چرې ووايْئ، چې پېل او ابتداء لري؛ نو زما مراد چې هماغه حدوث دے ثابتيږي، او كه ووايئ، چې پيل او ابتداء نۀ لري نو دا خبره د دې  تقاضا كوي چې ايا كوم څيز چې پاې او خاتمه ولرى شروع به ونه لري؟ )) (4) (يعنى كله چې شپه او ورځ د ختمېدو له پلوه محدوده ده؛ نو عقل وائي، چې د شروع او پيل له پلوه به هم محدوده وي. د شپى او ورځ د خاتمې د محدوديت دليل دا دے چې يو له بله جدا كيږي او اختتام ته رسى او بيا په يو بل پسې په نوې توګه راڅرګنديږي).                                         

پېغمبر اكرم (ص) په دوام کښې وفرمايل: (( تاسووائئ، چې دنيا او نړۍ قديمه ده، اّيا پدې عقيده مو ښۀ ځان پوه كړے دے او كه نه؟ ))                      

د خداے منكره ډله: (( هو، پوهېږو چې څه وايو.))                        

پېغمبر اكرم (ص) : (( ايا دا وينئ چې د دنيا موجودات له يو بل سره  تعلق لرى او په بقاء او وجود كښې يو بل ته ضرورت لري، لكه څنګه چې په يوه ودانۍ (بلډنګ) كښې د هغې اجزاء ( خاوره، شګه، كاڼي، خښتې، سېمټ او چونه وغېره ) له يو بل سره تړلي او د ودانۍ (بلډنګ) د بقا لپاره يو بل ته ضرورت لري. نو هر كله چې د دنيا ټول څيزونه داسې وي نو بيا  هغه قديم او ثابت ګڼلې شو كه په رښتيا دغه اجزا (چې له يوبل سره تړلي او يو بل ته ضرورت لري) قديم وي نوكه حادث شوي وې؛ نو څنګه به كيدل؟ ))                                                         

د خداے پاک منكره ډله پـه ځواب كښې پاتې راغله او د حادث كېدو معنا او اثار يې څرګند نۀ كړې شول؛ ځکه چې كه هر څومره يي زور کولو چې حادث كېدنه معـنا كړي نو هرو مرو به يې په هم هغو موجوداتو مطابقت كاوۀ، چې د دوى په عقيده قديم وو، له دې امله سخت پريشانه شول او وې ويل: (( مونږ ته موقع راكړه چې پدې باره كښې ښۀ  غور او فكر وكړو )) (5)                                                               

له دوه خدايان منونکو سره مناظره

اوس له مانويانو (يعنې دوه خدايان منونكو) سره د مناظرې وار راغے چې عقيده يې لرله  نړۍ او دنيا د نور (رڼا) او ظلمت (تيارې پـه نامه دوه مبداوې او مدبران لري.                                                                  

پېغمبراكرم (ص) هغوى ته وفرمايل: (( تاسو له څه نظره دا عقيده لرئ؟ ))                                                                         

مانويان: (( مونږ وينو چې دنيا له دوو برخو نه جوړه ده يا خېر او نيكى ده او يا شر او بدي ده. معـلومه ده  چې دا دواړه  د يو بل مخالف دي نو مونږ په دې اصل باوري يو، چـې هر يو بيل خالق لري؛ ځکه چې يو خالق په خپلو كښې دوه مخالف عملونه  نه كوي. د مثال په توګه دا ناممكنه ده چې له واورې ګرمي او تودوخي او له اوره يخني او ساړۀ جوړ شي نو له دې امله مو ثابته كړه چې په كائناتوكښې دوه  لرغونى او پخوانى (قديم) خالقان دى چې يو د رڼا او نور (نيكيو) مبداء او بل د تيارې او ظلمت (بديو)  مبداء دے. ))                                                                  

پېغمبر اكرم (ص): (( ايا تاسو دا منئ، چې په كائناتو كښې ډول ډول  رنګونه لـكه سپين، تور، زيړ، شين وغېره….. شته چـې هـر يو د بل مخالـف دے؛ ځکه چې پدغو كښې دوه رنګونه په يو ځاے نه شي جمع کېدې. (يعنې دا نۀ شي کېدې چې يو رنګ دې په يو وخت کښې تور هم وي او سپين هم وي ) لكه څنګه چې ګرمي او يخني دوه مخالف حالتونه دي او ناممكنه ده چې په يو ځاے كښې جمع شي؟  ))                                                             

مانويان:  (( هو، منو يې. ))

پېغمبر اكرم (ص) : (( نوبيا ولې د هر رنګ په شمېر د خدايانو عقيده نۀ لرئ؟ ستاسو په عقيده خو هر يو مخالف څيزځانته يو خالق لري؟ نو په دې بنياد ولې د ټولو مخالفوڅيزونو د شمېر هومره خدايان نه منئ؟ ))

دوه خدايان منونکو د دغې غاښ ماتوونكې پوښتنې ځواب نه درلود نو غلي شول او په سوچ او فكر كښې ډوب شول.                                پيغمبر اكرم (ص): (( ستاسو په عقيده رڼا او تيارې څنګه په خپلو كښې لاسونه وركړل او يو شوې، چې ټول كائنات وچلوي، پداسې حال كښې چې د رڼا طبيعت (صعود)پورته تګ او ترقي ده او د تيارې طبيعت تنزل او ښكته تلل دي، ايا دوه داسې سړي چـې يو د نمرخاتۀ (مشرق) او بل د نمر پريواتۀ (مغرب) پر لور روان وي، ستاسود عقيدې له مخې ممكنه ده چـې په يو ځاے كښې جمع شي؟  ))

مانويان: (( نه امكان نۀ لري.))                

پېغمبر اكرم (ص) : (( نو په دې بنياد رڼا او تياره چې دوه متضادې ليكې دي څنګه كېدې شي، چې په خپلو كښې يو لاس شـى او نړۍ وچلوي؟ ايا له داسې متضادو عواملونه كائنات رامنځته  كېدې شي؟په مسلمه توګه دا كار ممكن نۀ دے؛ نو معلومه شوه چې دا دواړه (نور او ظلمت) مخلوقات دي حادث شوي دي او د قادر او قديم خداے تر تدبير لاندې دي. ))                                                                          

دوه خوايان منونکي د خداے د ګران رسول (ص) په ځواب ورکولوکښې  لاځوابه شول، سرونه يې زوړند كړل او وې ويل (( مونږ ته موقع راكړه  چې پدې باب غور وكړو.))

له بت پرستو سره مناظره

اوس له بت پرستو سره د مناظرې وار راغے  رسول الله (ص) هغوي ته مخ  راواړوۀ او وې فرمايل :(( تاسو ولې د خداے پاك  له  عبادت  نه مخ ګرځولے او د دغو بتانو عبادت كوئ؟  ))                              

بت پرست: (( مونږ د دې بتانو په وسيله خداے ته ځان  نزدې كوو.))

پېغمبر اكرم (ص): (( ايا دا بتان اوري؟ او د خداے  د فرمان اطاعت كوي او د هغۀ په عبادت لګيا دي، چې تاسويې په احترام ګويا خداے ته ځان نزدې كوئ؟  ))                                .                                                          

بت پرست:(( نه؛ دوي اوريدونكي، د خداے  فرمان منونكي او عبادت كونكي ندي! ))                                          .                                                               پېغمبراكرم (ص): (( ايا دا تاسو په خپلو لاسونو جوړ کړي او توږلي نۀ دي؟ ))

بت پرست: (( هو، ))                                                            

پېغمبر اكرم (ص) : (( نو پدې بنياد خو د دې بتانو جوړوونكي تاسو شوئ په كار دي چې دوي ستاسو عبادت وكړي نه چې تاسو د دوي عبادت وکړئ او هغه خداے پاک چې ستاسو د چارو په انجام، مصلحتونو او ستاسو په وظائفو او مسئوليتونو پوه او باخبره دے، نوبايد تاسوته يې د بتانود عبادت حكم كړے وي پداسې حال کښې چې خداے پاک داسې حكم نه دے كړے.)) كوم وخت چې د رسول اكرم (ص) خبرې دې ځاے ته راورسېدې نو د بت پرستو تر مېنځ اختلاف پېدا شو. او درې برخې شول.              

چا وويل: (( خداے پاک د هغو كسانو په بدنونو کښې حلول كړے او ننوتے دے، چې دا بتان يې د هغوي د څېرو په بڼه انځور كړي او له بت پرستۍ نه  زمونږ مراد د هغوڅېرو درناوے دے.))   

چا پکښې وويل: (( نه، دا بتان مو د پخوانيو پرهـيزګارو او د خداے د اطاعت كوونكوشخصيتونو به شكل جوړ كـړي دي او د خداے پاک د تعظيم او درناوي لپاره د دوي عبادت كوو))

 بل چا پکښې وويل: (( نه، كله چې خداے پاک حضرت ادم (ع) پېـدا كـړ او   جوړ يې كړ فرښتو ته يې حكم وكړچې ادم (ع) ته سجـده وكړئ نو له فرښتو نه زيات له مونږ انسانانو سره دا ښائي، چې ورته سجده وكړو؛ خو مونږ په هغه وخت كښې نه وو؛ نوځکه  هغه  ته له سجدې څخه  بې برخى شو اوس مو د حضرت ادم (ع) څېره جوړه كړه او ورته د خداے پاک په درګاه كښې د نزديكت لپاره سجده كوو او د تېر محروميت تلافي كوو لكه څنګه چې فرښتوحضرت ادم (ع) ته په سجـدې سره نزديكت حاصل کړ.دا هم هغسې دي لكه تاسو چې په خپلو لاسونو محرابونه جوړ کړئ او له كعې سره  د يوشان والي  په نيـت پكـښې سجده كوئ او كعبې ته د خداے   د تعظيم او احترام په نيت سجـده كوئ نو مونږ هم د بتـانو درنـاو‌ے په حقيقت کښې د خـداے  درناوے بولو.)) 

رسول اكرم (ص): (( تاسو ټول په ناسمه روان يئ او له حقيقته لرې وسيږئ. )) او بيا په ترتيب سره يې ورته ځوابونه وركړل. 

وړومبۍ  برخې ته يى وفرمايل: (( تاسو وائئ’ خداے پاک د هغو سړيو په بدنونو کښې حلول كړے دے، د چا په شكلونو او څېروكښې چې دا بتان دى نو پدې وجه مونږ د هغو سړيو په شكل دا بتان جوړكړي دي اوعبادت يې كوو،نو ستاسو پدې وېنا خداے موله مخلوقاتو سره  يو شـان ګڼلے دےاو هغـه ذات مـو محدوداوحادث بللے د.ے. ايا د كائناتو خالق په يوڅيز کښې حلول كولې او هغه محدود څيز، لامحدوده خدا ے په ځان كښې ځايولې شي؟  نو پدې بنياد د خداے تعالي او هغو څيزونو تر مېنځ څه فرق دے  چې  په اجسامو كښې ننوزي لكه رنګ، بوي، خوند، نرمي، سختي، دروندوالے او سپكوالے؟                                                                     

نو بيا د دغه بنياد له مخې څنګه وائئ چې هغه بدن، چې حلول پکښې شوے دے حادث او محدود دے خو هغه خداے چې پكښې ځاے شوے دے  قديم او نامحدود دے، په داسې حال کښې، چې بايد د دې  پرعكس (اپوټه) وي؛ يعنې احاطه كونكے قديم وي اواحاطه شوے حادث وي او دا څنګه ممكنه ده چې هغه خداے پاک چې تل د كائناتوله جوړېدو نه مخکښې موجود ؤځاے او مكان ته ضرورت ولري او په هغه مكان (ځاے) كښې ځان ځاے کړي ؟او دې ته په پام سره، چې تاسو په موجوداتو كښې د خداے پاک په حلول عقيده لرئ  نو تاسى د خداے ذات د موجوداتو د صفاتو په  شان حادث او محدود فرض كړو  نو دا فرض د خداے پاک  ذات بدلېدونكے او زوال موندونکے  ګني؛ نو ځکه  هر څيز، چې حادث او محدود وي هغه ته بدلون او زوال شته. او كه ستاسو دا باور وي، چې حلول د بدلون او زوال  سبب  نه ګرځي  نو بيا خو د حركت، سكون او مختلفو رنګونو (لكه تور، سپين اوسور وغېره ) په شان چارې هم د بدلون او زوال سبب وګڼئ نو بيا ووائئ، چې جائز دي چې د خداے پاک په ذات باندې هر ډول حالات او واقعات راتلې شي او په نتيجه كښې خداے پاك د موجوداتو په شان محدود او حادث وبولئ او د مخلوقاتو په شان  يې وګڼئ.                 .                

نو بس په شكلونو او څېرو كښې د خداے  پاک د حلول عقيده بې بنياده ده او بت  پرستي  چې په همدې عقيده  ولاړه  ده ، هغه  هم  باطله او بى بنسټه ده. ))       

د بت پرستو وړومبۍ برخه  د رسول اكرم (ص) د دلايلو په  وړاندې په سوچ او فکر کښې شوه او وې ويل: (( مونږ ته لږه موقع راكړه، چې پدې باره کښې غور او فكر وكړو. ))

بيا پيغمبراكرم (ص) د بت پرستو بلې برخې ته مخاطب شو او وې فرمايل: (( ما په دې پوه كړئ چې تاسو، چې د نېكو بنـدګانو د شكلـونو او تصويرونو عبادت كوئ او  په  سجده ورته پريوزئ او خپل عزتمـن مخـونه په ځمکه اېږدئ  او تر خپل وسه پورې عاجزي ښکاره كوئ  نو بيا مو د خداے پاک لپاره څه عاجزي پرېښوده؟  ( يعنى سجده تر ټولو زياته عاجزي ده, تاسو چې دغو څېرو او شکلونو ته سجده كوئ نو بيا څه پاتې شول چـې خداے  پاک ته يې وکړئ) كه تاسو دا ووايئ چې خداے پاک ته هم سجده كوو؛ نو په دې صورت كښې مو د خداے پاک او بندګانو د بتانو او څېرو په وړاندې عاجزي يو شانتې وګڼله ، نو ايا د دغو بتانو تعظيم او درناوے د خداے پاک له تعظيم سره مساوي او يو شان نۀ دے؟ د مثال په توګه که چرې تاسو د يو لوے  باچا او د هغۀ  د نوكر دواړو يو شان احترام او تعظيم كوئ  نو ايا لوے شخصيت له وړوكي سره يو شان ګڼل د لوے شخصيت سپكاوے نۀ دے؟ ))                        

د بت پرستو دويمه برخه: (( ولې نه همداسې به وي.))

پېغمبر اكرم (ص) : (( نو په دې بنياد تاسو د بتانو په عبادت او  پرستش سره په حقيقت کښې د خداے  پاک د ستر او لوړ مقام سپكاوے كوئ.))                                                                                           

هغوي هم د رسول اكرم (ص) د منطقي وېناؤ په وړاندې غلي شول او وې ويل: (( مونږ ته هم موقع راکړه چى پدې باب غوراو فكر وكړو. ))       

  بيا پېغمبراكرم (ص) د بت پرستو دريمې برخى ته وفرمايل: (( تاسو په مثال كښې ځانونه له مسلمانانو سره تشبيه كړل، پدې بنياد، چې د بتانو په وړاندې سجده د حضرت ادم (ع) يا خانه کعبې په وړاندې د سجدې په شان ده؛ خو دا دواړه سره فرق لري او پرتله كېدې نۀ شي چې تفصيل يې دا دے :مونږ  په  يو خداے پاک باندې عقيده لرو زمونږ مسئوليت او كار د خدا‌ے پاک فرمانبرداري او عبادت دے داسې چې څنګه هغۀ له مونږه غوښتي دي او څنګه چې هغۀ  مونږ ته حكم  راکړے دے   مونږ هم هغه  شان عمل كوو بې له دې چې له حدودو تېرے  وكړو. مونږ  د هغۀ  له حكم او اجازت نه بغېر د هغۀ د فرمان او ماموريت له پولو نه تېرے نۀ شو كولې، چې له خپله ځانه ( په قياس او تشبيه سره ) د ځـان  لپاره  ذمـه  واري او مسووليتونه وټاكو؛ ځکه چې مونږ د چارو له ټولو اړخونو څخه خبر نه يو او له ځانه څه نه شو ويلې چې دا کار به خداے پاک غوښتې وي او يا نه ؟ هغۀ مونږ له خپل حكم نه مخکښې له فېصلې نه منعې کړي  يو هغه مونږ ته حكم راكوي چې د عبادت په وخت كعبې ته مخ كړو نوځکه مونـږ د هـغۀ  د حكم اطاعت كوو او د هغۀ د حكم له حدودو نه اخوا دېخوا نه ځو همدا رنګ هغه مونږ ته حكم راكوي چې له كعبې نه په لرې سيموکښې د كعبې په لـور مخ كړو نومونږ هم د هغه په حكم عمل كـوو او د حضرت ادم (ع) په باب خداے پاک حكم وكړ چې فرښتې دې په خپله هغۀ ته سجده وکړي نۀ  د هغۀ تصوير، انځور او بت ته، چې له حضرت ادم (ع) نه بغېر يو بل څيز دے نو ځکه تاسو ته جائز نۀ دي چې د هغۀ شكل،خپله له هغۀ سره پرتله کړئ ځکه چـې تـاسونه پوهيږئ  او كېدې شي خداے پاګ  له هغه څه نه چـې تاسو يي كوئ  راضي نۀ وي ولې چې تاسو ته يي د هغو اجازه نۀ ده درکړې د مثال په توګه كه چرې څوک په يوه ټاکلې ورځ  تاسو ته خپل كور ته د ننوتواجازه دركړي نو ايا تاسو ته جائز دي چې بې له هغې ورځې په بله ورځ د هغۀ كور ته ورشئ يا په هغه ورځ د بل چا كور ته ورننوځئ؟ يا دا چې يوسړے له خپلو جامو،مريانويا څارويو څخه يوه جوړه جامى،يو مريې يا يو څاروے تاسو ته وبخښي؛ نوايا تاسود هغۀ  له اجازى بغېر د هغۀ په نورو جامو يا غلام او يا حېوان کښې تصرف كولې شئ؟  ))

د بت پرستو دريمه برخه: (( نه زمونږ لپاره جـائز نۀ دي ؛ ځکه چې په يوه چاره کښې يې مونږ ته اجازه راكړې  او په دويمه كښې نه. ))                                                                                                               

پېغمبر اكرم (ص): (( اوس ما ته دا ووايئ چې ايا خداے پـاک  ډېر د عبادت او پرستش لائق  دے او دا چې اطاعت يي وشي او د هغۀ  له اجازت نه  بغېر د هغۀ په ملكيت كښې تصرف ونۀ شى او کۀ يا نور؟  ))                                               

د بت پرستو دريمه برخه: (( خداے د عبادت لائق دے چې اطاعت يې وشي او د هغۀ له اجازې نه بغېر د هغۀ په ملكيت كښې تصرف ونۀ شي. ))

پېغمبراكرم (ص) : (( نو بيا ولې تاسو له خپله  ځانه  بې له  دې  چې خداے  پاک درته څه حكم درکړے وي دغـو بتانو ته سجده كوئ ؟ )) د بت پرستو دغه برخه هم  د خداے  پـاګ د ګران رسول د وضاحت او مدللو وېناؤ په وړاندې پاتې راغله او غلې كيناسته او وې ويل:مونږ ته لږ فرصت راكړه چې پدې باب غور او فكر وكړو.                                  

امام جعفرصادق (ع) له دغـو پنځو ډلو سره دحضرت محمد مصطفی (ص) د مناظرې له بيانولووروسته وفرمايل: (( په هغه خداے مې دې قسم وي چې رسول اكرم (ص) يې پېغمبرۍ ته غوره كړ، درې ورځې نه وې تېرې چې د دغه پنځۀ ډليز پلاوي ټول غړي د رسول الله (ص)حضور ته راغلل او مسلمانان شول او په ډاګه يې اعلان وکړ:  ما راينا مثل حجتك يا محمد نشهدانك رسول الله   يعنې اے محمد (ص)! مونږ هيڅ كلـه ستاسو د دليلونو په شان د چا دلاليلونه  نۀ  دي اوريدلي مونږ ګواهي وركوو چې تۀ د خـداے پاک  رسول (ص) او استازے يې ))      

-----------------------------------------------------------------------------------------------------       

لمن ليک

1_ دا قصه له حضرت امام جعفر صادق (ع) نه نقل شوې چې اصلى راوي يې حضرت امام على (ع) او متن يې په احتجاج طبرسى ١ ټوک له ١٦ تر ٢٦ مخ پورې راغلے دے. )            

      

2_ حضرت عزېر(ع) له حضرت موسى (ع) نه وروسته د بنى اسرائيلو يو پېغمبر دے، چې په بېت المقدس باندې د بخت النصر په بريد کښې   (د عراق په حدودو كښې) بابل ښار ته جلاوطن كړے شو.هغه هلته تقريبا" سل كاله د بنى اسرائيلو په دعوت، تربيت او تبليغ بوخت ؤ، ان تردې چې په 458ق م كال كښې له يو شمېر بنى اسرائيلو سره يروشلم  ته  لاړ او  هغلته يې  تورات كتاب  او هغه تعليمات چې بنى اسرائيلو په كلى توګه  هېر كړي  وو او څه اثر يې باقى پاتے نۀ ؤ، بيا ژوندي او اصلاح کړل او بالاخره په 430 ق م كال كښې يې له دنيا نه سترګې پټې كړې. له دى كبله چې يهوديانو او بنى اسرائيلو له هغۀ سره ډېره  مينه لرله نو د هغۀ له وفات نه وروسته يې د هغۀ په باب ډېرې خبرې جوړې كړې ان تردې چيگ وې ويل: هغه د خداے پاک  زوے دے خو دغه عقيده اوس طرفداران نۀ لري او ختمه شوې ده.              

  (3)_ مطلب دا چې د شپې او ورځې بېلتون او جدائۍ ته په پام سره د هرې يوې له تېريدو نه پس هغه څه چې په وروسته وخت كښې رامنځته كيږي او وړاندې کيږي حادث دي.                                                                                    

(4)_ يعنې دا د شپې ختمېدل او د ورځې راتلل او د ورځې ختمېدل او د شپى راتلل د دې خبرې دليل دے، چې داسې يو وخت هم ؤ چې دا (ورځ او شپه) نه وو او حادث دي كه حادث نه وې نو په يو حال به وې.                                

(5)_ د خداے  ګران رسول (ص) پدې مناظره كښې ښه په قراره طريقې سره او ورو، ورو په لاندې څلورو بنيادونو هغوي پوه كړل:                                   

الف_ وړومبې دا چې "نۀ موندل او نۀ ليدل، د نۀ شتون دليل ندے" د حدوث نه ليدل په ازليت باندې دليل نۀ شې كيدې لكه څنګه چې د فناء نۀ ليدل په ابديت باندې دليل كيدې نۀ شي.                                                                              

ب_كيدې شي چې مونږ د فعلي حدوث له لارې د فعلي حدوث له يو ډول څخه په غائب حدوث باندې استدلال وكړو، لكه د شپى او ورځې فعلي حدوث (يعنى نه وي او راځى) په تېر او راتلونكي وخت  کښې د هغو په حدوث باندې ګواهي ورکوي..                                                               

ج_ د حادث كېدو په محدوديت حكم، كه څه هم طرفداران يې زيات وي.           

د_ د دنيا د ټولو موجوداتو اجزا يو بل ته ضرورت لري او د هغوى په خپلو كښې تعلق ، د هغوي د حادث كېدو دليل دے؛ ځکه دا ناممكنه ده چې يو قديم څيز څه بل څيز ته ضرورت ولري.                                                                                                                                           

                                                 

 

 

د بيمار پوښتنه

 

د بيمار پوښتنه

مظفر خان – نوښار

 

يو سړے په غوږوكوڼ ؤ او ډېر تېز اواز به يې اورېدۀ يو ځل د دغه سړي ګاونډي بيمار شو د لرې لرې ځايونو خلق يې پوښتنې ته راتلل. کوڼ سړے خبر شو نو فکر يې وکړ چې دومره له لرې لرې نه خلق زما د ګاونډي پوښتنې ته راځې نو زۀ يې خو ګاونډي يم په ما يې خو زيات حق جوړيږي. بيا يې له ځان سره فکر وکړ زۀ خو خبره نۀ اورم او بيمار اکثر په کلاره خبرې کوي نو اخېر څه به ورته وايم او د هغۀ خبرې به څنګه اوروم؟ اخېر يې په زړۀ کښې يې راغلل چې په عامه توګه چې د بيمار پوښتنې ته څوک لاړ شي نو اول پوښتنه ترې دا کوي چې تۀ اوس څنګه يې نو بميار ورته په ځواب کښې وائي چې اوس له مخکښې نه ښۀ يم نو زۀ به هم داسې پوښتنه وکړم نو چې هغه راته ووائي چې اوس له مخکښې نه ښۀ يم نو ورته به ووايم چې د خداے پاک شکر دے. بيا خلق له بيمار نه دا پوښتنه کوي چې اوس له کوم طبيب نه علاج کوې نو  زۀ به هم له خپل بيمار ګاونډي نه داسې پوښتنه وکړم نو هغه به راته د يو مشهور طبيب نوم واخلي نو زۀ به ورته ووايم چې هو واقعي ډېر اوچت طبيب دے له هم دغه طبيب نه علاج کوه چې پرې يې نږدې. بيا له دې نه پس خلق د خوراک څښاک پوښته کوي نو زۀ به هم ترې نه دا پوښتنه وکړم او ناجوړه اکثر له ډېرو خوراکونو نه پرهېز کوي او يو نرم خوراک به راته ياد کړي لکه يشېدلې وريجې يا د چرګې يخني وغېره. نو زۀ به ورته ووايم چې دا خو ستا لپاره ډېر ښۀ خوراک دے ډېره فائده به درته درکړي.

کوڼ دغه خبرې له ځان سره يادې کړې او د ګاونډي کور ته ورغے، ګاونډي يې په دغه ورځ ډېر په تکليف کښې هم ؤ او د خلقو له پوښتنو نه هم تنګ شوے ؤ کوڼ سړي له روغ بڼ او کښېناستېدو نه پس پوښتنه وکړه چې اوس دې څه حال دے؟ بيمار سړے چې ډېر په تکليف کښې ؤ ورته په زبېرګي کښې وويل مرمه مرمه کوڼ چې له مخکښې نه يې له ځان سره ځوابونه زده کړي وو ناجوړه ته وويل ښه شکر دے د خداے پاک ډېر احسانونه دي.

بيمار چي د كوڼ خبره واورېده حېران شو چي دا څه وائي كوڼ سمدستي بل سوال ترې وكړ ښه نو له كوم طبيب نه علاج كوې؟ بيمار چې لا اول ورته غصه ورغلې وه ورته وويل له عزرائيل عليه السلام نه.

کوڼ چې د دې ځواب يې هم له ځان سره تيار اېښے ورته وويل هو دا خو ډېر مشهور او قابل طبيب دے هر څوک چې ترې علاج كوي تكليفونه  يې ختمېږي زما خو دا مشوره ده چې له دۀ نه خپل علاج جاري وساته او انشاء الله چې له هر تكليفه به خلاص شې.

بمار ته نوره هم غصه ورغله چې دا مې څنګه ګاونډي دے زما پوښتنې ته راغلے دے كه د دې لپاره راغلے دے چې ما بل جهان ته واستوي. کوڼ  دريمه پوښتنه ترې وکړه صاحبه! طبيب درته څه پال پرهېز ښودلے دے او کوم خوراک خورې؟

بيمار د زړۀ له سوخته ورته وويل  زهر خورم، زهر. کوڼ ورته په زړۀ کښې د جوړ کړې شوي ځواب مطابق وويل: ماشاء الله ډېر ښۀ خوراک دے خوره يې که خداے کول ډېر زر به ښۀ شې. نو بس دلته د بيمار صبر نور تمام شو، او کوڼه ته يې په غصه کښې په زوره وويل: که د ځان خېر غواړې نو زر مې له کوره وزه چې بيا را نۀ شې . دا يې وويل او بيا په تکليف سره  له کټه پاڅېد او کوڼ يې له لاسه ونيوۀ او په ديکو ديکو کښې له کوره ووېست او ور يې ورپسې بند کړ.

 

شېخ اسعد سوري (رح)

 

شېخ اسعد سوري (رح)

 

شېخ کټه په لرغوني پښتانۀ کتاب کښې له تاريخ سوري څخه نقلوي چې اسعد سوري په غور سيمه کښې ژوند کوۀ او هلته د سوري خاندان د باچائۍ په دوران کښې ډېر عزتمن او د قدر وړ ؤ. شېخ اسد د محمد زوے ؤ چې په ٤٢٥ هجري کال کښې په بغنېن کښې وفات شو. شېخ اسعد (رح)به ډېر ښکلي او له معنې نه ډک شعرونه ويل. نقل شوي دي چې کله سلطان محمود غازي په غور باندې له امير محمد سوري سسره جګړه وکړه او هغه يې په آهنګران قلعه کښې محصور کړ نو دغه وخت شېخ اسعد سوري (رح) هم د آهنګران په کوټ کښې موجود ؤ کله چې سلطان محمود امير محمد سوري ونيوۀ او د بندي په توګه يې غزني ته بوتۀ نو امير محمد سوري چې ډېر زړۀ ور، عادل او اصولي سړے ؤ د جېل له غېرته مړ شو او شېخ اسعد سوري (رح) چې د امير محمد سوري دوست ؤ د هغۀ په مرګ باندې ساندې او مرثيې وويلې د يوې مرثيې نمونه يې په دا ډول ده:

د فلک له چارو څه وکړم کوکار

زمولوي هر ګل چې خاندي په بهار

هر غټول چې په بېديا غوړېده وکا

رژوي يې پاڼې کاندي تار په تار

ډېره مخونه د فلک څپېړه شنۀ کا

ډېر سرونه کا تر خاورو لاندې ځار

د واکم له سره خول پرېباسي مړ شي

د بې وزلو وينې توې کاندي خونخوار

چې له برمه يې زمري رپي ځنګلو کښې

له اوکوبه يې ډاري تيرو جبار

هم يې غشے سکڼے ډال د ژوبلور ؤ

رستمان ځينې ځغلا کاندي په ډار

چې ملاوې نه کږيږي په غښتلو

دا فلک پرې وکا څه کاري ګوزار

په يوۀ ګردښت يې پرېباسي له برمه

نه يې غشے، نۀ لېندۍ وي نۀ يې سپار

څه تېرے څه ظلم کاندے اے فلکه

ستا له لاسه نۀ دے هيڅ ګل بې له خار

 

(د پټې خزانې کتاب په مرستې سره)

 

پښتو کليز ١٣٨٨ هجري نمريزکال

 

پښتو کليز

 

١٣٨٨ هجري نمريزکال

 

مطابق ( ١٤٣١/١٤٣٠ هجري قمري او 2009 -10 عيسوي )

 

وړومبۍ خور/  دويمه خور ١٤٣٠ هـ ق        ورے ١٣٨٨ هـ ن                          March/April 2009

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
^٢٣  ١ 21	^24 ٢22	^25 ٣    23	^26 ٤   24	^27 ٥    25	^28 ٦   26	^29 ٧   27
^1 ٨   28	^2 ٩    29	١٠^٣30	١١^٤ 31	^٥  ١٢  1	^٦ ١٣   2	^٧  ١٤   3
^٨ ١٥   4	^٩   ١٦  5	^١٠ ١٧ 6	^١١ ١٨ 7	^١٢ ١٩  8	^١٣ ٢٠    9	^١٤ ٢١ 10
^١٥ ٢٢  11	^16  ٢٣ 12	^17 ٢٤ 13	^18 ٢٥  14	^19   ٦   15	^20 ٢٧  16	^21 ٢٨   17
^٢٢ ٢٩ 18	^٢٣ ٣٠ 19	^24 ٣١20

دويمه خور / دريمه خور  1430 هـ ق    غوئے 1388 هـ ن                    April/May 2009              

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
			^٢٥ ١21	^26 2 22	^27 3     23	^٢٨4   24
^٢٩ ٥   ٢٥	^١ ٦      ٢٦	^٢ ٧      27	^3  8  28	^4  9   29	^5 10  30	^٦   ١١   ١
^٧  ١٢   ٢	^٨  ١٣   ٣	^٩  ١٤   ٤	^١٠ ١٥  ٥	^١١ ١٦   ٦	^١٢ ١٧  ٧	^١٣ ١٨  ٨
^١٤ ١٩   ٩	^١٥ ٢٠  ١٠	^١٦ ٢١  ١١	^١٧ ٢٢   ١٢	^١٨ ٢٣   ١٣	^١٩ ٢٤   ١٤	^٢٠ ٢٥ ١٥
^٢١ ٢٦  ١٦	^٢٢ ٢٧  ١٧	^٢٣ ٢٨  ١٨	^٢٤ ٢٩ ١٩	^٢٥ ٣٠  20	^٢٦ ٣١  21

دريمه خور / څلورمه خور ١٤٣٠ هـ ق      غبرګولے ١٣٨٨ هـ ن             ٢٠٠٩ May/June

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
٣٠^٢٦ ٢٠	٣١^٢٧ ٢١					^27 ١    22
^٢٨ ٢   ٢٣	^٢٩ ٣  ٢٤	^٣٠ ٤ ٢٥	^١  ٥   26	^2  6   27	^3  7  28	^4   8  29
^5  9  30	^6 10  31	^7  ١١  ١	^٨  ١٢   ٢	^٩  ١٣ ٣	^١٠ ١٤ ٤	^١١  ١٥  ٥
^١٢ ١٦  ٦	^١٣ ١٧  ٧	^١٤ ١٨  ٨	^١٥ ١٩  9	^16 20  10	^١٧ ٢١  ١١	^١٨ ٢٢  ١٢
^١٩ ٢٣  ١٣	^٢٠ ٢٤ ١٤	^٢١ ٢٥  ١٥	^٢٢ ٢٦  ١٦	^٢٣ ٢٧  ١٧	^٢٤ ٢٨  ١٨	^٢٥ ٢٩ ١٩

څلورمه خور/ زبرګه١٤٣٠ هـ ق                چنګاښ ١٣٨٨ هـ ن                      ٢٠٠٩ June/July

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
		^٢٨ ١  ٢٢	^٢٩ ٢  ٢٣	^١  ٣   ٢٤	^٢  ٤  ٢٥	^٣   ٥  ٢٦
^٤   ٦ ٢٧	^٥  ٧  ٢٨	^٦  ٨  ٢٩	^٧  ٩  ٣٠	^٨  ١٠  ١	^٩  ١١  ٢	^١٠ ١٢ ٣
^١١ ١٣  ٤	^١٢ ١٤ ٥	^١٣ ١٥  ٦	^١٤ ١٦  ٧	^١٥ ١٧  ٨	^١٦ ١٨  ٩	^١٧ ١٩  ١٠
^١٨ ٢٠  ١١	^١٩ ٢١12	^٢٠ 22  13	^٢١ 23  14	^٢٢ ٢٤  ١٥	^٢٣  ٢٥ 16	^٢٤ ٢٦  ١٧
^٢٥ ٢٧  18	^26 28 19	^27 ٢٩  ٢٠	٣٠^٢٨ ٢١	٣١^٢٩ ٢٢

 

 زبرګه / شوقدر/ روژه 1430  هـ ق        زمرے 1388 هـ ن                2009 July/August

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
٣١^١ ٢٢					^٣٠ ١  ٢٣	^١   ٢ ٢٤
^٢  ٣   ٢٥	^٣  ٤  26	^٤  ٥  ٢٧	^٥  ٦   ٢٨	^٦  ٧  ٢٩	^٧  ٨  ٣٠	^٨   ٩  ٣١
^٩  ١٠  ١	^١٠ ١١  ٢	^١١ ١٢  ٣	^١٢ ١٣  ٤	^١٣ ١٤  ٥	^١٤ ١٥  ٦	^١٥ ١٦  ٧
^١٦ ١٧  ٨	^١٧ ١٨  ٩	^١٨ ١٩  ١٠	^١٩ ٢٠  ١١	^٢٠ ٢١  ١٢	^٢١ ٢٢  ١٣	^٢٢ ٢٣  ١٤
^٢٣ ٢٤  ١٥	^٢٤ ٢٥  ١٦	^٢٥ ٢٦ ١٧	^٢٦ ٢٧  ١٨	^٢٧ ٢٨  ١٩	^٢٨ ٢٩  ٢٠	٣٠^٢٩ ٢١

 

روژه / وړوکے اختر  ١٤٣٠ هـ ق       وږے 1388 هـ ن            2009   August/September

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
	^٢  ١  ٢٣	^٣  ٢  ٢٤	^٤  ٣  ٢٥	^٥  ٤  ٢٦	^٦  ٥  ٢٧	^٧   ٦  ٢٨
^٨  ٧   ٢٩	^٩   ٨ ٣٠	^١٠ ٩ ٣١	^١١ ١٠  1	^١٢ ١١  2	^13 12  3	^14 13  4
^١٥ ١٤  ٥	^١٦ ١٥  ٦	^١٧ ١٦  ٧	^١٨ ١٧  ٨	^١٩ ١٨ ٩	^٢٠ ١٩  10	^٢١ ٢٠ ١١
^٢٢ ٢١  ١٢	^٢٣ ٢٢  ١٣	^٢٤ ٢٣  ١٤	^٢٥ ٢٤  ١٥	^٢٦ ٢٥  ١٦	^٢٧ ٢٦  17	^28 2718
^29 ٢٨   19	^١ ٢٩  ٢٠	^٢ ٣٠21	^3 31   22

 

وړوکے اختر/ ميانه ١٤٢٩ هـ ق          تله ١٣٨٧ هـ ن         2008  September/october

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
				^٤  ١  ٢٣	^٥  ٢   ٢٤	^٦  ٣   ٢٥
^٧  ٤   ٢٦	^٨  ٥   ٢٧	^٩  ٦   ٢٨	^١٠ ٧  ٢٩	^١١ ٨  ٣٠	^١٢  ٩  ١	^١٣ ١٠  ٢
^١٤ ١١  ٣	^١٥ ١٢  ٤	^١٦ ١٣  ٥	^١٧ ١٤  ٦	^١٨ ١٥  ٧	^١٩ ١٦  ٨	^٢٠ ١٧  ٩
^٢١ ١٨  ١٠	^٢٢ ١٩  11	^٢٣ ٢٠ ١٢	^٢٤ ٢١  ١٣	^٢٥ ٢٢ ١٤	^٢٦ ٢٣  ١٥	^٢٧ ٢٤  ١٦
^٢٨ ٢٥  ١٧	^٢٩ ٢٦  ١٨	^٣٠ ٢٧  ١٩	^١  ٢٨ ٢٠	^٢  ٢٩  ٢١	^٣  ٣٠  ٢٢

 

ميانه/ لوے اختر    ١٤٣٠ هـ ق           لړم ١٣٨٨ هـ ن         ٢٠٠٩ October/November

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
^٣٣٠   ٢١						^٤   ١ ٢٣
^٥  ٢  ٢٤	^٦  ٣  25	^٧  ٤  ٢٦	^٨  ٥  ٢٧	^٩  ٦  ٢٨	^١٠ ٧   ٢٩	^١١ ٨  ٣٠
^١٢ ٩  ٣١	^١٣ ١٠  ١	^١٤ ١١  ٢	^١٥ ١٢  ٣	^١٦ ١٣  ٤	^١٧ ١٤  ٥	^١٨ ١٥  ٦
^١٩ ١٦  ٧	^٢٠ ١٧  ٨	^٢١ ١٨  ٩	^٢٢ ١٩  ١٠	^٢٣ ٢٠  11	^٢٤ ٢١  ١٢	^٢٥ ٢٢ ١٣
^٢٦ ٢٣  ١٤	^٢٧ ٢٤  ١٥	^٢٨ ٢٥  ١٦	^٢٩ ٢٦  ١٧	^٣٠ ٢٧  ١٨	^١ ٢٨  ١٩	^٢ ٢٩  ٢٠

 

لوے اختر / امامان ٣١ - ١٤٣٠ هـ ق ليندۍ ١٣٨٨ هـ ن  ٢٠٠٩ November/December

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
	^٤ ١ 22	^٥ ٢ ٢٣	^٦ ٣ ٢٤	^٧ ٤ ٢٥	^٨ ٥ ٢٦	^٩  ٦   ٢٧
^١٠ ٧  ٢٨	^١١ ٨   ٢٩	^١٢ ٩   ٣٠	^١٣ ١٠   ١	^١٤ ١١   ٢	^١٥ ١٢   ٣	^١٦ ١٣   ٤
^١٧ ١٤   ٥	^١٨ ١٥  ٦	^١٩ ١٦  ٧	^٢٠ ١٧  ٨	^٢١ ١٨  ٩	^٢٢ ١٩ ١٠	^٢٣ ٢٠  ١١
^٢٤ ٢١ ١٢	^٢٥ ٢٢  ١٣	^٢٦ ٢٣  ١٤	^٢٧ ٢٤  ١٥	^٢٨ ٢٥  ١٦	^٢٩ ٢٦  ١٧	^١  ٢٧  ١٨
^٢ ٢٨  ١٩	^٣ ٢٩  ٢٠	^٤ ٣٠  ٢١

 

امامان / صفره ١٤٣١  هـ ق            مرغومے ١٣٨٨ هـ ن     ٢٠٠٩    December/Junuary

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
			^٥  ١  ٢٢	^٦  ٢  ٢٣	^٧  ٣  ٢٤	^٨   ٤  ٢٥
^٩  ٥  ٢٦	^١٠ ٦  27	^11 7  28	^12 ٨  ٢٩	^١٣ ٩  ٣٠	^١٤ ١٠  ٣١	^١٥ ١١  ١
^١٦ ١٢  ٢	^١٧ ١٣  ٣	^١٨ ١٤  ٤	^١٩ ١٥ ٥	^٢٠ ١٦  ٦	^٢١ ١٧  ٧	^٢٢ ١٨  ٨
^٢٣ ١٩  ٩	^٢٤ ٢٠  ١٠	^٢٥ ٢١  ١١	^٢٦ ٢٢  ١٢	^٢٧ ٢٣  ١٣	^٢٨ ٢٤  ١٤	^٢٩ ٢٥ ١٥
^٣٠ ٢٦  ١٦	^١ ٢٧  ١٧	^٢ ٢٨  18	^3 ٢٩  ١٩	^4٣٠  ٢٠

 

صفره / وړومبۍ خور ١٤٣١ هـ ق      سلواغه ١٣٨٨ هـ ن    Junuary/February 2010            

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
					^٥  ١  ٢١	^٦   ٢  ٢٢
^٧  ٣  ٢٣	^٨   ٤ ٢٤	^٩  ٥  ٢٥	^١٠ ٦  ٢٦	^١١ ٧  ٢٧	^١٢ ٨  ٢٨	^١٣ ٩  ٢٩
^١٤ ١٠ ٣٠	^١٥ ١١  ٣١	^١٦ ١٢  ١	^١٧ ١٣ ٢	^١٨ ١٤ ٣	^١٩ ١٥  ٤	^٢٠ ١٦  ٥
^٢١ ١٧  ٦	^٢٢ ١٨  ٧	^٢٣ ١٩  ٨	^٢٤ ٢٠  ٩	^٢٥ ٢١   ١٠	^٢٦ ٢٢  ١١	^٢٧ ٢٣ ١٢
^٢٨ ٢٤ ١٣	^٢٩ ٢٥  ١٤	^٣٠ ٢٦  ١٥	^١ ٢٧  ١٦	^٢  ٢٨ ١٧	^٣ ٢٩ ١٨	^٤ ٣٠ ١٩

 

وړومبۍ خور/ دويمه خور  ١٤٣١هـ ق      کب ١٣٨٧ هـ ن    February/March 2010         

خالي	ايتوار	ګل	نهې	شورو	زيارت	جمعه
^٥ ١ ٢٠	^٦ ٢ ٢١	^٧ ٣ ٢٢	^٨ ٤ ٢٣	^٩ ٥ ٢٤	^١٠ ٦  ٢٥	^١١ ٧  ٢٦
^١٢ ٨  ٢٧	^١٣ ٩  ٢٨	^١٤ ١٠  ١	^١٥ ١١  ٢	^١٦ ١٢ ٣	^١٧ ١٣  ٤	^١٨ ١٤  ٥
^١٩ ١٥ ٦	^٢٠ ١٦  ٧	^٢١ ١٧  ٨	^٢٢ ١٨ ٩	^٢٣ ١٩  ١٠	^٢٤ ٢٠ ١١	^٢٥ ٢١  ١٢
^٢٦ ٢٢  ١٣	^٢٧ ٢٣  ١٤	^٢٨ ٢٤ ١٥	^٢٩ ٢٥  ١٦	^١ ٢٦  ١٧	^٢  ٢٧ ١٨	^٣  ٢٨  ١٩
^٤ ٢٩  ٢٠

 

 

نمانځنې

 

د 1388 هجری نمریز کال نمانځنې

 

ورے   ١ د نوروز اختر  (١ ورے يا ٢١ مارچ)

           ١٥  د امام حسن عسكرى (ع)ولادت ٨ دويمه خور )

           ١٧   د بىبى معصومې (ع) وفات (١٠ دويمه خور)

ê         د  رحمان بابا (رح) كليزه (  په همدې مياشت کښې)

غو‌ے   ٥  د بىبى زېنب (ع) ولادت (٥ دريمه خور)

غبرګولے  ٧ د بىبى فاطمې (ع) شهادت (٣ څلورمه خور)

                      ٤ د بى بى فاطمې (ع)  ولادت او د ښځو نړيواله ورځ (٢٠ څلورمه خور)

                    ê   د خوشحال بابا (رح) ولادت (په همدې مياشت كښې)

چينګاښ ٣ د امام محمد باقر (ع) ولادت  (١ زبرګه)

                        ٦ د امام على نقى (ع) شهادت (٣ زبرګه) او  له نشه ايزو توکو (منشياتو) سره  د ميارزې نړيواله ورځ ( ٢٦ جون )

                        ١٠ د امام محمد تقى (ع) ولادت (10 زبرګه)

                       ١٥ د اميرالمومنين امام على (ع) ولادت (١٣ زبرګه)

                        ١٧ د بى بى زېنب (ع) رحلت (١٥ زبرګه)

                        ٢٧  د امام موسى كاظم (ع) شهادت (٢٥ زبرګه)  

                        ٢٩  د خداے د ګران رسول (ص) د نبوت اعلان او بعثت (د شيعه روايت له مخې)   او معراج شريف (د سنی روايت

                         له مخې) (٢٧ زبرګه)  

زمرے ٤  د امام حسېن (ع) ولادت (٣ شوقدر)

                  ٥ د حضرت عباس علمدار (ع) ولادت (٤ شوقدر)

                  ٦ د امام زېن العابدين (ع) ولادت (٥ شوقدر)

                  ١٥ په هيرو شيما باندې د امريکې اېټمي حمله (٦ جون)

                 ١٦ د امام مهدى(ع) ولادت د شيعه روايتونو او د ځينو سني روايتونو له مخې (١٥ شوقدر)

                ١٧ د خبريالانو نړيواله ورځ

                 ٢٣  له انګرېز استعمار نه د پاکستان ازادي )١٤ اګست )  او د اسلامي مقاومت ورځ

وږے ٩ د بىبى خديجې (ع) رحلت (١٠ روژه)

              ١٤ د امام حسن مجتبى (ع) ولادت (١٥ روژه)

              ١٧  د خداے د ګران رسول (ص) معراج (شيعه روايت) (١٧ روژه)

             ٣٠ په يوې دهشت ګردانه حمله کښې د اميرالمومنين امام على (ع) زخمي کېدنه (١٩ روژه)

              ٢٠د اميرالمومنين امام على (ع) شهادت (٢١ روژه)

                ٢٧د بېت المقدس نړيواله ورځ اوجمعه الوداع (٢٣ روژه)

            ٢٩ وړوكے مبارك اختر (١ وړوکے اختر)

                ٣٠ د تمدنونو د خبرو اترو نړيواله ورځ (٢١ستمبر)

تله ٥ د سعودي حکومت په لاسو په جنت البقيع کښې د اهلبېتو (ع) او اصحابو (رض) د قبرونو ويجاړول (٨ وړوکے اختر)

       ١٢  له فلسطيني ماشومانو او زلميو سره د ملاتړ نړيواله ورځ ( ١ اکتوبر)    

       ٢٢  د امام جعفر صادق (ع) شهادت (٢٥ وړوکے اختر)

         ٢٨ د بىبى معصومې ولادت  (١ ميانه)

لړم  ٨  د امام على رضا (ع)ولادت (١١ ميانه)

          ٢٧ د امام محمد تقى (ع) شهادت (٢٩ يا ٣٠ ميانه)

          ٢٨ د امام علي (ع) او بي بي زهرا (ع) د وادۀ ورځ ( ١ لوے اختر)

ليندۍ ٤ د امام محمد باقر (ع) شهادت (٧ لوے اختر)

                 ٦ د عرفې ورځ د دعا او راز او نياز ورځ (٩ لوے اختر)

                 ٧  لوے مبارک اختر (١٠ لوے اختر)

                ١٢د امام على نقى (ع) ولادت  (١٥ لوے اختر)

                ١٥د غدير خم اختر يا دامام على د ولايت د اعلان ورځ (١٨ لوے اختر)   

            ٢١ د خداے د ګران رسول (ص) د مباهلې ورځ (٢٤ لوے اختر)

مرغومے  ٥ د تاسوعې ورځ (٩ امامان)

                       ٦ د امام حسېن (ع) شهادت، عاشوره او د كربلا انقلاب (١٠ امامان)

                  ٨ د امام زېن العابدين (ع) شهادت (١٢ امامان)

                ٢٩  د امام محمد باقر (ع) ولادت (٣ صفره)  

سلواغه   ٣ د امام موسى كاظم (ع) ولادت (٧ صفره)

                      ٤  د سيد جمال الدين افغانى (رح) شهادت (٨ صفره)

                     ١٦ د امام حسېن (ع) څلوېښتي (٢٠ صفره )

                   ٢٢ د ايران د اسلامي انقلاب کاميابي (١١ فروري )

                   ٢٤  د خداے د ګران رسول (ص) رحلت او د امام حسن مجتبی (ع) شهادت ( ٢٨ صفره)

                   ٢٥ د امام خمېني (رح) لخوا د مرتد سلمان رشدي د واجب القتل تاريخي فتوا (١٤ فروري )

                    ٢٦  د امام على رضا (ع) شهادت (٢٩ صفره)

                    ٢٧ له مکې معظمې نه مدينې منورې ته د رسول اکرم (ص) هجرت

              ٢٩ د حمزه بابا (رح) رحلت (١٨ فرورى)

كب ١ د خوشحال بابا (رح) كليزه (٢٠ فرورى)

         ٢ د مورنۍ ژبې نړيواله ورځ (٢١ فرورى) 

           ٤  د امام حسن عسكرى (ع) شهادت (٨ وړومبۍ خور)

           ٨  د خداے د ګران رسول (ص) ولادت د سني روايت له مخې ( ١٢ وړومبۍ خور)

         ١٣  د خداے د ګران رسول (ص) او امام جعفر صادق (ع) ولادت د شيعه روايت له مخې (١٧  وړومبۍ خور)

         ٢٥ د غنی خان (رح) رحلت (١٦ مارچ)

د نوروز اختر

 

د نوروز اختر

 

( د ارواښاد امام خمېني يو عرفاني غزل )

 

پښتو ژباړه: انور شاهين خانخېل

 

د نوروز باد الوتلے هم په غرۀ هم په صحرا                                     

د اختر جامې په تن کړې که بادشاه دےکه ګدا                                     

د جنت د باغ بلبل چې لاره نه موندله يار ته                                      

په مطرب د محفل ناز کړم هغه شو قبله نما                                        

لرې لاړل له صحرا نه که صوفيان که عارفان وو                                       

 تۀ جام واخله له مطربه که په لار ځې د صفا                                           

 په اختر کښې ټول روان دی هم صحرا او ګلستان ته                                 

 ما سرمست له مېخانې نه مخ په لور کړو د الله                                    

  مبارک يې دا نوروز شه که غنی دے که دروېش                                         

 خلاص لږ ور د بتخانې کړه اے زما خوږه اشنا                                       

 که مرشد د خراباتو در، ته لار وکاندې ما ته                                       

 ور به نه شمه په پښو زۀ سر او زړۀ به ځی زما                                       

وم قطار کښې په کلونو د دستار د خاوندانو                                             

 چې نزدې شومه دلدار ته هسې بيا نه شم خطا                                            

                                

د نوروز نمانځنه

 

د نوروز  نمانځنه

 

 

 

اروښاد کانديد اکاډيمېسن استاد محمد انور نوميالے

 

        انساني ژوند له لويه سره اجتماعي دے .  ښادۍ او غمونه، جشنونه او ماتمونه ټول  ولسونه په گډه نيسي او په گډه يې نمانځي.  غونډې او محفلونه هم د دې خصلت ښكاره  نمونې دي..خو د خلقو راټولېدل، يو د بل سره يې كتل او ليدل، يو د بل سره خندېدل يا يو د بل سره ژړېدل په  هر رنگ او په هره  بڼه چې وي د ټولنيز احساس يا بشري ژوندون يوه مبرمه غوښتنه ده چې هم پالنه غواړي او هم پاملرنه.

     د خوښۍ  بانډارونه او د ښادۍ مجلسونه هم يو خيل نه دي. ځينې مذهبي ريښې لري، ځينې يې تاريخي ريښې لري، ځينې كلتوري ريښې لري او يو شمېر يې بيا د ژوند د واقعي احساس يا ضرورت پر بنا منځ ته راغلي او طبيعي ريښې لري، مونږ نه يوازې د طبيعت په ورشو كې ژوند كوو، بلكې نمانځو يې هم، لېکن كله مخامخ  او كله په سمبوليك تمثالونو كښې.  نندارې يې مزه هم راكوي، له هغه څخه ساه اخلو، له هغه څخه ژوند زده كوو  او هغه ته هم رنګ  وركوواو هغه ته هم خوند وركوو. زموږ هغه خوندونه او زموږ هغه لذتونه چې مخامخ يې د طبيعت له نړۍڅخه اخلو هم رشتياني دي او هم واقعي . ځكه نو زمونږ  داسې بانډارونه يا مېلې چې طبيعي منشا لري چې زموږ د مينې او عشق د الهام سرچينې دي.
كه زموږ په چاپريال كې يخه سړه هوا په توده او ملايمه بدله شي، په غرو او دښتو كښې شنې مرغې وغوړېږي ، د لالي ګل خپل سره بخملونه پر سپېرو غونډيو هوار كړي، ګل بڼ د ګلو پر موج باندې راسي رنګا رنګ غوټۍ هرې خوا ته وخاندي، د مارغانو سېلونه اتڼونه راته ووهي، د درو له منځه آبشارونه په مستۍ راشېوه شي، د آسمان رنګ تر و تازه واوړي او نمر تر پخوا روښانه وځلېږي نو په داسې حال كښې به د اشرف المخلوقات د پاره دا لوے پېټ وي چې د برنجي بت په شانې بې سازه او بې آوازه ، ا لاس تر زنه سنگوټ كښېني.

      كه غواړو كه نه غواړو، موږ په طبيعت كې زېږېدلي يو، په همدې طبيعت كښې ښخېږو كه طبيعت ناڅېدى، كه طبيعت غوړېدى، كه طبيعت خندېدى موږ به هم د يو با شعوره او ژوندي موجود په څېر گډ ورسره نڅېږو، ورسره غوړېږو او ورسره خندېږو به. دا كومه پوچه يا خوشې چټي وراشه نه ده بلكې د ژوندي زړه د طبيعي رمز يوه سالمه غوښتنه ده.
 په موږ كښې كوچني اخترونه ، لوى اخترونه او داسې نور تقريبونه رواج شوي دي چې د خندا يا ژړا لپاره په ديني شعور نمانځل كېږي او زياتره يې مذهبي منشاء لري. لكه څنګه چې موږ په خپل لالهانده ژوند كې گرزو را گرزو او د ټيك ځاے مو نه دى معلوم نو دغه ورځې مو هم يو ټاكلى وخت يا موسم نه لري. خو دا دودونه يا روايتونه موږ ته راغلي دي او موږ منلي دي . ځكه شينواري مولوي به موږ ته ويله چې ( په نقل كې عقل نشته ) د مثال په توگه دا لوے اختر راواخلئ. كله د ټكنده تاوده اوړي په سرۀ هاړ كښې په موږ باندې پسونه وژني او كله مو بيا د ژمي د يخ په سره تڼكار كښې د غوايي قربانۍ ته اړ باسي. نكرځې ايږدو، د غېږې روغبړونه سره كوو، اوربزونه سره مږو، په مخونو سره يو بل مچوو، مباركي سره وايو، ټېلفونونه سره غږوو، خواږۀ پكې خورو، كالي (جامې) پكې نوي كوو، دروغ او رښتيا سره غږېږو، د حاجي او غازي وړيا دعاوې يو او بل ته په سخاوت ور حواله كوو  خو د پوهېدنې طبيعي احساس يې سم يا پوره نشو درك كولې. ځكه چې دا اخترونه مو نه ټاكلې ټاپې لري او نه هم ټاكلے موسم .( خو بيا يې هم نمانځو)

      خو زمونږ د شمسي هجري كال وړومبنۍ ورځ چې زمونږ په ټولو ژبو كښې يې د نو روز په نامه بولي  د هغه طبيعي ـ  اجتماعي جشن نوم دے چې زموږ له آب وهوا، زموږ له مځكې او آسمانه، زموږ له كلو او ښارونو او زموږ له غرو او رغو څخه د طبيعي احساس په مخامخ او رشتينې انگيزه زموږ په لرغونى تاريخ كښې منځ ته راغے دے او زمونږ د ټولو خلقو د پاره هم د پوهيدنې اوهم د نمانځنې وړ دے.

      ويديزم زموږ په پراخه سيمه كښې د گڼو ولسونو د ټولنيز شعور او كلتور يو لرغونى بهير دے چې په هغه كښې زمونږ د تېرتاريخ ډېرې ښکارندې انعكاس شوي دي. هغه سرودونه لري او په هر سرود كښې يې د ژوند د پايښت او پرورښت تجربې خوندي شوي دي. ويديايي نظام زموږ وگړي د كار د لومړني ټولنيز  تقسيم پر اساس چې د رشد يوه څرگنده غوښتنه وه، د كشترا، برهمنا، ويسا او سودرا  په ډلو باندې سره بېل كړي وو. د برهمنا يوه ستره دنده  دا وه چې د آسمان ستوري وڅاري ، ټاپي معلوم كړي، د كوچ او بار موسمونه وټاكي، زياركښو ته د رمو او گلو د روزنې ، د كروندو د كرنې ټيك وختونه او طبيعي حسابونه  وروښيي. د هغو له تعليماتو څخه يو څه راپاتي نښې تر اوسه لا هم زموږ د ژبې په تاريخي زېرمه كښې د فوسيل په بڼه دلته هلته موندل كېدې شي. د مثال د پاره دا متل وگورئ چې د احتمالي خطر په وړاندې دستورو په حساب شپنو ته خبرتيا وركوي: «سپرليه دا هوس دې نيمه خوا دى چې زار خڼ دې لا په خوا دى.» زار خڼ يا زار خنډ په جوى اوضاع كښې دستورو په دلالت يو بحرانى ټاپے دے. يا دې شاعرانه ترتيب ته پام وكړئ چې موسمونه او د دوى خاصيتونه يې داسې سره تړلي دي :  پسرلى معمور، دوبى تنور، منى رنځور، ژمى ضرور.

          نن ورځ كه څه هم زموږ  "نوروز" د بطليموس په شمسي هجري حساب د حمل يا اوري د برج له لومړۍ ورځې سره په هر كال كښې برابري لري خو په تاريخي لحاظ د دې نظر د پاره د رڼا مدارك موندل كېدې شي چې زمونږ  د ويدائي او اوستايي شعور مخكښان ډېر وختي زموږ د ستورو په حسابونو له ضرورته سره سم پوهېدله او د هغو له طبيعي حركت له پړاوونو سره يې د خپل كلتوري او اجتماعي ژوند پلانونه ترتيبول.

       د افغانستان په اقليم كښې چې زياتره نجومي تقويمونه، يا زموږ كلتوري تقويمونه له طبيعي موسمونو سره خوله په خوله ځي  نو موږ ته داسې احساس راكوي لكه كيهاني طبيعت چې زموږ په خاوره كښې له انساني طبيعت سره په خپل ماهيت كښې پوره مطابقت لري.  زه د خپل ځاني احساس له مخې دا خبره يادولې شم چې د نوروز په ورځ به ما هېڅ كله داسې نه گڼله چې  دا يوه عادي ورځ ده او زۀ يې د خپلې خوښۍ د پاره نمانځم بلكې له فضا او هوا څخه به داسې راته ښكارېده لكه نمر او سپوږمۍ، كيهان او آسمان، نړۍ او جهان، حېوان او انسان چې ټوله  له ما سره په دې موسمي ستائينه كښې شريكان وي.
       تر نورو ټولو خبرو چې راتير شو نو د" نوروز" په نامه كښې زه هم د يو څرگند تاريخي اشتراك نښې وينم چې اثبات يې فني كسان  پرپخه لگولې شي. ځكه د فارسي "نو" د پښتو(" نوى"د انگريزي "نيو"او د روسي ژبې "نووي"هغه واحده كلمه ده چې د لفظي او معنوي خپلوۍ سره په څلورو ژبو كښې د جزيي تغير په بڼه استعمال لري او د يوې گډې سابقې پر لرغونې مبداء  باندي يي دلالت كوي. خو د "روز"كلمه يي بيا د پښتو د"ورځې"د كلمې هغه خورلڼه ده چې د مشتركې مورنۍ خوا ته يې زموږ پام اړوي. د جوړښت گرامري تركيب يې چې په هغه كښې د "نو" صفت د "روز" تر موصوف د مخه راغلے دے، د مورنۍ ژبې هغه خصلت معلوميږې چې پښتو تر دا نن ورځې په ځان كښې ساتلے دے.

    بيا هم د لرغونو مشتركو نوروزو په نوو ميلو كښې د انساني دوستيو پر لور!

د اروښاد غني خان يو کلام

 

د اروښاد غني خان يو کلام

 

که په شګو کښې ژوندون وي

ربه بو مې ځه صحرا له

که سودا کښې ناز اؤ شرنګ وي

ما مرۍ ورکړه سودا له

که په سا کښې مستی نه وي

ربه مرګ راوله سا له

که هلال پېغام د نور

د خندا د رڼا نه وي

ماته غوره توره شپه ده

ډېره غوره له هلاله

که د ژوند مطلب بل نشته

بس ژړل دي سوزېدل دي

دا خپل جوش په بېرته واخله

دا خپل هوش په بېرته واخله

زۀ پتنګ ستا په رڼا يم

مئين ستا په تورو نه يم

که کافر که مسلمان يم

يمه ستا د نورو نه يم

زما واړه کمزوۍ دي

جوړې ستا، ستا له کماله

تيارۀ ځکه شوله توره

چې شوه روکه له هلاله

چې تا روک کړمه حېوان شم

چې تا ووينم انسان شم

تۀ درياب د شنو چينو يې

زۀ پټے د لوږو تندو

چې تا روک کړم بيابان شم

چې تا ښُکل کړمه بوستان شم

دا ګناه زما د څه ده

چې زۀ چغې شم جانان شم

دا خو ستا د خېست قصور دے

چې زۀ غم شم بيابان شم

يا خو واک د فقير را

د ژندون دې رنګين خوب له

يو خېسته شانې تصوير را

چې ستا حُسن پرې بندي کړم

داسې لاس داسې زنځير را

که دا اوښکې ستا شراب وي

که دا چغې ستا رباب وي

که زما ژړا د عُمر

يو لمحه ستا د شباب وي

که زما همه مستی دا

يو حباب ستا د سرور وي

زۀ خوشحاله يم په هر څه

چې کوې زما په ځان تۀ

عجيبه زما جانان يې

عجيبه زما ارمان تۀ

هله زۀ د ځان مالک شم

چې خپل څان درکړمه تاله

هله مست خوبونه راشي

چې ګوټ وکړم ستا د خياله

اے د کُل جهان مالکه

جواب را ستا د جماله

ولې جوړ صحرا کښې باغ کړې

قصاب جوړ کړې له کُلاله

ولې ولې ربه ولې؟

د دې ولې جواب څه دے؟

څنګه څنګه اے جانانه!

ازغی څه دي؟ مضراب څه دے؟

اے د لوږې تندې ربه

ډک جام څه دے، کباب څه دے؟

ای د مرګ اؤ ژوند مالکه

مرګے څه دے؟ شباب څه دے؟

اے د ژوند اخر جانانه

ژوندون څه دے حساب څه دے؟

اے د تورو تيرو خانه

څه معني ستا د رڼا ده

اے د مرګ او ژوند مالکه

څه رنګينه ستا خندا ده

د امن پېغمبر (ص)

 

د امن پېغمبر (ص)

ډاکټر محمد اسحاق سباؤن

 

دنيا لپاره داسې پېغمبر دے محمد (ص)

                           د کفر تورو شپو لره سحر دے محمد(ص)           

                         په يو وحدت يې لرې تفاوت د تور او سپين کړ

د وخت په بينا سترګو کښې نظر دے محمد (ص)    

 کړې فخر به امت پرې په قيامت کښې په هر رنګه

راغلے دې دينا ته بختور دے محمد(ص)

پسر د عبدالله او آمنې بی بی ياديږی

د فاطمه زهرا د زړګی سر دے محمد(ص) 

د جبر او د ظلم مخنيوے کړے رسول دے

مرهم د هر مظلوم د هر پرهر دے محمد(ص)

کړی فخر سباوون چې امتيانو کښې يې شمار دے

شفـيع يـې هـم د ورځــې د محشر دے محمد(ص)

د اهلبېتو (ع) لاره

 

د اهلبېتو (ع) لاره

منير حسېن طوري – کرم اېجنسي

 

چې ښودلې راتـه دغـه لار نبی ده

نو دا لاره پــه تحقيق سـره صحی ده

   نـو دا لاره پــه والله عـين اسـلام دے

ګـوره ګوره كه صادق كه شافعی دے

نو قـــائل يې د دنيا هــــر يو ولي دے

       په دې لاره چې څوك نه درومی ناكام دے

پـــه دې لاره باندې پير روښان هـم تللو

بـل په دې لاره خوشحال خـــان هم تللو

 په دې لاره كښې سكـون او هـم ارام دے

داسې نه چې بس يو خوشحال پـرې تللو

بلـــه هــغه قومي شـاعر اقــبال پـــرې تللو

     چې ګـواه يې دغـه لاره كښې كــلام دے

چـــې مــــنونـکے د دې لارې شـيرازی دے

پلـوي يې  د دې سيمې شېخ سعدی دے

 پــه دې لاره بــل روان عــــمر خيـــــام دے

چې بې شكه يو سرخېل يي انور شاه دے

ورپسې بــــل هغــــه ښکلے ستار شاه دے

        چـــې جاري يې د انسان په نوم پېغام دے

پــــه دې لاره هـــــم حــمزه بــــابــــا روان ؤ

كــــه يې ګـــوري غنی خـــان پــــــــه دا روان ؤ

     د هغوي په پاك روحــــونو مې ســـلام دے

 

 

سپرلے راغے

 

سپرلے راغے

ظهوراحمد ظهور- نوے کلے

 

سپرلے راغے شينکے خور شو
هر پله وږمي وږمي شوي
ميني جوړي ننداري شوي
پاتي خلقو ته قيصي شوي
دا قيصه د يوي ورځ ده
دا قيصه د يو شاعر ده
يو شاعر د غر پۀ مينځ کښي
ناست د غرونو ننداره کړی
کله پورته سر اوچت کړی
کله لاندي نظاره کړی
يو چينه د غر د مينځ نه
لاندي رو رو رابهيږي
څاڅکے څاڅکے د سلي تري
پۀ ګلونو راوريږي
هلته ناسته يوه پيغله
سر تور سر پرانستي زلفي
حوره پاکه د جنت ده
درخانۍ د محبت ده
اړوی نظر د ميني
کله اخوا کله ديخوا
کله پورته سر اوچت کړی
کله غر باندي نظر کړی
غر کښي ناست هغه شاعر چې
غلي غلي دي ته ګوري
خو آخر چي د دي پام شۀ
پۀ نظر يئ هغه ځوان شۀ
د حيا نه دا واپس شوه
ما ته يې دا يوه نخره شوه
خو افسوس چي هغه لاړه
ما نه ټول عمر له غله شوه
هغي وي څۀ کۀ سپرلے دے
اوښکي ستا پکښي تخفه شوه
ما وي اور پۀ سپرلی راشه
چي يئ يار زما جدا کړو
چي يئ يار زما جدا کړو

نعت شريف

ډاکټر امير سلطان شاهد – شيرين کوټې

بلع العلی بكمـاله

كشف الدجی بجماله

حسنت جميع خصاله

صلوا عــليه و آله

 

دا چې شاهان د زمانې يې غلامان وو واړه

شان ته يې ګوره پېوندی پڼې په پښو د هغۀ

تاج د ياسين او د لولاك د چا په سر چې ښکاری

الله الله شړۍ پرته ده په اوږو د هغۀ

ورته ماڼۍ چې د قېصر او د كسری پسخيږی

خوب به همېش په بستره ؤ د وښو د هغۀ

چې خاوندان د بخملونو لاس په نام وو ورته

پېوند له لرې ښكارېدو به په جامو د هغۀ

چې څو څو  ورځې به فاقې يې تېرولې په ځان

مدام به اوږی مړېدل په دروازو د هغۀ

چې په خپل كور كښې د ډېوې لپاره تېل به نه وو

دنيا روښانه ده د نور په تجلو د هغۀ

داسې خاكسار چې خوب په زمكه بې بستر يې كوۀ

سپوږمۍ به  زمكې ته راتله په اشارو د هغۀ

داسې هستی چې ازار شوے ترې مېږے هم نه ؤ

ظالمان ويرې نه رپېږی په ليدو د هغۀ

داسې يو سر چې په لوړتيا کښې تر اسمانه ورتلو

څنګه راتلې به بې اختياره په زانګو د هغۀ

داسې يو ښځه چې د ظلم انتها يې کړې وه

ګوره هغې ته هم معافی په دروازه د هغۀ

چې د دارېنو واک تل د چا په لاسو کښې  ؤ

حسن ، حسين  سورلي كوله په اوږو د هغۀ

نه داسې ؤ، نه چرته شته او نه به راشی چرې

الله په خپله درود وائي په لوستو د هغۀ

هغه خاتم د رسالت هغه تاجدار د حرم

شاهـد غـوښتنه كـوی رب نـه د لــيدو د هــغـۀ

 

د خداے ګران رسول (ص) ته ډالۍ

 

د خداے ګران رسول (ص) ته ډالۍ

 

فضل عظيم عظيم - سوات

 

محمد(ص) چې رهبر وی مدام زما

هيڅ يو خيال فکر به نه وی خام زما

په نبيانو کښې سردار يې د رب دوسته

پېغمبر يې هم د زړۀ ارام زما

کومه لاره چې دا ستا د خوښې نه وي

پورته مه شه په هغه لار ګام زما

چې ستا دين يې په خوښۍ دے قبول کړے

هغه دے پښتون سپېڅلے قام زما

ته خو يې خېرالبشر نورالبشره

ستا اسلام باده پښتو دے جام زما

ستا په خاوره د ناپاکو يرغل وينم

دغه رنځ خوراک دے هر ماښام زما

دښمنان دي ستا يهود که امريکه ده

راته برند دي غواړی خوب حرام زما

ازاد خياله به همېش سرلوړی ګرځی

نه به شی چرې ضمير غلام زما

ستا امت کښې دې يووالے خداے پېدا کړی

شه نصيب دغه يو ستر انعام زما

ستا د پښو خاورې رانجۀ ګڼم د سترګو

کړه قبول په ځان عظيم سلام زما

 

ما ته خطونه په پښتو کښې ليکه

 

ما ته خطونه په پښتو کښې ليکه

 

 

دميني ښاغلوچلونکو!

سلامونه اوښې پيرزويني مي ومنئ ، هيله ده روغ به ياست اوپرخپلوفرهنګي اومذهبي کارونوبه برلاسي ياست.

له پيښوره دميني مجلي نوم مي ډيراوريدلي و خودا دي اوس مي انلان ولوسته،داګڼه يې چې عاشورا‌ء ته ځانګړې سوي وه ،مطالب يې که څه  زماله نظره ځينې نيمګړتياوي لرې ، خوبيايې هم غنيمت ګڼم او دچلونکوڅخه يې هيله کوم چې دغه شان دخپل قلم ، ژبي اواند ټول ځواک او واک په ټولنه کښې د خرافاتو، ټولنيزو او مذهبي انحرافاتوڅخه دمخينوي په لاره کي صرف کړي.

زۀ فکرکوم چې اوس مهال تربل هروخته زيات داسلامي امت يووالي ته اړتيا ده ، ترڅواسلامي نړۍ له دي څپڅپانده اوبحراني حالت نه وژغورل شي

اوس مهال چې اسلامي نړۍ دسياسي ، اقتصادي ، فرهنګي اونظامي پلوه ترسختت فشارلاندي ده اوپه يادو ټولوخواو کښې د خپلواک ترپوښتني لاندي ده ، مسلمان امت ته په کار دي چې ټول ژبني ، نژادي ، منطقوي ، مذهبي اوسياسي اختلاف شاته وغورځوي او ديو واحد اسلامي ملت په توګه له اسلامي اساساتو اومعتقداتوڅخه دفاع وکړي.

ترهغوچې اسلامي نړۍ دمتحده ايالاتو، شمالي اتلانتيک او اروپايي ټولني غوندي سره نه وي يواځاے شوې، واحد رياست اوهمږغې تګلاره يې نه وي غوره کړې فکرنه کوم سالم دي له دې نړيوال بشروژونکي اوانسانيت دښمنه بحران څخه ځانونه خوندي وباسي.

که مسلمانان په خپلوکښې په کوچنيوکوچنيومذهبي او.نورو موضوعاتو سره بيل بيل وي نودسياسي ، فرهنګي اواقتصادي استعماراواستثمارلړۍ به همداسي وکړي څنګه چې نن ورسره اسلامي هيوادونه مخ دي.

که دامريکا دري سترې  تيلي کمپنۍ پرعراق باندي دامريکا ديرغل په پايله کي د عراق هغه ۱۵زره مليارډه ټنه تېل  باسي ، په منځني ختيځ کي چي دنړۍ څلويښت په سلوکي تېل  لري دتاوتريخوالي په زياتولوسره يوازي په ۲۰۰۸کال کي د۱۵۰مليارډوډالرووسله پلورلې شي اوايران ته يي چي د نړۍ څلورم تېل  توليدونکے  هيوادګڼل کيږي سترګي سرې کړي دي نومسلمانې  نړۍ ته څه کول په کاردي؟؟

ايا داسلامي نړۍ مسئوليت نه دے  چې خپل اقتصادپه خپل لاس کي واخلي اودخپلواقتصادي زېرمودفاع وکړي؟؟؟

خبره نه اوږدوم خودميني له چلونکو او د دوي غوندي نورو ځوانومسلمانوفرهنګيانوڅخه په مينه هيله کوم چې داسلامي نړۍ د ترقۍ او د مسلمانومذهبونو د يووالي لپاره لا ډيرکاروکړي

                                                                                  احمد فرزان

                                                                             قندهار (افغانستان)