تبليغاتX
مينــــــــــــــــه

 

ښاغلے باراک اوباما په دوه لاري کښې

 (اداريه)

 

 

  بالاخره په امريکه کښې د ولسمشرۍ انتخابات تر سره شول او د ډېموکرېټانو لخوا ښاغلے باراک اوباما چې د مور لخوا سپين پوستکے او د پلار لخوا تور پوستکے دے د امريکې د ولسمشر په توګه وټاکل شو. او دا هم ويل کيږي چې پلار يې مسلمان ؤ او په دۀ  يې نوم هم (( حسېن )) اېښودے ؤ او ځينې خلق وائي چې هغۀ خپل نوم د حسېن په ځاے باراک اوباما اېښودے دے، ځينې وائي چې نه باراک حسېن اوباما دے، ځينې وائي چې مسلمان دے او ځينې وائي چې يهودي دے او ځينې وائي چې نه مسيحي دے. خېر چې څومره خولې نو دومره خبرې. په حقيقت کښې په امريکه کښې چې کله هم انتخابات کيږي نو له دې امله چې د نړۍ د مېډياپه زياتره برخه باندې د امريکې او صهيونېسټانو کنټرول دے په نړيواله سطح دومره زياتې پروپېګنډې کيږي چې د هر هېواد د خلقو ورته سترګې وي چې په انتخاباتو کښې به څوک کاميابيږي او څوک نه.او امريکه هم په خپلو دغو بېخرته پروپېګنډو سره د نړۍ خلقو ته دا خبره القاء کوي چې ګني د امريکې انتخابات د ټولې دنيا لپاره اهميت لري او د ټولې دنيا په سياست باندې اثر کوونکي دي او هلته به د څېرې په بدلېدو سره له امريکې سره سره په ټوله دنيا کښې بدلون راشي، خو حقيقت داسې نۀ دے. ځکه چې مونږ که د امريکې جمهوري او انتخاباتي نظام ته په غور سره وګورو نو هلته هغه شان جمهوريت هم نۀ دے څنګه چې يې د دنيا خلق تصور کوي ځکه چې هلته کښې يوازې دوه ګوندونه په انتخاباتو کښې ګډون کولې شي چې يو ريپبلېکن ګوند دے او بل ډېموکرېټک ګوند دے.او کله له يو ګوند او کله له بل ګوند څخه ولسمشر جوړيږي او هغه هم د امريکې په رياستونو کښې د پاليمان او سېنټ د محدودو الېکټرولو ووټونو په شرط سره.که دا هم ورسره ومنو چې په کامله توګه جمهوري طريقې سره ولسمشر جوړيږي نو بيا هم له دې نه انکار نۀ شو کولې  چې د امريکې سياست د هر ولسمشر په دور کښې هم هغه استکباري او استعماري سياست وي او په هغۀ کښې هيڅ بدلون نۀ راځي او نۀ ترې د مثبت بدلون توقع لرلې شو ځکه چې په امريکه کښې د امريکې د داخل او خارج لپاره پاليسي يو قوت برابروي او هغه قوت ((صهيونېسټي لابي)) ده چې د امريکې په نظام باندې مسلطه ده.دا هغه لابي ده چې نه يوازې پکښې ظاهراً يهوديان شامل دي چې (( يهودي صهيونېسټان )) ورته وائي بلکې ظاهراً مسيحيان هم پکې شامل دي چې (( مسيحي صهيونېسټان )) ورته وائي او دې ډلې ته يهودي لابي نه دي ويل پکار ځکه چې دا هم د دښمن القا ده چې په دې سره دا ښودنه وکړي چې مسلمانان د يهودو له الهي دين سره دښمني او مخالفت کوي او ديني تنګ نظري لري.حال دا چې د دې ډلې له يهود يا عيسائي مروجو الهي دينونو سره هيڅ تعلق نشته بلکې يوه نړيواله دهشت ګرده او سرمايه داره ډله ده او د دې لابۍ کار د اسرائيلو ملاتړ،د لوے اسرائيلو منصوبه عملي کول او دنيا ته دا القاء کول دي چې د هغوي مسائل بې له امريکې او اسرائيلو نه څوک نه شي حل کولې نو پکار دي چې په ټولې دنيا باندې د دوي تسلط ومنلې شي. نو ځکه مونږ ته په امريکه کښې د تور او سپين يا مسلمان، مسيحي او يا يهودي له نومونو نه ډېر توقعات نه دي ساتل پکار ولې چې اسلام له دې څيزونو نه بالاتر د انسانيت خبره کوي. اسلام د يو تش په نامه مسلمان ظالم په مقابل کښې عادل کافر خوښوي. لکه حضرت امام علي (ع) فرمائي چې حکومت په کفر چلېدې شي خو په ظلم نه شي چلېدې.

      مونږ که د امريکې تاريخ وګورو نو د دغه هېواد مشرانو تل د ظلم،زياتي ، استکباريت، استعماريت او نړيوالې دهشت ګردۍ پاليسي په مخکښې نيولې ده چې ښاغلي جارج ډبليو بوش دغه ناروا چارې انتها ته ورسولې او نه يوازې يې د نړۍ اکثر ولسونه په خاصه توګه مسلمانان له ډول ډول مشکلاتو او مصيبتونو سره مخامخ کړي دي بلکې خپله يې دامريکې ولس او خپل ځينې اروپائي او لويديځوال انډيوالان هم د تباهۍ کندې ته نزدې کړي دي چې نن سبا په دغو هېوادونو کښې ستر اقتصادي کړکېچ يې يو غټ مثال دے.

     په حقيقت کښې خداے پاک د انسانانو خالق دے او فقط هغه ذات کولې شي د خپل مخلوق لپاره نظام وضع کړي له دې امله چې د انسان پوهه محدوده ده نو نه شي کولې چې په خپل سر د انسانانو لپاره نظام جوړ کړي همدا وجه ده چې په تاريخ کښې د انسان جوړ کړې شوي مادي نظامونه وخت په وخت د خپلو نيمګړتياو په وجه د زمکې له سر نه ختم شول او لا ورپسې  ختميږي چې وروستے مثال يې د پخواني شوروي کميونېسټ نظام ؤ چې د نړۍ د انسانانو مشکلات يې نه يوازې حل نه کړې شول بلکې نور يې هم زيات کړل او بالاخره د تاريخ د ميوزيمونو زينت شو. دغه شان د لويديځ لېبرل ازم حال هم دے چې لکه د کميونزم په شان د خپلې تباهۍ په لور خپل فطري سفر ترسره کوي چې کېدې شي ښاغلے باراک اوباما هم د کميونزم د وروستي مشر ښاغلي ګورباچوف په شان د لېبرل ازم د وروستي مشر په توګه ثابت شي.

     په اوس حال کښې ښاغلي باراک اوباما ته د امريکې پخوانيو مشرانو او په خاصه توګه ښاغلي جارج بوش دومره زيات مسائل، کړکېچونه او لانجې په وراثت کښې پرېښې دي چې ختمول يې د باراک اوباما د وس کار نۀ دے. خو بيا هم چې ښاغلي باراک اوباما په انتخاباتي پروپېګنډو کښې خلقو ته د (( بدلون )) خبره کړې ده او په دې خبره يې له خلقو نه ووټونه اخېستي دي او ځان يې کاميابه کړے دي نو پکار دي چې خپله وعده پوره کړي ځکه چې د امريکې د خلقو رايو او ووټونو دا خبره ثابته کړه چې خلق د ښاغلي جارج بوش له استکباري، استعماري او منافقانه سياستونو څخه پوزې ته راغلي وو ځکه يې د هغۀ ګوند ته تاريخي ماته ورکړه. نو اوس  ښاغلي باراک اوباما ته پکار دي چې له عوامو سره د بدلون کړې شوې وعده پوره کړي او په امريکه کښې صهيونېسټي لابي هم په دې قائله کړي چې نن سبا ټول قامونه بېدار دي او هيڅلکه د چا تسلط په ځان نه زغمي چې غټ مثالونه يې د لبنان په جنګ کښې اسرائيلو ته د حزب الله تاريخي ماتې ورکول، په فلسطين کښې د اسرائيلو په وړاندې د مظلومو فلسطينيانو مقاومت او په عراق او افغانستان کښې د امريکې او د هغې د انډيوالانو په وړاندې د مسلمانانو مبارزه ده.نو پکار دي په ټوله دنيا باندې د حکومت کولو خوبونه هېر کړي.

      همدا رنګ ښاغلي اوباما ته  پکار دي چې  کومو کومو هېوادونو ته هم امريکې په مختلفو چلولونو او بانو سره خپل فوځونه لېږلي دي هغه راستانۀ کړي، د نوې سوله ايزې اېټمي ټېکنالوجې د حاصلولو او د خپل قوم او ملت د سوکالۍ لپاره ترې د کار اخېستلو لپاره د يو هېواد د هلو ځلو په لارکښې دې خنډونه نه جوړي.او د ايران د اسلامي جمهوريت دا تجويز دې ومني چې پکار دي اټيم بمونه او اېټمي وسلې لرونکي ټول هېوادونه په رضاکارانه توګه د دنيا له مخ نه دغه د انسانيت د تباهۍ وسلې چې د ايران د اسلامي انقلاب د مشرانو په عقيده په دغه اېټمي وسلې د اسلام له نظره حرامې دي ورکې کړي او اېټـمي توانائي چې د خداےپاک يو نعمت دے د سوله ايزو چارو او د قومونو د ودې او ترقۍ لپاره استعمال شي

     هر ملک او ملت سره دې د برابرۍ په بنياد تعلقات جوړولو کوشش وکړي نه د آقا او غلام په حېث،د اسلام په شمول د ټولوالهي دينونو او مقدساتو د سپکاوي او له دينونو او مذهبونو نه په خلقو کښې د کرکې پېدا کولو لپاره دې له سازشونو نه لاس واخلي،

     په نړۍ کښې په خاصه توګه په مسلمانو سيمو کښې چې امريکې نېغ په نېغه يا د بل په لاس د اسلام د بدنامولو لپاره د مذهب په نوم کومې دهشت ګردې ډلې جوړې کړي د هغوي ملاتړ دې پرېږدي.

     له دې امله چې اسرائيلي رژيم يو غېر قانوني او جعلي رژيم دے او د مظلومو فلسطينيانو په وطن يې قبضه کړې ده او هره ورځ د هغوي قتل عام کوي نود دغه رژيم له ملاتړ نه دې لاس په سر شي.

     د ښاغلي جارج بوش په شان د امريکې مشرانو چې په خپلو عملونو سره د نړۍ د خلقو په زړونو کښې د امريکې په خلاف کومه کرکه او نفرت پېدا کړے دے هغه دې په مخلصانه اقداماتو سره په مينه بدل کړي. نو بيا کېدې شي چې په امريکه کښې په يوه مثبته توګه بدلون راشي او لېبرل ازم په ارامه توګه له منځه لاړ شي او د الهي او حق دين لپاره لاره صفا شي او که نه ښاغلي اوباما د ښاغلي جارج بوش له سياستونو نه جدا يوه بله ډرامه جوړه کړي وي او په بل رنګ کښې خپلو استکباري سياستونو ته دوام ورکول غواړي نو بيا قوي احتمال دے چې امريکه په ډېر بې شرمۍ سره دړې وړې  شي او د نړۍ مظلوم خلق يې له شر نه خلاص شي. ځکه چې د قرآن مجيد له رويه خداے پاک د هر قوم لپاره يو مهلت مقرر کړے دے او چې کله په هغه مهلت کښې هغه قوم صحيح چلند ونکړ نو خداے پاک يې د هستۍ له مخ څخه ختموي

     اوس دا د ښاغلي باراک اوباما خوښه ده چې په دې دوه لاري کښې کومه لاره اختياروي مثبته که منفي؟

                                                                                                                                             و مينې مجلې اداره

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:29 |

 

رڼا

 ( د قران مجيد تفسير )

 

 

ګرانو او قدرمنو مينه والو! لکه چې  پوهېږئ قران مجيد د خداے پاک له لوري نازل شوے هغه ستر او اخيري کتاب دے چې د اسلام د ټولو مسلکونو، فرقو، مذهبونو او فکري مکتبونو پرې اتفاق دے چې دا سپېڅلے کتاب له هر ډول تحريف او کمي زياتي نه پاک دے او له سورۀ فاتحې نه واخلې تر سورۀ ناس پورې يو کامل کتاب دے او کۀ څوک يې په يو ټکي کښې هم فرق راولي يا پکښې شک  وکړي هغه مسلمان نۀ شي کېدې نو غواړو چې د (( مينه )) مجلې په هره ګڼه کښې د (( رڼا )) سرليک لاندې ستاسو په خدمت کښې د قران عظيم الشان د يوې برخې د ترجمې او تفسيروړاندې کولو سعادت حاصل کړو. دا خبره د يادونې ده چې دا تفسير د ادارې له خوا څه خپل تفسير نۀ دے او نۀ له يو تفسير څخه اخېستل کيږي بلکې له مختلفو تفسيرونو څخه اخېستل کيږي دې لپاره چې د دې عظيم الشان اسماني کتاب په حقله خلق له لا زياتو معلوماتو نه خبر شي او د مختلفو فکري مکتبونو پېروکار له خپلو مکتبي افکارو سره سره د  مختلفو مکاتبو له نظرياتو او افکارو څخه هم خبر شي او  ترمېنځ يې  غږملتيا او همفکري او د يو بل د زغملو جذبه  پېدا شي ګنې هسې د دې عظيم الشان اسماني کتاب تفسير په هغه ډول چې يې حق دے ناممکن دے بلکې که د نړۍ ټول تفسيرونه را يوځاے کړې شي نو د قران مجيد د تفسير يوه برخه حق هم نۀ شي ادا کېدې (اداره)

 

د سورۀ فاتحې تفسير په تېر پسې

 

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

( اوله برخه )

(( مونږ يوازې ستا پرستش او عبادت کوو او يوازې له تا نه مرسته او مدد  غواړو ))

تر اوسه پورې په سورۀ فاتحه کښې د غېب په سياق سره خبره کېده چې ناڅاپه د حاضر په سياق سره خبره شروع شوه يعنې تر اوسه پورې د سورۀ فاتحې طرز په دا ډول ؤ چې ټول حمدونه ، تعريفونه او صفتونه هغه خداے لره دی چې داسې دے او هغسې دے خو ناګهانه د وېنا طرز بدليږي او د حاضر په سياق سره وائي چې مونږ يوازې ستا عبادت او پرستش کوو او له تا نه مدد او مرسته غواړو. نو يوه خبره خو دا چې ديني عالمانو او عارفانو په تعبير دا چاره يعنې له غېب سياق نه د خطاب سياق ته راتلل د کلام له محسناتو او د بلاغت له ښکلاؤ څخه دي او د فصحاو او بلغاؤ په کلام کښې د کلام د لا زياتې ښکلا او حسن سبب کيږي او دا چې نمونځ د خداے په لور د انسان د معراج يو سفر دے نو له دې نه دا حقيقت هم ثابتيږ ي چې انسان چې کله د خداے پاک  پرستش کوي نو پکار دي چې په ټول وجود سره ځان دخداے پاک په بارګاه کې حاضر و ګڼي.

د دې مبارک ايت دوه برخې دي په يوې برخه کښې راغلي دي چې إِيَّاكَ نَعْبُدُ يعنې مونږ بس ستا عبادت او پرستش کوو او په بله برخه کښې  راغلي دي چې إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ يعنې مونږ بس له تا نه مرسته او مدد غواړوو. نو دا دواړه مسئلې ډېرې مهمې دي او په تفسير باندې يې ډېر کتابونه ليکل کېدې شي خو مناسبه خبره به دا وي چې اول د دې مبارک ايت په وړومبۍ برخې يعنې إِيَّاكَ نَعْبُدُ باندې بحث وکړو او بله برخه باندې يې په راتلونکې ګڼه کښې بحث وکړو

 د الهي عارفانو په عقيده خو انسان پکار دي په هر حال کې ځان د خداے پاک په بارګاه کې حاضر او خداے پاک په خپلو اعمالو باندې حاضر، ناظر او څارونکے وبلي خو په عام ژوند کې د عامو انسانانو لپاره دا کار ګران دے او يوازې انبياء،معصومين،اولياء ، عارفان ، کامل انسانان او پرهيزګاره مومنان دغه حالت په عام ژوند کښې خداے پاک ته د نزديکت په اندازه برقرار ساتلے شي  خو د پرستش او نمونځ په وخت کې عام وګړي ته هم دا لازمي ده چې دغه حالت برقرار کړي. په مبارکو حديثونو کې راغلي دي چې د نمونځ په وخت بايد انسان داسې احساس وکړي چې زۀ خداے پاک وينم او که داسې احساس يې نه شي جوړېدې نو بيا دې دا احساس وکړي چې ما ويني. نو ځکه په اسلامي تعليماتو کښې په دې خبرې تاکيد شوے دے چې انسان پکار دي د نمونځ د نيت له وخت نه واخلې تر آخېره پورې خپله توجه خداے پاک ته وګرځوي او نه يوازې د خپلو اعمالو او حرکاتو په ذريعه داسې عمل ونکړي چې ترې نه د غېر الله عبادت ظاهريږي بلکې پکار دي په سوچ او فکر کښې يې هم يکسوئي وي او د نمونځ په وخت کې د نور څه په حقله سوچ او فکر و نلري او پکار دي دغه توجه تر اخيره پورې قائمه وي.او که نه د نمونځ په څه برخو کښې انسان خداے پاک ته متوجه وي او په څه برخو کې يې توجه د نورو څيزونو په په لور وي  نو الهي عارفانو يې د نمونځ هغه برخه چې پکښې نمونځ کوونکے د نورو څيزونو په حقله فکر لري د خداے پاک نه بلکې د غېر عبادت ګڼلے دے. لکه د امام محمد غزالي (رح) د ژوند په واقعاتو کې راځي چې هغه وخت چې امام غزالي په ظاهري علمونو کې ډېر مخکې او مشهور ؤ او هر وخت به يې د درس او تدريس محفلونه ګرم وو او ډېر علمي کتابونه يې ليکلي وو ورور يې احمد غزالي (رح) يو عارف او د باطني علم عالم ؤ. يوه ورځ په امام غزالي پسې ولاړ ؤ او د هغۀ په امامت کښې يې نمونځ کوۀ نو د نمونځ په يوه مرحله کې يې ورور احمد غزالي د هغۀ د امامت له نمونځ نه جدا شو. او ځانته يې نمونځ وکړ. نو له نمونځ نه پس ترې امام غزالي د جَمعې له نمونځ نه د بيليېدو سبب  تپوس وکړ نو هغۀ ورته وويل چې کله په نمونځ کښې ستا توجه خداے پاک ته وه نو زۀ درپسې ولاړ وم خو چې کله ستا توجه په يوه معامله کښې خرڅولو او اخېستلو ته لاړه نو زۀ درنه بيل شوم. او وائي چې همدغه وختونه وو چې امام غزالي وروسته له ظاهري علم نه د باطن علم طرف ته راغے او د عرفان او تصوف لاره يې غوره کړه.

ځينو مفسرينو په خاصه توګه  د ابن تېميه اومحمد بن عبدالوهاب نجدي پېروکارو مفسرينو د انبياؤ، معصومينو، اولياواو صالحينو سلام الله عليهم اجمعين په وړاندې يا د هغوي د قبرونو او له هغوي سره د منسوبو څيزونو په وړاندې د خضوع او خشوع اظهار کول هم يو عبادت ګڼلے او په شرک سره يې تعبير کړے دے خو سني او شيعه علماؤ بيا د دوي دا خبره رد کړې ده او ويلي يې دي چې د خداے پاک د انبياؤ، اولياؤ او صالحينو په وړاندې يا د هغوي د قبرونو او منسوبو څيزونو په وړاندې يوازې د خشوع او خضوع په اظهار باندې څوک نه مشرک کيږي بلکې خداے پاک ته د لا نزدېکت سبب ګرځي بلکې شرک هغه وخت واقع کيږي چې کله يو کس له خشوع او خضوع له اظهار کولو سره سره هغه شخصيت يا هغه مسوب څيزونه خپل رب او د عبادت لائق وبولي.

او د وهابي نظريې پېروکارو مفسرينو چې د جاهليت د دور د بت پرستانو کوم مثالونه راوړي دي د هغو په ځواب کښې سني او شيعه  مفسرينو ليکلي دي چې هغو بت پرستانو به د خپلو د لاس جوړ کړې شويو بتانو په وړاندې د خشوع او خضوع د اظهار له کولو سره سره هغه بتان خپل خدايان ګڼل او يا به يې له واحد خداے پاک سره په ربوبيت کښې شريک ګڼل لکه د جاهليت د دور يو شاعر د بني حنيفه قبيلې په غندنه او مذمت کښې داسې ويلي دي:

(( ربها عام التقحم والمجاعه لم يخدروا من ربهم سوء العوقب ولتباعه )) يعنې د د بني حنيفه قبيلې خلقو د قحطۍ او سختۍ په کال کښې خپل خداے وخوړو او له خپل خداے (يعنې هغه بت) څخه و نه ويرېدل ( شرح ابن ابی الحديد ٧ ټوک ٢٠٩ مخ ) يا دا چې د تثليث پرستو عيسائيانو دا عقيده چې له خداے پاک سره حضرت عيسي (ع) او د هغۀ مور بي بي حضرت مريم (ع) په الوهيت او ربوبيت کښې شريک ګڼي. چې دې ته شرک وېلې شو.

او د اکثرو شيعه او سني مفسرينو په عقيده خداے پاک ته د نزديو هستيو په وړاندې يا د هغوي د قبرونو يا ورسره د منسوبو څيزونو په وړاندې خشوع او خضوع کول عېن توحيد دے او څنګه چې د هم دې سورۀ حمد په شروع کښې تفصيلاً دا حقيقت بيان شو چې ټول حمد، ثنا، تعريفونه او صفتونه فقط او فقط خداے پاک لره دي او د بل هيڅ چا او بل هيڅ څيز صفت او تعريف نه دي بيانول پکار خو بيا هم که مونږ په عام ژوند کښې په مخلوقاتو کښې د حمد او ثنا د قابليت لرونکو کسانو يا څيزونو تعريف او صفت بيان کړو نو د الحمدلله خلاف ورزي نه ده او هيڅ بد کار نۀ دے او نه پرې څوک  مشرک او ګناهګاريږي بلکې  دغه صفت او تعريف عېن د خداے پاک تعريف او صفت دے او توحيد دے په شرط د دې چې په نيت کښې دې دا نه وي چې دغه کس يا څيز په دی صفت ، ثنا، تعريف او ستائېنه کښې خپلواکه دے دغه شان بې له خداے نه بغېر نه د بل څيز په مخکښې خشوع او خضوع کېدې شي او نه تعظيم او احترام کېدې شي خو بيا هم  په مخلوقاتو کښې د قدر، عزت او احترام د وړ کسانو يا څيزونو په وړاندې د خشوع او خضوع اظهار او د هغو تعظيم او احترام کول په دې شرط چې هغه کس يا څيز خپل رب و نۀ ګڼلې شي بلکې دغه خشوع، حضوع ،تعظيم او احترام يې فقط په دې نيت وي چې دا د خداے پاک نزدې او نيازبين کسان يا له هغوي سره منسوب څيزونه دي نو دغه عمل يې عېن توحيد دے او هيڅ شرک او بديت نه لري.

لکه په قرآن مجيد کښې مونږ لولو او ټول په دې باندې متفق دي چې کله خداے پاک آدم (ع) پېدا کړ نو له  فرښتو نه د هغۀ د مقام د لوړتيا په وجه خداے پاک هغه وخت خپلومقربو مخلوقاتو يعنې فرښتو ته د احترام د سجدې حکم ورکړ ټولو فرښتو ورته د احترام سجده وکړه او شېطان چې له جناتو څخه ؤ خو په ډېرو عبادتونو يې ځان د فرښتو مقام ته رسولے ؤ د خپل تکبر او د حضرت آدم (ع) د عظمت نه منلو په وجه يې حضرت آدم (ع) ته سجده ونکړه چې خداے پاک له خپلې درګاه څخه وشړلو او وې رټلو او تر قيامته لعنتي شو.حتي د حضرت داؤد (ع) په حالاتو کې ليکل شوي دي چې يوه ورځ شېطان هغۀ ته وويل چې زما لپاره خداے پاک ته سپارښتنه وکړه چې ما وبخښې او هغه غلطي يعنې حضرت آدم (ع) ته د  تعظيم سجده نه کول راته معاف کړي. حضرت داؤد (ع) د هغۀ خبره خداے پاک ته عرض کړه خداے پاک چې په خپلو مخلوقاتو باندې ډېر زيات مهربان دے او د خپلو مقربو بندګانو سپارښتنه هم نه ردوي ورسره دا خبره ومنله خو په يو شرط او هغه دا چې شېطان ته ووايه چې ښه ده بخښم دې خو لاړ شه او د حضرت آدم (ع) قبر ته د احترام او تعظيم سجده وکړه. کله چې يې شېطان ته دا خبره وکړه هغۀ حضرت داود (ع) وويل چې ما ژوندي آدم (ع) ته سجده ونکړه نو اوس به د هغۀ د خاورو قبر ته څنګه سجده کوم؟ يعنې شېطان تر ټولو زيات موحد ؤ ټول عمر يې بې له خدايه د چا عبادت نه ؤ کړے او د همدې خالص عبادت په وجه له يو پيري نه د فرښتو مقام ته ورسېد خو د خداے پاک په مخلوقاتو کښې د تعظيم او احترام وړ او عظمت لرونکي حضرت آدم (ع) ته د تعظيم د سجدې نه کولو په وجه رجيم او رټل شوے وګرځېد.

همدا رنګ په اسلامي واقعاتو کښې راځي چې د خداے د ګران رسول (ص) په وختونو کښې يو سړے پېغمبر اکرم (ص) ته راغے او ورته يې عرض وکړ چې زۀ ډېره زياته موده له مور پلار نه جدا په بل وطن کښې وم خو ما خداے پاک سره دا عهد کړے ؤ چې زۀ به د مور پلار پښې ښکلوم خو زۀ وطن ته په داسې حال کښې واپس راغلے يم چې مور پلار مې ډېره موده کيږي چې وفات دي نو زۀ هغه عهد او لوظ څنګه پوره کړم نو رسول الله (ص) ورته وفرمايل چې لاړ شه د مور پلار قبرونه ښکل کړه نو عهد به دې پوره شي. هغه سړي ورته وويل چې د هغوي د قبرونو څلي هم بې درکه شوي دي نو څه وکړم؟ رسول الله (ص) ورته وفرمايل چې په زمکه باندې د هغوي د قبرونو نښې راکاږه او ښکلې يې کړه. نو هغه سړي هم هغه شان وکړل او مطمئن شو.

په هر حال د بحث له لا زياتېدو نه په ډډه کولو سره که مونږ يوازې د حضرت آدم (ع) د خلقت واقعې باندې ښۀ غور وکړو نو مسئله به اسان شي ځکه چې د حضرت آدم (ع) له ټول داستان نه مونږ ته دا درس ملاويږي چې د خداے په مخلوقاتو کښې که خداے پاک چا ته لوے مقام او عظمت ورکړے وي نو په دې شرط سره  چې هغه د خداے پاک بهترين مخلوق دے د هغۀ په احترام کښې هغۀ ته د خشوع او خضوع اظهار کول او حتي د هغۀ  قبر ته  ورتلل او احترام او قدرونه يې کول، ښکلول او ورته د خشوع او خضوع اظهار کول عېن توحيد دے او د فرښتنو عمل دے او له دې نه انکار شېطاني عمل دے. او دا عمل نه يوازې د خداے پاک د انبياؤ او اولياؤ په وړاندې جائز دے بلکې حتي د يو مومن په وړاندې هم د خشوع، خضوع او ذلت اظهار کول يو غوره عمل دے لکه خداے پاک د يو بهتر قوم په تعريف کښې فرمائي: فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ  (سورۀ مائده ٥٤ ) يعنې نزدې ده چې خداے پاک يو بل قوم راولي چې خداے پاک به له هغوي سره مينه کوي او هغوي به له خداے پاک سره مينه کوي هغوي به د مومنانو په وړاندې د ذلت، خاکسارۍ او انکسارۍ اظهار کوي او د کافرانو په وړاندې به د عزت د خاوندانو او وقار د خاوندانو په شان اظهار کوي.

د وهابي نظريې منونکو په شان ځينې مفسرين بيا وائي چې حضرت آدم (ع) ته د فرښتو سجده کول د خداے پاک حکم ؤ  ځکه ورته سجده روا وه. خو د دوي مخالف مفسرين وائي چې سجده دوه ډوله ده يوه د عبادت سجده ده او چې چا ته سجده کيږي هغه ((اله )) منل دي چې دغه ډول سجده بې له خداے پاک نه بل چا ته کول شرک دے او بله د چا د لوړ مقام او عظمت په وجه هغۀ ته د احترام سجده او سر ټيتول دي چې په دې سره شرک نه واقع کيږي بلکې سجده کوونکے او احترام کوونکے لا زيات خداے پاک ته نزدې کيږي. او دا خبره چې حضرت آدم (ع) ته د فرښتو سجده کول د خداے پاک حکم ؤ نو پکار دي دا حقيقت په نظر کښې ولرو چې خداے پاک هيڅ کله د بد کار حکم چا ته نه ورکوي لکه قران مجيد کښې خداے پاک فرمائي: إِنَّ اللّهَ لاَ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاء (سورۀ اعراف ٢٨ ايت) يعنې خداے پاک هيڅکله د فحشاء او بد کار حکم چا ته نه ورکوي. او چې هر کله د فرښتو دغه عمل بد کار نۀ  ؤ بلکې ښۀ او غوره کار ؤ نو دغه عمل به تر قيامته پورې بد نه وي ځکه  چې دغه حکم د خداے پاک سنت او طريقه ده چې پکښې هيڅ تبديلي او بدلون نه راځي لکه فرمائي: وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا (سورۀ احزاب ٦٢ ) ، لاَ تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ (سورۀ يونس ٦٤ ايت ) وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا (سورۀ فاطر ٤٣)

بله دا چې د لوړ عظمت خاوندانو ته د ادنۍ خلقو د احترام سجده يا د هغۀ په مخکښې خشوع او خضوع کول يوازې دحضرت آدم (ع) واقعې باندې نه ختميږي بلکې حضرت يوسف (ع) ته د مور پلار او وروڼو په خوب کښې او بيا په ويښه سجده کول هم يو غټ دليل دے لکه په قران مجيد کښې خداے پاک فرمائي: 4. إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ (سورۀ يوسف ٤ ايت) يعنې (( ياد کړه هغه وخت چې کله يوسف (ع) خپل پلار ته وويل چې اے بابا! ما په خوب کښې نمر، سپوږمۍ او يولس ستوري وليدل چې ما ته سجده کوي )) چې مراد ترې مور پلار او يولس وروڼه وو. نو دلته ورته پلار دا و نه ويل چې بچے غلې شه بې له خداے نه چا ته ( د احترام ) سجده روا نه ده بلکې هغۀ ته يې وويل چې وروڼو ته دا خوب بيان نۀ کړې هغوي به درسره رشک او کينه کوي او د دې خوب به بل بل شان تعبيرونه کوي او خداے پاک به تا ته لويه مرتبه درکوي او بيا دغه شان چې کله د دغه خوب د تعبير پوره کېدو وخت راغے او مور پلار او وروڼه يې د حضرت يوسف (ع) د ليدو لپاره مصر ته ورغلل نو ټولو حضرت يوسف (ع) ته سجده وکړه لکه قرآن مجيد فرمائي: وَخَرُّواْ لَهُ سُجَّدًا (سورۀ يوسف ٩٩  ايت ) (( يعنې ټولو يوسف (ع) ته سجده وکړه ))  نو په قران مجيد کښې حضرت يوسف (ع) ته د مور پلار او وروڼو د سجدې واقعه دا ښودنه کوي چې دلته هغوي ته خداے پاک د سجدې حکم نه ؤ ورکړې بلکې هغوي د حضرت يوسف (ع) د لوړ عظمت په وجه هغۀ ته ټيټ شول.او خداے پاک د هغوي دغه کار نه دے غندلے او نۀ يې شرک ګڼلے دے بلکې دغه سجده يې له حضرت يوسف (ع) سره د هغۀ د لوړ عظمت په وجه د هغۀ د وروڼو د تعصب او کينې لرلو د ګناه د معافۍ سبب وګرځوله. ځکه چې هغوي حضرت يوسف (ع) ته د تعظيم او احترام سجده وکړه او د هغۀ په مخکښې يې د خشوع او خضوع اظهار وکړ نه دا چې نعوذا بالله حضرت  يوسف (ع) يې خپل معبود ګڼلو او د هغۀ عبادت يې کوۀ ځکه چې پلار يې پېغمبر او ستر موحد ؤ خو يوسف (ع) ترې نه له خپل نفس سره د جهاد اکبر په وجه په لوړه درجه کښې ؤ او په ټولو باندې يې ولايت لرۀ او وروڼو يې هم په توحيد او رسالت باندې ايمان درلودۀ کافران او مشرکان نۀ ووخو فقط يې له حضرت يوسف (ع) سره د هغۀ د اوچت شان په وجه کينه او  رشک لرلو. نو چې هر کله يې هغۀ ته د احترام سجده وکړه او د هغۀ عظمت يې ومنۀ نو خداے پاک ورته بخښنه وکړه. ځکه چې خداے پاک ته تر ټولو نا خوښه چاره يو له خداے پاک سره د خدائۍ په کار کښې شريک ګڼل او يا د خداے پاک د نزديو هستيو له احترام او تعظيم نه ډډه کول دي. او د خداے پاک  نزدې هستۍ خو لا څه دغو مفسرينو حتي له هغوي سره د منسوبو څيزونو او نښو نښانو قدر، احترام او تعظيم هم ضروري بللے دے لکه  له قران مجيد ، مبارکو حديثونو او تاريخي آثارو څخه دا خبره ثابتوي چې کله حضرت ابراهيم (ع) او حضرت اسماعيل (ع) د کعبې ديوالونه جوړول او کله چې ديوالونه اوچت شول نو حضرت ابراهيم (ع) د پښتو لاندې يوه عامه تيګه کېښوده چې پرې اودريږي او لوړ ديوالونه جوړ کړي نو خداے پاک نه يوازې دا چې په هغه تيګه باندې د حضرت ابراهيم (ع) د پښتو نښې جوړې کړې بلکې هغه تيګه يې د عبادت او سجدې ځاے وګرځوۀ او په قران مجيد کښې يې حکم وکړ چې: واَتّخذوْا مِنْ مَقامِ اِبْراهِيْمَ مُصَلّی.  او د ابراهيم له مقامه  د عبادت ځاے جوړ کړئ.  (بقرة / 125) يعنې ورباندې د يو پېغمبر (ص) د اودرېدو په وجه يوې تيګې ته خداے پاک دومره لوړ عظمت ورکړ چې په هغه تيګه باندې عبادت کول د حج په ارکانو کښې شامل شول.
      همدا رنګ کله چې اصحاب کهف چې د خپلې زمانې مومنان وو( پېغران نۀ وو ) کله له ډېرې زياتې مودې نه پس بيا راژوندي يا راويښ شول او خلق د هغوي په حال خبر شول نو هغوي بيا خداے پاک د هغوي په خواهش سره وفات کړل نو د هغه ښار مومنان چې د هغوي په حال خبر شول نو وې ويل چې د دوي د غېبېدو په ځاے باندې يو جومات جوړوو چې په قران مجيد کښې دا خبره خداے پاک داسې بيان کړې ده چې فرمائي  قَالَ الّذيْنَ غَلَبُوا عَلَی اَمْرِهِمْ لَنَتّخِذَنّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً. کله چې د هغوي (اصحاب کهف) په حال خبر شول، نو وې ويل: دهغوي په ځاے يو جومات جوړوو.  (کهف/ 21) يعنې د هغو مومنانو او صالحانو د تعظيم  او احترام په وجه هغوي دا خبره وکړه خو خداے پاک د دوي د دې خبرې نهي ونکړه او نۀ يې مذمت وکړ.  ځکه چې هلته د عبادت ځاے جوړولو نه دا مقصد نه ؤ چې د اصحاب کهف عبادت به کوي بلکې د هغوي د عظمت په وجه يې هلته د عبادت د ځاے جوړولو خبره وکړه.  دغه شان حضرت بي بي حاجرې چې په اوچه دشته کښې د حضرت اسماعيل (ع) لپاره د اوبو د موندلو لپاره له يو غر نه بل غر يعنې له صفا له غرۀ نه د مروه تر غرۀ پورې منډې وهلې نو په داسې حال کښې چې حضرت بي بي حاجره پېغمبره هم نه بلکې د يو پېغمبر وينځه، پېروکاره او بيا بي بي او د بل پېغمبر مور وه نو خداے پاک هغه دوه اوچ غرونه د هغې د منډو په وجه شعائرالله وګرځول او نن هم حاجيانو باندې فرض دي  چې د صفا او مروه ترمېنځ منډې ووهي او د هغې بي بي نقل خداے پاک عبادت وګرځوۀ لکه په قران مجيد کښې فرمائي: 158.             إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَآئِرِ اللّهِ يعنې بې له شکه چې صفا او مروه د خداے پاک له شعائرو څخه دي ( سورۀ بقره ١٥٨ ايت ) او دغه شان چې خداے پاک ته د خپلو نزديو بندګانو نه علاوه له هغوي سره منسوبه ورځ هم ډېره غوره ده لکه په قرآن مجيد کښې د حضرت يحيی (ع) په حقله فرمائي: وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا يعنې سلام دې وي په هغۀ (حضرت يحيی ) باندې او د هغۀ د زېږيدنې په ورځ باندې، د هغۀ د وفات په ورځ باندې او د هغۀ د بيا ژوندي کېدو په ورځ باندې )) ( سورۀ مريم ١٥ ايت )
همدا رنګ  په ټولو دورانونو کښې د کعبې ټول طواف کوونکي حاجيان د بيت الله له طواف سره په يو وخت د حجر اسماعيل (ع) طواف هم کوي او د هغه له ديوالګي سره په سوليدو سره د تبرک کيدو هڅه کوي،  او دا هغه ځاے دے چې حضرت اسماعيل (ع) او د هغۀ مور حضرت هاجره بي بي سلام الله عليها پکښې ښخ کړی شوي دي يعنې د هغوي قبرونه دي نو دغه ډول مفسرين په خپلو تفسيرونو سره دا خبره ثابتوي چې که يو انسان د يو پېغمبر، د خداے د ولي او نېک او تقوا دار انسان يا د هغۀ د قبر او نښو نښانو احترام کوي او په مخکښې يې خشوع او خضوع کوي په شرط د دې چې هغه خپل رب او معبود و نۀ ګڼي هيڅ شرک او ګناه پرې نه واقع کيږي بلکې د هغه تعظيم کوونکي انسان د بخښنې او د ګناهونو د معافۍ سبب ګرځي. او دا خبره ناممکنه ده چې يو مسلمان چې د هر مذهب پېروکار وي او په ورځ او شپه کښې قبلې شريفې ته مخ کوي او د خداے پاک لپاره نمونځ کوي هغه هيڅ کله مشرک نۀ شي کېدې.

او انبياء، معصومين او اولياء خو يې څه کړې حتي د هغوي د در د دروېشانو دومره لوړ مقام دے چې د هغوي او د هغوي د قبرونو او نښو نښانو تعظيم او احترام پکار دے همدا وجه ده چې اکثرو اولياء کرامو او عارفانو په دې خبره هم شرم محسوسولو چې يې ويلې وې چې زۀ د رسول الله (ع) يا د امام علي (ع) غلام يم بلکې ځانونه  به  يې د هغوي د غلامانو غلامان ګڼل. لکه حضرت نظام الدين اولياء (رح) يو ستر ولي الله دے  چې د چا په باره کښې حمزه بابا (رح) وائي:

لره اميد اے حمزه لــــه دې دربار عـــــالي نــه

ځګر ګوشه علي حېدر نظام الدين اولياء دے

 

دغه نظام الدين  اولياء (رح) په يو عارفانه شعر کښې وائي: (( چې ما ته په دې خبره کولو شرم او حياء راځي چې ووايم چې زۀ د حضرت علي (ع) غلام يم زۀ خو د هغۀ د غلام قنبر (رض) يو ادني غلام يم))

او رحمان بابا (رح) د انبياؤ، معصومينو او اولياؤ  سلام الله عليهم اجمعين د دروېشانو عظمت په دا ډول بيانوي:

 

که نظر کا څوک په کار د دروېشانو

خود به وويني وقار د دروېشان

چې په يوۀ قدم تر عرشه پورې رسي

ما ليدلے دے رفتار د دروېشانو

هومره خلق يې زيارت کا پس له مرګه

چې بازار وي په مزار د دروېشانو

بادشاهان د دې دنيا واړه پراتۀ دي

لکه خاورې په دربار د دروېشانو

که د زړۀ سترګې بېنا وي و به ويني

لکه نمر هسې انوار د دروېشانو

 

اصل خبره د عشق خبره ده يعنې که څوک په چا عاشق وي او په دغه عشق کښې مخلص وي نو بيا له خپل معشوق او محبوب سره منسوب هر څوک او هر څيز ورته خوښ وي او مينه ورسره کوي. لکه په دنيوي او مجازي عشق کښې د خلوص يوه نمونه مونږ له ليلی سره د مجنون د عشق مثال ورکولې شو ځکه چې هغه نه يوازې دا چې له لېلی سره مينه او عشق لري بلکې له هغې سره له منسوب سپي سره هم مينه ساتي او ښکلوي يې نو د دې دا مطلب نه شو چې ګنې د هغۀ له سپو سره مينه وه ځکه يې سپې ښکلولو بلکې هغه سپې د چا د در سپې ؤ ځکه  يې ښکلولو، نسبت يې د هغۀ له معشوقې او محبوبې سره ؤ ګنې په هغه کلي او سيمه کښې به ډېر سپي ګرځېدل خو هغۀ يې پروا نه کوله. او نۀ  ترې لېلی په دې عمل خفه کېده چې تا زما په مقابل کښې له بل څيز سره مينه شروع کړه خو نه هغه پوهېده چې له سپي سره د دۀ مينه او د هغۀ ښکلول زما په وجه دي نو په دې عمل مجنون نور هم د لېلی په نظرکښې  د خوښې وړ ګرځېدۀ لکه رحمان بابا (رح) وائي:

چې د سپي اواز يې واورم هسې خوښ يم

لکه څــوک په نغمه خـــــوښ وي د ربـــاب

او يا په بل ځاے کښې وائي:

عاشقان د يار تر سپيو هم ځاريږي

ګني مــــا د رقيبانو څــــه پروا کـــړه

په مجازي عشق کښې په عاشق باندې رقيب بد لګي خو په حقيقي عشق کښې بيا په عاشق باندې رقيب هم ښۀ لګي او د خپل معشوق او محبوب په خاطر له هغۀ سره هم مينه لري.

د مطلب د لا وضاحت لپاره به يوه تاريخ واقعه بيان کړو. په هغو وختونو کښې چې په سعودي عرب باندې د عبدالعزيز باچا حکومت ؤ چې دغه کورنۍ يعنې آل سعود د وهابي نظريې پېروکار دي او په سعودي عرب کښې د خداے د ګران رسول (ص) اهلبېتو (ع) او صحابه ؤ (رض) د قبرونو احترام ، تعظيم او يا ښکلول شرک ګڼي او مسلمانان په دې کارونو سزا کوي. نو د عبدالعزيز باچا په خپل دور کښې يو کال د اسلامي نړۍ د مختلفو اسلامي فرقو عالمان د حج په ورځو کښې دعوت کړي وو او په دغه کال د حاجيانو د نمونځ امامت هم د لبنان يو ستر شيعه عالم ارواښاد علامه سيد شرف الدين موسوي کړے ؤ. باچا بيا ټول عالمان شاهي مېلمانۀ کړل نو د مختلفو هېوادونو عالمانو له ځان سره د باچا لپاره څه تحفې او ډالۍ هم له ځان سره وړې وې او هغۀ ته يې ورکړې. په دغو کښې علامه سيد شرف الدين موسوي له ځان سره په تحفه په ښکلي د څرمنې په پوښ کښې بند قران مجيد وړے ؤ او هغه يې ورته ډالۍ کړو. عبدالعزيز باچا چې وليدو قران مجيد دی نو بې اختياره يې ښکل کړو. بس دغلته ورنه علامه صېب پوښتنه وکړه چې باچا صېب! دا دې ولې ښکل کړ؟ باچا ورته وويل چې قران مجيد دے ځکه مې ښکل کړ. نو علامه صېب ورته وويل چې دا خو تاسو څرمن ښکله کړه. باچا ورته وويل چې په دې کښې دننه قران مجيد دے نو د هغۀ په وجه مې دا څرمن ښکله کړه. نو علامه صېب ورته وويل چې باچا صېب! دا مونږ چې د رسول الله (ص) د قبر مبارک جنګلې او جالۍ ښکلوو نو د دې دا مقصد نۀ دے چې مونږ د جنګلو او جاليو د ښکلولو شوق نه لرو او نه له خداے پاک نه علاوه د چا پرستش او عبادت کوو خو مونږ له رسول الله (ص) سره د نسبت په وجه د هغۀ د قبر مبارک جالۍ او جنګلې ښکلوو او دا احترام او تعظيم دے نه پرستش.

په ژوندي دليل سره عبدالعزيز باچا په هم هغه موقع د نړۍ د ټولو علماؤ په مخکښې شاهي فرمان جاري کړو چې له نن نه پس د هر مذهب حاجيانو ته اجازه ده چې د خپلو عقائدو مطابق زيارتونو ته لاړ شي اعمال تر سره کړي. خو دغه کلونه د عبدالعزيز باچا اخيري کلونه وو او د هغۀ له وفات نه پس د هغۀ ځاے ناستو باچايانو او د آل سعود مفتيانو بيا بنديزونه او پابندۍ جاري وساتلې او حتي چې اوس د هغوي په عقيده قران مجيد ښکلول هم شرک دے چې ډېره د افسوس خبره ده او د دا ډول سرزوري د مسلمانانو د کمزورۍ او تفرقې سبب ګرځي.

په هر حال د وهابي نظرياتو د مخالفو دغو مفسرينو دا خبره د عقل او منطق په پېمانه هم صحيح ښکاري چې که د خداے پاک له انبياؤ، اولياؤ، عرفاؤ، صلحاؤ او مخلصو مومنانو سره يا د هغوي مزارونو يا له هغوي سره له منسوبو څيزونو سره مينه  يا د هغو په وړاندې د خشوع، خضوع او تعظيم اظهار کول که د خداے پاک لپاره وي او هغه محبوب حقيقي سره د نسبت په وجه وي نو د هغو هستيو يا څيزونو عبادت نه دے بلکې عېن  توحيد دے او که خداے مۀ کړه د خداے پاک په مقابل کښې راوستلې شي او هغه هستۍ يا له هغوي سره منسوب څيزونه په تعظيم او احترام کښې خپلواکه وګڼل شي چې البته يو مسلمان دا کار نه کوي نو شرک دے.

هسې خو د عبادت کلمه ډېره وسيع ده او يوازې په نمونځ او پرستش پورې نه محدوديږي خو نمونځ او پرستش کول د ټولو عبادتونو په سر کښې او په ټولو عبادتونو فوقيت لري او تر ټولو بهترين عمل دے نو ځکه  چې هر کله يو بنده د خداے پاک پرستش  او نمونځ کوي نو پکار دي چې دغه پرستش او نمونځ له هر ډول شرک نه پاک وي او دا هله کيږي چې هر کله انسان په عبادت کولو کښې مخلص وي لکه چې قرآن مجيد فرمائي:فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ (سورۀ زمر ٢ ايت ) يعنې د خداے پاک عبادت په خالصې ديندارۍ سره وکړه. نو د دې مقصد لپاره پکار دي چې د خداے پاک د عبادت او پرستش په وخت د بنده توجه ټوله خپل رب  ته وي،د رياکارۍ عمل دخل پکښې نه وي يعنې داسې نه وي چې انسان د دې لپاره عبادت او پرستش کوي چې په خلکو کښې په ښۀ سړيتوب سره ياد وي نو دۀ له خداے پاک سره نور خلق هم په عبادت کښې شامل کړل چې د شرک يو شکل دے يا يې دا نيت وي چې ځه نمونځ به هم وکړم او يو ورزش به هم وشي، يا په دې نيت اودس کوي چې ځه اودس به هم وکړم مخ لاس به مې هم پاک يا يخ شي، يا دا چې ځينې کسان د جَمعې د نمونځ په وخت يا د خلقو په مخکښې د نمونځ په وخت د زړۀ له تله د خشوع او خضوع اظهار کوي او حتي ځينې وختونه يې له سترګو اوښکه نيمه هم روانه شي خو چې کله بيا ځانته يوازې يا په پټه توګه يا د تهجدو نمونځ کوي نو نۀ يې بيا هغه خشوع او خضوع وي او نه يې د سترګې يو ګوټ چرته په اوښکه لونديږي. نو الهي عارفان وائي چې دغه کس په شرک خفي کښې مبتلا دے او پکار دي د شېطان له دې فرېبونو نه ځان وساتي.

     همدا رنګ الهي عارفان د خلوص عبادت تشريح دا هم کوي چې پکار دي بنده د جنت له لالچه او د دوزخ له ويرې نه بغېر عبادت وکړي ځکه چې که څوک په دې نيت سره عبادت کوي چې خداے پاک به راته د دې په بدله کښې جنت  راکړي  يا دا چې له دوزخ نه به مې وساتي ( چې اکثر خلق په همدې نيت سره کوي ) نو دا عبادت خالص عبادت نه دے او نه خدا پرستي ده بلکې خود پرستي ده. لکه حضرت علي (ع) هم فرمايلي دي چې اے خداپه زۀ ستا عبادت نه د جنت په لالچ کښې کوم او نه يې ستا د دوزخ له ويرې کوم بلکې ځکه يې کوم چې تۀ د عبادت لائق يې. ځکه چې د جنت په لالچ کښې عبادت کول د يو تاجر او لېن دېن والا کس عبادت دے او د دوزخ له ويرې نه عبادت غلامانه عبادت دے. نو پکار دي چې د خداے پاک عبادت بې له څه ذاتي لالچه د يو ازاد انسان په توګه په خلوص سره وشي. او په يو بل ځاے کښې فرمائي چې اے خدايه زۀ له جنت نه زيات په جومات کښې په ناسته خوښ يم ځکه چې په جومات کښې زما په ناستي تۀ خوشحاليږې او په جنت کښې زما په ناستي زۀ خوشحالېږم چې دا خود پرستي ده. ( د جنت، حورو او غلمانو په لالچ کښې عبادت کولو باندې ارواښاد غني خان ډېر طنزيه او له معنې او مفهوم نه ډک عرفاني شعرونه ويلي دي چې اختصار په وجه يې له نقلولو نه ډډه کوو.

همدا رنګ الهي عارفان دا هم وائي چې کله يو بنده د عبادت دغه ټول شرطونه پوره کړي يعنې له دغو ټولو بدو نيتونو نه ځان وساتي نو شېطان ورته بيا په بله لاره راتاويږي او هغه دا چې د عبادت په وخت يا له عبادت نه پس په هغۀ کښې عُجب پېدا کړي يعنې هغه په هغه عبادت باندې په زړۀ کښې فخر او لوئي کوي او ځان ورته ډېر نېک نېک ښکاري چې دا هم انسان له خالص عبادت نه د ساتلو لپاره د شېطان يوه بله حربه ده چې ډېره خطرناکه ده او فقط د خداے مخلص بندګان ترې ځان ساتلې شي. خو د دغو ټولو شرائطو د پوره کولو باوجود د عرفاؤ له نظره د خداے پاک د عبادت حق نه شي ادا کېدې يعنې څنګه چې د الحمدلله په تفسير کښې بيان شوي دي چې د خداے پاک حمد او ثنا هغه شان چې د بيانولو حق دے نه شي بيانېدې دے دغه شان د خداے پاک عبادت هغه ډول ادا کول چې څنګه د ادا کولو حق دے د انسان د وس کار نه دے خو بيا هم مونږ ته پکار دي چې تر خپل وسه پورې په کامله توګه په خلوص سره د خداے پاک عبادت ته ملا وتړو  خپل زړۀ له ټولو دنيوې تعلقاتو څخه خالي کړو او چې له کومو کثرتونو سره مو زړونه تړلي دي له هغو نه ځانونه ازاد کړو او د وحدت د سلوک په لور سفر ته ملا وتړو که انسان د الهي عارفانو د عبادت حال وګوري نو ورته به معلومه شي چې مونږ چې د کوم حمد او عبادت دعوا کوو هغه بالکل منځ تشے حمد او عبادت دے نو که هغه د کاملانو د عبادت په شان عبادت نه شو کولې نه لږ تر لږه دومره پکار دي چې خپل خالق په درګاه کښې د خپلې ناتوانۍ او عاجزۍ اعتراف وکړو او د عبوديت له دروغو دعوې کولو نه لاس واخلو او هر وخت خپلې عاجزۍ او ناتونۍ ته متوجه وسو او هيڅکله او د هيڅ عبادت او نېک عمل د انجامولو په وخت يا له انجامولو نه پس له عجب،تکبر، غاوېرتيا غوندې شېطاني حربو نه ځانونه وساتو، د عبادت او عبوديت په دروغو دعوو کولو په زړۀ کښې شرم محسوس کړو او خداے پاک ته د هغۀ نزدې او نيازبينې هستۍ وسيله کړو چې زمونږ په حال رحم وکړي نو شايد چې خداے پاک راباندې رحم وکړي او زمونږ دا مات ګوډ او منځ خالي حمدونه او عبادتونه قبول کړي ځکه چې د خداے په لوے کرم به کيږي په عقل ګرانه ده زما د جانان مينه.........  دوام لري

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:28 |

 

د احکامو راز او فلسفه

 

 د جنت مېرمن حضرت فاطمه زهرا عليها السلام فرمائي:

خداے پاک

(( روژه )) يې د اخلاص د ثابتولو ذريعه

(( حج )) يې د اسلام د مبين دين د مضبوطولو ذريعه

(( عدل )) يې د زړونو د پېوند او غږملتيا ذريعه

(( اطاعت )) يې د مسلمان ملت د نظم او ضبط ذريعه

(( امامت )) يې له تفرقې او بې اتفاقۍ څخه د امان ذريعه

(( جهاد )) يې د اسلام د عزت ذريعه

(( صبر )) يې د حق او اجر حاصلولو ذريعه

(( امر بالمعروف )) يې د خلقو د اصلاح ذريعه

(( له مور پلار سره نېکي )) يې د خداے پاک د قهر د مخنيوي ذريعه

(( صله رحم )) يې د مټو او زور د  زياتېدو ذريعه

(( قصاص )) يې د نفوسو د حفاظت ذريعه

(( د نذر او منښتې پوره کول )) يې د بخښنې ذريعه

(( له کم فروشۍ څخه مخنيوے )) يې له کمښتونو سره د مبارزې ذريعه

(( له شرابخورۍ څخه منعې )) يې له پليدو او ککړتياو څخه د پاکوالي ذريعه

(( له تهمتونو او ناروا نسبتونو څخه پرهېز )) يې د خداے پاک د غضب په وړاندې د پردې ذريعه

(( له غلا څخه پرهېز )) يې د نفس د عزت د حفاظت ذريعه

(( د شرک حرامول )) يې د بندګۍ د اخلاص او د حق د ربوبيت ذريعه

وګرځوله

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:27 |

 

ښاغلي باراک اوباما ته د ښاغلي ډاکټر احمدي نژاد د

مبارکۍ پېغام

بسم الله الرحمن الرحيم

جناب ښاغلي باراک اوباما د امريکې ولسمشره!

په دې خاطر چې په انتخاباتو کښې د ګډون کوونکو خلقو اکثر ووټونه دې تر لاسه کړل مبارکي درته وايم. تاسو په دې پوهېږئ چې هغه فرصتونه چې د خداے پاک لخوا بندګانو ته ډالۍ کيږي ډېر زر تېرېدونکي دي او بندګان دغه فرصتونه د انسان د کمال او د ولسونو د ګټې په لاره کښې او يا خداے مۀ کړه د ولسونو په خلاف د تباهۍ او زوال په لاره کښې استعمالولې شي. اميد لرم چې تاسوجنابعالي به د يو خود پرست او ناصالح اقليت په نۀ مړېدونکو تقاضو باندې د عام ولس حقيقي ګټو، عدل او انصاف ته په ترجيح ورکولو سره له دغو فرصتونه څخه له زياتې نه زياته استفاده وکړئ او خپل نېک نوم به د تاريخ په پاڼو کښې باقي پرېږدئ.

     له تاسونه عامه توقع دا ده چې د امريکې د حکومت په کورنيو او بهرنيو سياستونو کښې د صحيح او بنيادي بدلون مطالبې ته زر تر زره  او روښانه ځواب ورکول چې د دنيا د ټولو ولسونو او د امريکې د ولس غوښتنه ده د خپل راتلونکي حکومت د پروګرامونو او اقداماتو په سر سر کښې او د هغو محور ورګرځوئ.

     له يوې خوا د امريکې خلق چې معنوي ګروهنې او مېلانات لري دا اميد او هيله لري چې د حکومت ټول توان او طاقت دې په امريکه  کښې د خلقو په خدمت، د اقتصادو د کړکېچي حالت په سمولو، د عوامو د حېثيت، روحيې او اميدونو په بيا موندلو ، د فقر او نسلي فرق په ختمولو، د بشر د کرامت، امنيت او حقوقو په احترام او عزت او د کورنيو د بنيادونو په تقويت باندې چې د الهي انبياؤ عليهم السلام له تعليماتو څخه دي  خرچ شي.

     له بلې خوا د دنيا ولسونه دا اميد او هيله لري چې په جنګ غوښتنې، نيواکګرۍ، زور وينې، فرېب ورکونې، د ملتونو په سپکاوي او بې عزتۍ او په هغوي او د نړۍ په تعلقاتو  باندې د نسلي فرق نه د ډکو او ناعادلانه روابطو په تپلو ولاړ سياستونه چې د امريکې له اکثرو واکمنانو څخه د ټولو ولسونو او اکثرو حکومتونو د کرکې او د امريکې د خلقو د حېثيت د داغدارېدو سبب شوي دي په عدل او انصاف او د انسانانو او ملتونو د حقوقو په احترام، دوستۍ او د نورو په چارو کښې په نه مداخلت ولاړ کردارونو باندې بدل شي او د امريکې د حکومت د مداخلتونو دائره د دغه هېواد تر جغرافيائي پولو پورې محدوده  شي.

      په تېره بيا د مېنځني ختيځ په حساسه سيمه کښې دا هيله کېږي چې د شپېتو کلونو د نا انصافۍ د چلند لاره د ولسونو په خاصه توګه د فلسطين، عراق او افغانستان د مظلومو ولسونو د روا حقوقو په کامله توګه د پوره کېدو په لور بدله شي.د ايران ستر، تمدن جوړوونکے او انصاف لټوونکے ولس په خاصه توګه په دې سيمه کښې په سياستونو او چلندونو کښې د بنيادي، عادلانه او حقيقي بدلونونو هرکلے کوي.

     که په الهي لاره کښې او د الهي پېغمبرانو د تعليماتو د جاري کولو په لاره قدم واخېستے شي نو اميد دے چې لوے خداے به مرسته وکړي او تر څه حده پورې به د تېرو درنو تاوانونو او نقصانونو تلافي وشي.

 له پاک ربه د ټول انسانيت او ټولو ولسونو لپاره د نېکمرغۍ، سلامتيا، سرلوړۍ او سوکالۍ او د واکمنانو او د ټولنو د چلوونکو لپاره له تېرو خلقو نه د عبرت اخېستو، د خلقو د خدمت او له هغوي سره د مهربانۍ د سلوک کونې، د ظلم ختمونې، د عدل او انصاف د قائمونې او د الهي احکامو د خيال ساتنې د فرصت غنيمت ګڼلو دعا کوم

 

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:25 |

 

د ښاغلي باراک اوباما په کاميابۍ د ښاغلي سيد حسن

نصرالله غبرګون

 

د لبنان د حزب الله غورځنګ عمومي منشي ښاغلي سيد حسن نصرالله د امريکې  په ورستيو انتخاباتو کښې د ښاغلي باراک اوباما د کامبابۍ په باره کښې وويل: زۀ د هغۀ په باره کښې له  مخکښې نه څه قضاوت نۀ شم کولې البته دومره به ووايم چې په امريکه کښې سياست له رنګ او نسل سره هيڅ تعلق نۀ لري. هغۀ وويل: دا خبره منطقي نۀ ده د ظالم او استکباري حکومت په وړاندې لاس په لاس باندې په ارامه کېږدو او د نورو رحم و کرم ته سترګې په لارې شو. مونږ ته پکار نۀ دي چې د نورو بدلونونو ته اميد ولرو،

هغۀ زياته کړه د امريکې له انتخاباتي نتيجو نه البته دا خبره ثابته شوه چې د امريکې عوامو د ريپبلکن ګوند او جارج بوش منصوبې رد کړې او د هغو د طرحو او منصوبو په ناکامۍ يې اعتراف وکړ.

سيد حسن نصرالله د نړۍ مظلومو، مستضعفو په تېره بيا مسلمانانو ته نصيحت وکړ چې په امريکه کښې د ظالم په بدلېدو باندې په خوشفهمۍ کښې مبتلا نۀ شي مونږ ته پکار دي چې انتظار کښې وشو او وګورونوے ولسمشر څه پاليسي لري؟ هغه ساعت هغه مصلحت. ځکه چې رنګ او نسل بل څه او سياست بل څه دے. هغۀ وويل کمزوري ولسونه او په کمزروۍ او وروستو پاتې کېدو باندې د خپلې رضامندۍ احساس کوي حال دا چې په نړۍ کښې مضبوط او پياوړي ولسونه په يووالي، پېوستون، اقتصادي او ثقافتي اقتدار او مضبوط حکومتي جوړښت په لرلو سره نړيوال بدلونونه تعقيبوي.

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:24 |

د حضرت محمد (ص) ژوند

(يوه لنډه کتنه)

دويمه برخه

ليک: عبدالرحيم درانے - مردان

د وحي پېل

اوس د خداے د ګران  رسول صلي الله عليه و آله وسلم ژوند يو حساس پړاؤ ته داخليږي. پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم څلويښت کاله په داسې خود سرې او ګمراه ټولنې کښې تېر کړل چې د تمدن او انسانيت هيڅ نښه نښانه پکښې نۀ وه. دغو حالاتوبه د خداے  د ګران  رسول صلي الله عليه و آله وسلم روح ازارولو. هغوي  به په خپلې ټولنې کښې تشه تيارۀ ليدله، له هغه ځايه به راووت او نورو خلقو ته به ورغے خو په هر ځاے کښې به د خپل قوم په پليتو عادتونو او فکرونو غمژنيدۀ. د ښځو له دومره سپکاوي او بې عزتۍ، د شرابو او جوارۍ، ورور وژنې او جنايتونو څخه به ډير متاثره کيدۀ. له دغو ټولو کړاوونو او غمونو نه د بچ کيدو لپاره به يې داسې ځاے ته تلل غوښتل چې روح يې په ارام شي نو ځکه به د حرا غار ته تللو او هلته به يې د خداے پاک  د رحمت اثار او د پيدايښت مشاهده کوله.

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم چې کله د څلوښتو کالو شو نو د خپل اسماني او جهاني رسالت او پيغام د رسولو لپاره يې ځان تيار کړو. يوه ورځ د حرا په غار کښې ؤ چې ناڅاپه د وحي فرښته يعنې جبرائيل (ع) پرې نازل شو او وې ويل: "ولوله!" حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم وفرمايل: "څه ولولم؟" او حالت يې ډير عجيبه شو. دا اواز يې يو وار بيا واوريد چې ډير روښانه يې وويل: "ولوله اے محمدهصلي الله عليه و آله وسلم" او دريم ځل جبرائيل وويل: "ولوله د خپل پروردګار په نامه چې پيدا يې کړل . انسان يې له کچه وينې پيدا کړ، ولوله! او ستا خداے تر ټولو کريم دے. خداے پاک چې انسان ته يې د ليکنې تعليم ورکړو او هغۀ ته يې هغه څۀ وښودل چې د هغه نه ؤ زده"

د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم په ټول وجود کښې هيجان او جذبه رامنځته شوه ځکه چې له يوې لوړې او لوے دنيا سره يې رابطه ټنيګه شوې وه. له فرښتو، جبرائيل(ع) او خداے پاک سره يې رابطه پيدا کړې وه. د هغۀ پاک روح ته ے اطمينان او ملاتړ او د مينې ډکه پيژنګلو حاصله شوې وه. په ځان کښې يې د پېغمبرۍ طاقت محسوس کړو او ويره او انديښنه يې له وجوده ووته. هر څۀ ډير په اطمينان او ارام سره تېر شول.

ځينو مشرکينو او لويديځو ليکوالو ويلي دي چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم په حرا غار کښې د انجيل او د نورو پېغمبرانو د تعليماتو مطالعه کوله او په فکر او سوچ کښې به ؤ. د دې جملې مطلب دا دے چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم يو داسې کس ؤ چې په انجيل او تورات کښې په مطالعې سره يې له ځانه د اسلام دين ايجاد کړی ؤ يعنې د دغو کتابونو مطالعه يې کړې وه او د هغې په استفادې سره يې د اسلام دين ايجاد کړی ؤ. خو شواهد او نښې نښانې د دې په خلاف دي چې ځينو ته يې اشاره کوم.

1.  که پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم قران له انجيله او يا د نورو پېغمبرانو له زد کړو راخستے ؤ نو پکار وه چې د قران ، تورات او انجيل مطالب يو شان وې حال دا چې د قران مجيد او د دغو کتابونو په مطالبو کښې د زمکې او اسمان فرق دے.

2.  د قران ښکلي عبارتونه او د جملو جوړښت چې د قران مجيد د نازليدو د وخت ټول لوے لوے اديبان يې په ګوډو کړي دي ثابتوي چې د اسلام ګران پېغمبرصلي الله عليه و آله وسلم له خداے پاک سره نېغ په نېغه رابطه لرله او بې شکه دا ټکي، عبارتونه او جملې په هيڅ کتاب کښې نشته چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم ترې زده کړي وي.

3.  په هيڅ معتبر او اصلي مدرک او کتاب کښې د دې خبرې دليل نشته بلکې دا د عيسايانو پاپانو او دلويديځ غرضي مستشرقينو له خپله ځانه جوړه کړې ده.

4.  که قران له تورات او انجيله جوړ وې نو هغو کسانو به چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم ورته د قراني ايتونو د جوړولو چيلنج ورکړے ؤ د تورات او انجيل په استفادې سره داسې ايتونه جوړ کړي وې او بې له څۀ کړاوه به يې د قران مقابله کړې وه.

ټول دا عقيده لري چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم له چا انسانه زده کړه او ليک لوست نۀ ؤ زدکړي نو هيڅ عاقل په دې باور نه کوي چې هغه کس چې سبق يې نه وي ويلی داسې نړيوال کتاب چې له معارفو او حقائقو ډک دی ډالۍ کړي له دغو کسانو بايد پوښتنه وشي چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم چې ليک لوست يې له چا نه ؤ زده کړی، د تورات او انجيل مطالعه څنګه وکړه؟ او څنګه يې ترې قران جوړ کړو؟

د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم تبليغي طريقه

کله چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم د حرا له غرۀ نه کور ته روان شو نو ځان يې په يوه بله دنيا کښې محسوس کړو. او له لوي خالق سره يې رابطه پيدا شوه او پوه شو چې ډيره لويه ذمه واري يې په اوږه واچولې شوه که څه اضطراب يې لرلو، هم په دې وجه ؤ، نه په دې وجه چې لا پته ورته نه وه چې پېغمبر شوے دے او که نه ځکه چې هغه زيري او پيشګويانې چې له"بحيرا" يې اوريدلې وې او د جبرائيل(ع) ليدل او د هغۀ دا زيری ورکول چې "ته د خداے رسول يي" د هغۀ لپاره په رسالت او پېغمبرۍ د يقين لپاره سل فيصده کافي وو. په دې سربېره خداے پاک چې هر يو پېغمبر ته يې پېغمبري ورکړې ده هغه يې اول په روښانه او قوي دليلونو سره په خپلې پېغمبرۍ مطمئن کړے دے چې په کلکې ارادې سره د انسانانو اصلاح وکړی شي. نو ځکه دا خبره ډيره بې ځايه او بې معنې ده چې مونږ ووايو د خداے رسول ته پته نه وه چې پېغمبر شوے دے او کۀ نه؟ او يا دا چې بي بي خديجه (رض) مسيحي عالم ورقه بن نوفل ته ورغله او ورته يې وويل چې په مېړۀ مې څه چل وشو ويرېدلے دے او د حرا غار واقعه يې ورته وکړه نو هغۀ ورته وويل چې  دې پېغمبر شوے دے او بي بي زر زر راغله او رسول الله صلي الله عليه و آله وسلم ته يې وويل چې تۀ پېغمبر شوے يې نو هله د خداے د ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم تسلي وشوه. خو حقيقت دا دے چې د نصراني راهب بحېره، ورقه بن نوفل او  د نورو دينونو او مذهبونو د عالمانو زيري، پېشنګوئۍ او ګواهۍ د رسول اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د پېغمبرۍ تائيدول او رښتينوالے ثابتول وو. نه دا چې د هغوي په وېنا يې نعوذ بالله په خپلې پېغمبرۍ يقين پېدا شو. بلکې د خداے ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم په خپله په يو حديث کښې  فرمائي چې (( زۀ هغه وخت هم پېغمبر وم چې کله حضرت آدم (ع) د خټې او اوبو ترمنځه ؤ )) لکه رحمان بابا (رض) وائي:

نور هاله د محمد وه په جهان کښې

چـــې بـــوي نـــــۀ ؤ د آدم او د حــــوا

په هر حال د بعثت د ورځې د پېښې په وجه پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم ناوخته کور ته ورسيد. بي بي خديجه(س) چې مخکښې يې چرته د پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم ناوخته راتلل نه ؤ ليدلي، خفه شوه. ناڅاپه يې وليدل چې حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم په ډيرې بدلې څېرې او بدل حالت کښې کور ته راننوت. پوښتنه يې ترې وکړه چې نن ولې دومره ناوخته کور ته راغلې؟ پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم ورته خپله قيصه واوروله. بي بي خديجه(س)  له ډيرې مودې راسې د داسې ورځې په انتظار وه ځکه چې له خپل مريې "ميسره" يې اوريدلي وو چې نصراني راهب د شام د سفر په وخت د حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم په حقله ويلي وو "هذا نبي الامه" دا د خلقو پېغمبر دے. او همدا راز د يهودو او نصاراؤ عالمانو او کاهنانو هغې ته زيرے ورکړے ؤ چې پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم د خداے رسول صلي الله عليه و آله وسلم دے. او لوے شان لري. دې له ضروري پوښتنو وروسته مسيحي عالم "ورقه بن نوفل" ته دا قيصه واوروله. هغۀ ورته هم وويل: "په خداے قسم هغه لوے ناموس "جبرائيل(ع) چې په عيسي (ع) نازليدو په دۀ نازل شوے دے. بې له هيڅ شکه دې به د دې امت پېغمبر وي " او بيا يې ددې لپاره چې بي بي خديجه(س) په خبرې ښه پوهه شي هغې ته د فرښتې او د هغې د نازليدو نښې وښودلې. خديجه(س)  کور ته ستنه شوه او له لږ شان تحقيقه وروسته يې د محمدصلي الله عليه و آله وسلم نبوت او پېغمبري ومنله او د خپل ايمان اعلان يې وکړو او په دا ډول د نړۍ په ټولو ښځو کښې د لومړۍ ايمان راوړنکښې ښځې وياړ هغې ته حاصل شو.

وړومبے ايماندار کس امام علی (ع) او دنمونځ واجبېدل

په کوم کال چې په عربستان کښې سخت قحط او وچکالي راغله. د حضرت ابوطالب (رض) مالي حالت ډېر ښۀ نۀ ؤ. حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم د دې لپاره چې حضرت ابوطالب له معاشي نظره په راحته کښې شي حضرت علي (ع) يې خپل کور ته راوست او د يو مهربان او زړۀ سواندي پلار په شان يې د هغۀ روزنه او تربيت وکړ. حضرت علي(ع) چې د پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم په کور کښې اوسيدۀ او هوش او استعداد يې پيل شوے ؤ، په سر سترګو د پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم پيروي کوله او په دې موده د پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم په حقيقت او رښتينوالي ښه پوه شوے ؤ. په همدې وجه يې په لس کلنۍ کښې په کامل بصيرت سره د حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم رسالت قبول کړ او په دې طريقه يې په اسلام او ايمان کښې له نورو نمبر يوړو. بلکې حقيقت دا دے چې حضرت علي(ع) پيدا د ايمان په حالت کښې ؤ او پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم يې د ايمان او اسلام په رڼا کښې تربيت وکړ. لکه حکيم امت علامه اقبال په يو شعر کښې هم دا خبره په ښه توګه بيان کړې ده او وائي:

مسلــــم اول شـه مردان عـلي

عشق را سرمايه ايمان علي

هغه لومړی څيز چې له توحيده او يو خداے مننې وروسته د اسلام په پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم او د هغه په مننوکو فرض شو نمونځ ؤ. او له هره ځايه د نمونځ ډېر اهميت څرګنديږي. په همدې وجه به حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم او نورو پېغمبرانو په نمانځه ډېر پخلے کوۀ او د خداے ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم به فرمايل نمونځ د اسلام ستنه ده او څوک چې مونځ ته سپک ګوري د قيامت په ورځ به زمونږ له شفاعته محرومه وي" په هر حال خداے پاک د جبرائيل(ع) په ذريعه د تمونځ شرائط او طريقه وښودله او حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم هغه حضرت علي(ع) او بي بي خديجې(س) ته و ښودل او تردې وروسته د جمعې مونځ ادا شو.

درې کاله عملي تبليغ خپلو خپلوانو ته بلنه او وړومبۍ معجزه

د اسلام ګران پېغمبر صلي الله عليه و آله وسلم له بعثته وروسته درې کاله پټ تبليغ وکړ ځکه چې د عربستان فاسده فضا چې د پېړيو پېړيو په بت پرستۍ ککړه وه. د څرګند تبليغ لپاره تياره نه وه. که پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم د بعثت په وړومبيو ورځو کښې څرګند تبليغ پيل کړے وے نو له داسې سختو مشکلاتو سره به مخامخ شوے ؤ چې هغه به يې له اصلي مقصده لرے کړے وے. په همدې وجه پېغمبر اکرمصلي الله عليه و آله وسلم د بت منونکو او مشرکانو په وړاندې د يو خداے عبادت کوو او د هغوي په مخکښې به يې د "مسجد الحرام" او مني په شان د ګڼې ګوڼې په ځايونو کښې له حضرت علي(ع) او حضرت خديجې(س) سره يو ځاے عملي مظاهره کوله.

د هغه وخت يو تاجر "عفيف" وائي:  زۀ د تجارت لپاره د عبدالمطلب (رض) زوے عباس (رض) ته ورغلم ناڅاپه يو سړے مسجد الحرام ته راننوت په اسمان او نمر يې يو نظر واچوۀ او د کعبې په لور نمانځۀ ته ودريد. عباس (رض) ته مې وويل: "دا څنګه دين دے چې زۀ ترې نه يم خبر؟" عباس (رض) وويل: "دا سړے د عبدالله زوے محمدصلي الله عليه و آله وسلم دے. د دۀ عقيده ده چې پروردګار يې د زمکې او اسمان پيدا کوونکے دے او خداے د انسانانو د لارښوونې لپاره راليږلے دے. اوس د دۀ دين په دغو دريو سربيره بل منونکے نۀ لري. دا ښځه د خويلد لور خديجه (رض) ده او دا هلک د ابوطالب (رض) ځوي علي (ع) دے چې دواړو په محمدصلي الله عليه و آله وسلم ايمان راوړے دے".

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم په دې طريقې سره خپل کار جاري وساتلو. تر دې چې مسلمانان ورو ورو زيات شول او د مخالفانو له نۀ غوښتنې سره سره اسلام خور شو. او اوس چی د څرګند او اعلاناً تبليغ لپاره فضاء برابره وه نو پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ته د څرګند تبليغ حکم وشو.

د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم عملي تبليغ اود هغۀ د منونکو زياتيدو د څرګند تبليغ لپاره فضا برابره کړه او خداے پاک پېغمبر صلي الله عليه و آله وسلم ته حکم ورکړو چې خپلوانو ته د اسلام بلنه ورکړي.

د دې لپاره چې نور بت پرستان ونۀ وائي چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ولې خپل خپلوان له عذابه نه ويروي او خداے مننې ته يې نه رابولي او د دې لپاره هم چې د خپلو خپلوانو په ملاتړ سره د اسلام د خپرولو لپاره فضا نوره هم برابره شي. پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم حضرت علي (ع) ته حکم ورکړو چې د ډوډۍ انتظام وکړي او خپل خپلوان چې قابو څلويښت کسان وو راوغواړي. حضرت علي (ع) ډوډۍ تياره کړه او ټولو ته يې بلنه ورکړه. ټول راغلل او ډوډۍ وړاندې شوه. دا ډوډۍ چې د يو تن لپاره هم کافي نه وه څلويښت کسانو وخوړه خو بيا ترې هم څه کم نه شول. دې معجزې هغوي ټول اريان دريان کړل خو ابولهب بې له څه فکره او سوچه وويل دا کار جادو او سحر دے (حال دا چې دومره کم عقل وو چې په جادو سره خو سړی نه مړيږي بلکې جادو يوه نظر بندي وي او سړي ته په سترګو يو څيز بل شان ښکاري )

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم هغه ورځ هيڅ ونه ويل. شايد د دې لپاره غلے ؤ چې خپلوان يې پخپله د جادو او معجزې په فرق پوه شي ځکه چې که دا جادو وې نو د کوره تر وتلو وروسته به ټول وږي وې خو داسې نه وه. چې دې بلنې څه ګټه ونه کړه نو پپغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم هغوي سبا ته بيا راوبلل او بيا هم هغه کار تکرار شو او چې کله ټول ماړۀ شول نو د خداے ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم وفرمايل: اے د عبدالمطلب (ع) بچيو! زۀ خداے پاک ستاسو لپاره زيرے ورکونکے او ويروونکے ګرځولے يم. مسلمانان شئ او زما پيروي وکړئ چې نېکمرغه شئ. په خداے قسم په عربو کښې داسې هيڅوک نشته چې تر دې څه غوره او ښه څيز يې خپل قام ته راوړے وي کوم چې ما راوړے دے. لوے خداے ماته حکم کړے دے چې تاسو هغه ته راوبلم. نو څوک له ما سره په دې کار کښې مرسته کوئ؟ څوک چې زما دا خبره مني هغه به په تاسو کښې زما ورور ، زما ځاے ناستے او زما خليفه وي. هيچا هم مثبت ځواب ورنه کړو يوازے حضرت علي (ع) چې تر ټولو کم عمره ؤ، پاڅيدو او وې ويل "اے د خداے پېغمبره  صلي الله عليه و آله وسلم زۀ ستا ملګرے يم" پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم علي (ع) کښينولو او خپله خبره يې درې ځلې تکرار کړه او له علي(ع) پرته هيچا ځواب ورنه کړو. هله بيا پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم حضرت علي (ع) ته اشاره وکړه او وې فرمايل:"په تاسو کښې علي (ع) زما ورور، وصي او خليفه دے د دۀ خبره اورئ او پيروي يې کوئ"(. تاريخ طبری 3 ټوک 1171 مخ ، تفسير مجمع البيان ٧ ټوک 206 مخ  بحارالانوار  18  ټوک   192  مخ الغدير ج2 ص22.  مخ  په بنيادي توګه دا موضوع اسلامي مورخينو قبول کړے دے او د تاريخ په ثابتو حقائقو کښې شمېرل کيږي.)
 په همدې ورځ يو څو کسانو په پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم باندې ايمان راوړو( تاريخ يعقوبي ٢ټوک 22 مخ ) خو د جهل او تعصب په وجه ټولو ايمان رانه وړو.

په دې کښې له دې معجزې نه علاوه چې د يو کس په ډوډۍ څلويښت کسان ماړۀ شول يوه بله خبره هم د پام وړ ده او هغه دا چې له هغو جملو چې هغه ورځ پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د حضرت علي (ع) په باره کښې وفرمايلې ښه پوهيږو چې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم خلافت او جانشيني د علي (ع) ده او پکار ده چې علي (ع) د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ځاے ناستے او خليفه وبولو. په دا ډول د عامې بلنې او څرګند تبليغ لپاره فضا برابره شوه او پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم په پرله پسې محنت او نه ستومانوونکو کوششونو سره خپل کار جاري وساتۀ او له همدې وخته د اسلام بېرغ ورپيدۀ او حقيقت د کاميابۍ په لور روان شو.

د حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم عام تبليغ

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د بعثت درې کاله تېر شول او دوي په دې موده کښې پټ په پټه د تبليغ او د بې لارو د نجات کار جاري وساتۀ خو له دې امله چې اسلام يو نړيوال دين دے نو پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ښکاره تبليغ شورو کړو او په څرګنده يې خپل پروګرام او مقصد اعلان کړو.

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د خداے پاک په حکم د خپل دين د خپرولو او د عربو ټولو قبايلو ته د رسولو لپاره ځان تيار کړو او له دې ارادې وروسته د صفا غرۀ ته لاړ په يو اوچت ځاے ودريد او په لوړ اواز يې وفرمايل: "يا صباحاه" (. دا جمله عرب خلق يو مهمې چارې ته د متوجه کولو په موقع په کار راولي (مجمع البحرين، کلمۀ صبح )

د خداے د ګران رسول  صلي الله عليه و آله وسلم اواز په صفا غرۀ کښې انګازه وکړه او خلق يې ځان ته متوجه کړل. د بيلابيلو قبيلو ډير خلق د هغه په لور وزغليدل او د حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم خبرې ته يې غوږ ونيوۀ پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم هغوي ته مخ کړو او وې فرمايل: "اے خلقو که تاسو ته ووايم چې دښمنان غواړي نن ماښام يا سهار په تاسو حمله وکړي نو زما دا خبرې تصديقوئ"؟ ټولو وويل: مونږ په ټول عمر کښې له تا دروغ نه دي اوريدلي.

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم وفرمايل: "اے قرېشو! زۀ تاسو د خداے له عذابه ويروم. ځان له اوره وساتئ. زما موقعيت او حالت د هغه پېرادار په شان دے چې دښمن له لرې ګوري او خپل قوم د هغوي له خطره خبروي ايا داسې کس کله خپل قوم ته دروغ  هم وايي؟"( سيرۀ حلبيه ج1 ص311 چاپ1382)

ابو لهب له دې ويرې چې هسې نه دحضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم خبرې د خلقو په زړۀ اثر وکړي ناڅاپه پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ته مخ واړوۀ او وې ويل: "واي او افسوس دې وي په تا باندې! مونږ دې د همدغو خبرو لپاره راغونډ کړي يو؟" هغه په خپلو تيزو او بې ادبو خبرو سره د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم خبرې په منځ کښې غوڅې کړې او هغه مبارک ته يې د نورو خبرو موقع ورنه کړه. د همدغو بديو او ګستاخيو او له دښمنانو سره د ملګرتيا په وجه خداے پاک د هغۀ په غندنه کښې "تبت يدا ابي لهب" سورت نازل کړ.

د خداے د ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم ګرمو او منطقي خبرو په ډيرو اوريدونکو اثر وکړ او په ډيرو محفلونو او غونډو کښې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د نوي دين خبرې کيدلې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم خبرې د هغو کسانو لپاره چې ظلم زياتي او بې انصافي يې ملا ماته کړې وه د اميد يو څرک ؤ او د هغوي په ژوند کښې يې نوی روح پو کړو. خو د قرېشو غلط فکرو مشرانو خبره ونه منله. او چې کله يې وليدل چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم هر ځاے کښې د هغوي د غلطو عقيدو وضاحت کوي او غندي يې نو اراده يې وکړه چې له هرې ممکنې لارې د دې فکري انقلات او بدلون مخه ونيسي. ځکه چې هغوي ته ښه پته وه چې که د شرک او بت مننې بستره ګول شي او ټول د يو خداے عبادت شروع کړي او اسلام ومني نو د هغوي د مشرۍ ، ناجائزو ګټو او ذاتي مفاداتو لپاره هيڅ ځاے نه پاتې کيږي.

نو يو انجمن او غونډه يې جوړه کړه او په موجوده حالاتو او دحضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم د انقلاب په مخنيوي يې خبرې اترې وکړې. د دوي په غونډه کښې دا قرارداد پاس شو چې ټول حضرت ابوطالب (رض) ته ورشي او له هغه وغواړي چې څنګه هغه صلاح ويني چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د خپلې لارې له جاري ساتلو منعې کړي. نو په دې خاطر حضرت ابوطالب (رض) ته ورغلل خو حضرت ابوطالب (رض) له خبرو اترو وروسته هغوي غلي کړل. د قرېشو مشران يو ځل بيا حضرت ابوطالب (رض) ته ورغلل او د ډلې مشر ورته وويل: اے ابوطالبه! ته زمونږ په قبيله کښې ډېر لوړ مقام او درجه لرې او زمونږ مشر يې. مونږ ټول ستا احترام کوو. مخکښې مو هم درته ويلې وو چې خپل ورارۀ منع کړه او ورته ووايه چې زمونږ د نيکونو دين دې نۀ ردوي خو تا زمونږ خبرو ته پام ونه کړو. په خداے قسم مونږ د خپلو پلارانو بد او د هغوي په دين باندې تنقيدونه نه شو زغملې. پکار ده چې محمد( صلي الله عليه و آله وسلم ) له دې کاره منعې کړې ګني تا او هغه سره به جنګ وکړو. تر دې چې يا مونږ ختم شو يا تاسو.

حضرت ابو طالب (رض) سوله ايزه لاره خپله کړه او د هغوي تر تللو وروسته يې حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم ته د هغوي قيصه وکړه. پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم حضرت ابو طالب (رض) ته داسې وفرمايل: "په خداے قسم که دوي زما په ښي لاس کښې نمر کيږدي او په ګس لاس کښې سپوږمۍ او رانه وغواړي چې زۀ د خپل دين او مقصد له خپرولو لاس واخلم، هيڅکله به دا کار ونه کړم. تر دې چې يا شهيد شم يا کامياب شم".

حضرت ابو طالب (رض) ورته وويل: "په خداے قسم زۀ هم ستا له ملاتړه او ملګرتيا لاس نۀ اخلم او نه پريږدم چې هغوي تا ته څۀ تاوان در ورسوي".

قرېشو چې وليدل چې خبره سمے نه خوري نو يو ډېر ښکلے ځوان عماره بن وليد يې حضرت ابو طالب (رض) ته بوتلو او وې ويل دا ډېر ښکلے او تکړه ځوان دے مونږ تيار يو چې تا ته يې درکړو چې خپل زوے يې کړې خو د خپل ورارۀ ملاتړ پريږده او مونږ ته يې راکړه حضرت ابو طالب (رض) سخت غصه شو او وې ويل افسوس دې وي په تاسو چې غواړئ زۀ ستاسو اولاد خپل زوے کړم او خپل زوے تاسو ته درکړم. په خداے قسم هيڅکله به دا کار اونه کړم.( سيرۀ ابن هشام ج1 ص268 - 266.)

دقرېشو طمعه، د تبليغ د لارې مشکلات او شکنجې

قرېشو ګمان کوۀ چې په مادي غوښتنو او درهمو او دينارو سره پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم له خپل کاره منعې کولې شي. په دې خاطر پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ته ورغلل او وې ويل که پېسې او دولت غواړې نو تا به د عربو تر ټول شتۀ من او دولتمن سړے کړو که مشري غواړې نو تيار يو چې تا د ټولو مشر کړو که سلطنت غواړې نو مونږ ټول دې په باچاهۍ منو او که دا بيماري چې په تا راځي او ته ورته وحي واې که له ځانه نشې لرې کولې نو د دنيا تر ټولو په ښه طبيب باندې به ستا علاج وکړو په دې شرط چې ته خپل تبليغ پريزدې. خلق نور ګمراه نه کړې او زمونږ د نيکونو، خدايانو او عقائدو ردونه نه ونکړې .پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د دوي په ځواب کښې وفرمايل: "زما نه ستاسو مال ته سترګې دي او نه باچاهي او مشري غواړم. خداے پاک زۀ پېغمبر کړے يم او کتاب يې راباندې نازل کړے دے او ماته يې امر کړے دے چې تاسو له عذابه وويروم او د جنت زيرے درکړم. ما خپل فرض پوره کړو که زما لارې ته  راغلئ نو نېکمرغه به شئ او که نه يې منئ نو تر هغې به صبر او مقاومت وکړم چې خداے پاک  زما او ستاسو تر مينځ فېصله وکړي. (سيرۀ ابن هشام ج1 ص 296 – 295.)

بالاخره د قرېشو مشران دې ته تيار شول چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د هغوي له خدايانو لاس واخلي او دوي هم له پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم سره څه غرض ونه لري. نو حضرت ابو طالب (رض) ته ورغلل او وې غوښتل چې غوښتنه يې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ته ورسوي. د اسلام ګران پېغمبر صلي الله عليه و آله وسلم په جواب کښې وفرمايل: "ايا زۀ هغوي داسې کليمې ته راونه بلم چې له هر نظره د هغوي لپاره ښه ده او هغوي به نيکمرغه او خوش بخته کړي؟ ابو جهل وويل: "يوه کلمه خو هيڅ نه ده لس خو به درته ووايو خو دا ووايه چې کلمه څه ده؟"

پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم وفرمايل ووايئ "لا اله الا الله" (له خداے نه بغېر بل خداے نشته) د ګران رسول صلي الله عليه و آله وسلم خبرو د قرېشو مشران ډېر خفه او نااميده کړل. ابوجهل وويل: د دې کلمې نه علاوه بل څه وغواړه. پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم پرېکنده ځواب ورکړو "که نمر راته په ښي لاس کښې کيږدئ او سپوږمۍ راته په کيڼ لاس کښې کيږدئ، له دې علاوه درنه بل څه نه غواړم" ( تاريخ طبری ج3 ص1176)

د قرېشو مشران چې کله پوه شول چې له محمدصلي الله عليه و آله وسلم سره خبرې ګټه نه لري او طمع لالچ او ويرول هغه له خپلې لارې نشي منعې کولې نو فېصله يې وکړه چې لا سخته لاره غوره کړي.

له هغې ورځې چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم عام تبليغ پيل کړو د قرېشو مشران د هغوي د غلې کولو لپاره د ټولو وسيلو سهاره واخېسته. اول يې له طمعې لالچ او د لويو مقامونو له وعدو کار واخېستو او چې کله له دې لارې مايوسه شول نو د ګواښ او ازار او شکنجې طريقه يې شروع کړه. په دا ډول د هغه مبارک په ژوند کښې يو نوے  پړاو پيل شو. د احترام او اخلاقي او انساني دودونو خيال ساتل ختم شول او دښمني او کينې يې ځاے  ونيوۀ چې په ناځوانمړده توګه د اسلام مخنيوی وکړي او د قرېشو سرغنه او د قوم مشران  له خطره بچ پاتې شي.

که څه هم د هغه وخت د خلقو کم فکري د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم له سمې لارې او دعوت سره د مخالفت يوه وجه وه خو د قرېشو مخالفت له هغې ورځې زيات شو چې واېوريدل پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم د هغوي د کاڼو او لرګيو مجسمې بې ارزښته بولي او وائي  چې له  دغو بې روحو او ساکنو کاڼو نه څه غواړئ؟ د قرېشو د کاڼو او لرګو په مجسمو اعتراضونو هغوي سخت غصه کړل.

له بلې خوا د نوي پېغمبر صلي الله عليه و آله وسلم تازه تعليمات د هغوي د ګټو او طبقاتي مصلحتونو خلاف وو. د قرېشو مشرانو او د قوم لويو شخصيتونو غوښتل چې هماغه شان د کمزورو او غريبو استحصال او د مريو او غلامانو ساتلو ته دوام ورکړي. او سود خورو مالدارو غوښتل چې په سود او بډو سره هماغه شان د غريبو او زحمتکارو وينې راکاږي. زورورو او سيټانو غوښتل چې د تورې او نيزې په زور د بې دفاع خلقو مالونه او ناموسونه لوټ کړي او همدا رنګ دا مبين دين چې له دغه غلط ټولنيز سسټم سره يې مبارزه کوله د دوي له سخت مخالفت سره مخامخ شو.

د مخالفانو په مشرانو کښې د ابوجهل، ابوسفيان، ابولهب، اسود بن يغوث، عاص بن وائل، عتبه، شيبه، وليد بن مغيره او عقبه بن ابي معيط په شان څټې او لوے کسان شامل وو.

نامړده تومتونه، بدني زورونې، بدې ردې، اقتصادي او مالي دباوونه هغه بې شرمه وسيلې وې چې د قرېشو مشرانو د حضرت محمدصلي الله عليه و آله وسلم او د هغۀ د ملګرو په خلاف استعمالوې. چې دلته يې څو ته اشاره کوو.

1 . يوه ورځ يو څو قرېشو خپلو ملګرو ته د ګډې سخا پيروان ورکړو چې هغه د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم په سر واچوي دوي هم دا کار وکړو او پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم يې غمجن او خفه کړو..( اعلام الوری نوے چاپ ٥٧ مخ )

2 . طارق محادبي وائي چې پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم مو وليد چې خلقو ته يې په لوړ اواز فرمايل: "يا ايها الناسُ قولو لا اله الا الله تفلحو" او خلق يې اسلام او د يو خداے مننې ته رابلل. ابو لهب ورسره قدم په قدم روان ؤ او هغه مبارک به يې په کاڼو ويشتو تر دې چې د هغوي مبارکو پښې په وينو سرې شوې خو هماغه شان يې خلقو ته لارښودنه کوله او ابو لهب به ويل: "اے خلقو! دا سړے دروغجن دے ددۀ خبرې مۀ اورئ. ( مناقب ١ټوک51 مخ ). له ګران رسوله صلي الله عليه و آله وسلم نه علاوه د دوي ملګرو او تازه مسلمان شوو کسانو ته به هم ډيرې غير انساني وحشيانه شکنجې ورکولې کېدې.

3 . پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم يوه ورځ  عمار ياسر (رض) او د هغۀ کورنۍ وليده چې د اسلام دښمنانو ورته شکنجه ورکوله. پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ورته وفرمايل: "اے د عمار کورنۍ! تاسو ته د جنت زيرے درکوم.

ابن اثير ليکي چې حضرت عمار او د هغۀ مور پلار به مشرکانو ډېر زورول. دښمنانو به هغوي له کوره وباسل او په تود نمر کښې به يې پرې ظلم کولو چې د اسلامه لاس واخلي. د حضرت عمار مور سميه چې د اسلام د لارې لومړۍ شهيده وه د ابو جهل په ګوزار شهيده شوه. او د عمار پلار ياسر هم په شکنجو کښې شهيد کړے شو په عمار ياسر هم ډېر سخت ظلمونه کېدل خو تقيه يې وکړه (يعنې مجبوراً يې خپل ايمان پټ کړ) او له مرګه بچ پاتې شو(کامل ابن اثير چاپ بيروت 2  ټوک 66  67 مخونه)

4 . بلال حبشي (رض) چې يو مريے او د رسول اکرم  صلي الله عليه و آله وسلم له يارانو څخه ؤ، خپل مالک به پرې ډېر سخت ظلم کوۀ د عربو په هغې ټکڼه غرمه کښې به يې هغه د صحرا په ګرمو شګو څملولو او د هغۀ په سينه به يې لوے لوے کاڼي کيښودل چې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ملګرتيا پريږدي او د بتانو عبادت وکړي. بلال به د دغو ټولو ظلمونو په وړاندې د اَحد اَحد (خداے يو دے) نعرې وهلې او هيڅکله دوباره بت منوونکے نه شو. . (کامل ابن اثير طبع بيروت 1375 قمري ٢ټوک 108 مخ )

په دې لنډ بيان کښې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم او د هغۀ د ملګرو ټول ظلمونه نشم ذکر کولې خو دومره به ووايم چې د اسلام دښمنانو اسلام او مسلمانانو سره په مقابله کښې هره وسيله وکاروله چې لنډه غوندې اشاره ورته کوم.

 

1 . اقتصادي مبارزه:

قرېشو د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم او د هغۀ د ملګرو په خلاف ډېر سخت اقتصادي دباوونه او له مسلمانانو سره د هر ډول معاملې بائيکاټ د هغوي يوه ناځوانمړده حربه وه.

2 . نفسياتي جنګ:

له مسلمانانو سره خپلوي ختمول او له هغوي سره يا له هغوي نه د ودونو نه کول او په پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم باندې د جادوګرۍ او د دروغو تومتونه لګول هغه نفسياتي جنګ ؤ چې قرېشو د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم او د هغۀ د يارانو د ختمولو لپاره پېل کړے ؤ.

3 . بدني شکنجې او زورنې:

د دې نوي دين د ختمولو  لپاره يوه بله وسيله وه چې د پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم ډېر ياران پکښې د ظلمونو له لاسه شهيدان شول له هغو ټولو غېر انساني لارو او وسيلو سره سره چې قرېشو د دي نوي دين له منځه وړلو لپاره استعمال کړې، اسلام هماغه رنګ په مخ وړاندې لاړ پېغمبر اکرم صلي الله عليه و آله وسلم خپله بلنه جاري وساتله او مسلمانان ورځ په ورځ زيات شول. دلته د پام وړ خبره دا ده چې د اسلام د دښمنانو د پروپېګنډو په اپوټه چې وائي اسلام د تورې په زور خور شوے دے، داسې نه ده بلکې مسلمانانو ديارلس کاله زور او ظلمونه وزغمل او د دښمنانو د تورو او نيزو لاندې يې مقاومت وکړ نو هله اسلام ترقي کړے او خپور شوے دے. او نن هم د اسلام دغه دښمنان د خپلو دغو پروپېګنډو د ثابتولو لپاره په مسلمانانو کښې داسې تند لارې او ترهه ګرې مذهبي ډلې جوړې کړي او پټ په پټه د هغوي ملاتړونه کوي او د دغو ډلو په ذريعې سره داسې جاهلانه او زړۀ دردوونکي عملونه ترسره کوي او بې ګناه انسانان او حتي مسلمانان پرې په بې دردۍ سره قتل عام کوي چې په دنيا کښې پرې د اسلام نوم بدنام کړي چې هم پرې هغه خپله پروپېګنډه صحيح ثابته کړي او هم په نړۍ کښې د اسلام د خپرېدو مخنيوے وکړي.......................دوام لري نور بيا

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:23 |

 

د وينډوز اکس پی ډيسکټاپ

XP DESKTOP WINDOWS

ليک: ډاکټر محمد حسن حكمت    

 

     :DESKTOP ډيسټاپ  له پروګرامونو سره داړيکو پيدا کولو ځاے دے.

  :START MENU سټارټ مينو د کتو لپاره کارول کېږي. هغه پروګرامونه چې په وينډوز که وي او کوم چې مونږ نوي انسټال کړي ټول په سټارټ مينو کې ځای په ځای شوي دي .

 :Taskbarپه Taskbar کې هغه پروګرام وښايې کوم چې مونږ پرانيستی (Open) وي.

 :Icons د فولډرونو، فاېلونو او د پروګرامونو نښانونو ته ايکون وائي.

 

 

  په وينډوز XP کې د Booting ستونزي حل لار 

       

ليک: شمشاد شينواری    

کله چې مونږ خپل کمپيوټر ته دوه هارډ ډيسک ولګوو او بيا تري يو هارډ ډيسک بيرته وباسو نو اکثره وخت د کمپيوټر په چالو کېدو کښې ستونزي پيدا کيږي چې له دغو ستونزو څخه يو هم Booting  ده يعني وينډوز په بشپړه توګه نه خلاصيږي اوکمپيوټر دغه پيغام ورکوي: Windows Could Not Start.... And invalid Boot.ini, Missing or Corrupt HAL.DLL

کله چې دغه پيغام ورکړي نو اکثراً خلق وينډوز له سره انسټال کړي،او  ياده دي وي چې  د نوي انسټاليشن سره  زمونږ فايلونه، پروګرامونه او نور ضروري ډيټا ختميږي. خو زه وايم چې د دي ستونزي حل لار د  وينډوز له سره انسټالول نه ده بلکه بله لار ده چې ستاسو په خدمت کښې لاندي وړاندي شوي ده.

١- کمپيوټر چالو کړئ او وينډوز اکس پی CD په سي ډي روم کښې واچوئ.

٢- کله چې Press any key to boot from Cd... پيغام وګوري نو د کيبورډ څخه يوي تڼۍ ته فشار ورکړئ.

٣ - د وينډوز اکس پی Setup به چالو شي، لاندي Status Bar ته ګورئ کله چې دغه Press R to Start the Recovery Console  پيغام راغي نو د کيبورډ څخه R تڼۍ  ته فشار ورکړي.

٤- اوس د ليست څخه Microsoft Windows XP Professional وټاکئ چې د ټاکلو لپاره ١ تڼۍ ته فشار ورکړي.

٥- اوس په  Administrator  پاسورډ باندي ننوځئ.

٦- په ام اس ډاس کې bootcfg/rebuild ټايپ کړي او Enter کړي.

٧-  وينډوز به ستاسو هارډ ډيسک سکن کړي د معلوماتو لپاره. وروسته له څو منټو تاسو به لاندي ډول پيغام وګورئ.

Total Identified Windows Installs: 1

[1] C:\Windows

Add Installation To Boot List

اوس Y تڼۍ ته فشار ورکړي تر څو Setup ستاسو خراب شوي فايلونه له سره جوړ کړي.

٨- له تاسو څخه به د Load Identifier پوښتني وکړې شي. دا ستاسو د وينډوز نوم دے چې په مينو کښې به وي.     Microsoft Windows XP Professional  وټاکئ. او بيا  Fastdetect وټاکئ.

٩- اوس Exit ټايپ او Enter کړي تر څو ستاسو کمپيوټر له سره چالو شي.

اوس به کمپيوټر نوموړے پېغام نه ورکوي او وينډوز به په نارمل حالت کښې چالو شي 

 

( له پوهندوست پاڼې څخه په مننه )

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:22 |

نوې چپې

(ناول)

ليک: ارواښاد حمزه بابا

  

سريزه

 

پښتانۀ په دې حقله ډېر خوش نصيبه دی چې خداے پاک ورته په مختلفو وختونو کې ښکلی ښکلی او پوهه مشران ورکړی دی او بدنصيبه په دې دی چې اکثرو پښتنو هغوی و نه پېژندل او د هغوی له لارښوونو نه   يې فائده اوچته نه کړه او هغو مشرانو د پښتنو د يو والی، بېدارۍ او ترقۍ ارمانونه له ځان سره ګور ته  يوړل خو په دغو کې ځينو مشرانو بيا هم د خپلې غاړې خلاصولو لپاره هغه خپل تعليمات په ليکلی توګه دې قام ته په دې نيت پرېښودل چې کېدې شی داسې يو وخت راشی چې د دې قام شعور بېدار شی او ځان وپېژنی او په دې تعليماتو باندې پوه شی او په هغو باندې په عمل کولو سره د ترقۍ، نېکرغۍ او د عظمت په لور ګامونه واخلی. چې په دغو مشرانو کې يو حمزه بابا (رح) دے چې د تعريف محتاج نه دے او که تعليمات يې چا نه وی کتلی نو نوم يې هر پښتون اورېدلے دے.

     د حمزه بابا (رح) ځانګړتيا په دې کې ده چې هغۀ په خپلو ليکنو کې د پښتنو د ټولو پرګنو خيال ساتلے دے او دا په دې خيال چې د هر ډول طبيعت پښتون ترې نه فائده اوچته کړی لکه يو طرف ته ارواښاد بابا د شعر په ژبه پښتنو ته خپل حق پېغام رسولے دے نو بل طرف ته يې د نثر په دنيا کې داسې له ادب نه واخلې تر مذهبه پورې او له فلسفې نه واخلې تر عرفانه پورې ليکل کړی دی، همدا رنګ يې د افسانې، ډرامې، ناول او حتی د فېلم مېدان هم نه دے پرېښے چې د پښتو وړومبنے فيلم ليلی مجنون يې په بمبۍ کې جوړ کړے ؤ او له افغانستان نه ريليز شوے هم ؤ دا بيله خبره ده چې پته نيشته چې  هغه فيلم اوس چرته دے خو مشران دومره وائی چې دغه فيلم يې  له مجازی پاکې مينې نه حقيقی پاکې مينې ته رسولې دے.

     د بابا بله ځانګړتيا دا ده چې په هر مېدان کې يې چې ليکل کړی دی نو هسې يې کاغذدنه نه دی تور کړی بلکې خپل کمال يې پکې څرګند کړے دے يعنې په هره موضوع کې کامليت لری  او بله دا چې هغۀ په خپلو ليکنو کې حق او حقيقت هيڅکله له لاسه نه دے ورکړے او ټول اثار يې يوه انسان سازه او روزنيزه  بڼه لری.

     د بابا دنياوی، تحصيلی او تعليمی زدکړو ته په پام سره چې د نيشت برابر دی د پښتنو ليکوالانو دا خبره سل په سلو کې صحيح ده چې هغه د زمانې نابغه ؤ ځکه چې دا هر ځه د انسان د خپل وس کار نه دے تر څو چې ورسره يو غېبی امداد نه وی چې په بله معنا کې ورته الهام يا لدنی علم  ويلې شو.

     بل عرض به دا وکړم چې د حمزه بابا (رح) چاپ او ناچاپ اثار ډېر زيات دی خو د افسوس خبره دا ده چې پخوا يې کوم کتابونه او اثار چاپ  شوی دی او خلکو ډېر خوښ کړی هم دی خو بيا يې د چاپ کولو چا تکليف نه دے کړے که څه هم د پښتنو د صوبې پخوانی ګورنر ښاغلی سيد افتخار حسېن شاه يې د ناچاپو اثارو د چاپ کولو حکم کړے ؤ چې څه پکې چاپ شوی هم دی دا بيله خبره ده چې کوم کتاب په سرکاری پېسو چاپ شی نو څه ضمانت شته چې به په خپل اصلی حالت کې پاتے شوے وی چې دا يوه بيله موضوع ده چې دا وخت پرې زۀ څه نشم ليکلې.

      په هر حال د بابا يو ناول چې (( نوې چپې )) نوميږی او په اول ځل  ١٩٥٧ کې او په دويم ځل په ١٩٩٣ کې چاپ شوے ؤ راته لاس ته راغے چې په لوستو مې ډېر زيات خوښ شو خو ليکل يې ډېر کړکېچن وو نو په دې ويره چې هسې نه بيا له منظر عام نه غېب شی نو زړۀ مې وغوښتل چې دا کتاب په کمپيوټر باندې په خپله  کمپوز کړم او يو د پښتو په دې مجله کې خپور شی چې زيات نه زيات پښتانۀ وروڼه خوېندې ترې نه استفاده وکړی.

     د دې ناول د مرکزی خيال په هکله به دومره ووايم چې حمزه بابا (رح) په دې کې د يوې مسلمانې پښتنې ټولنې نمونه ورکړې ده لکه چې څنګه د بابا له تعليماتو نه څرګنده ده چې هغه د اسلام باده او شراب د پښتو په پياله او جام کې پښتون قام ته ورکول غواړی. او اسلام هم هغسې غواړی چې په حقيقت کې څنګه دے او له هر ډول افراط او تفريط نه پاک او پښتو هم هغسې غواړی چې څنګه په حققت کې ده. بابا د دې خبرې قائل نه دے چې د پښتو او قوميت په نامه او بانه دې اسلام ته شا کړې شی او يا دې د اسلام په نامه او بانه باندې ژبې او قوميت ته کفر وويل شی، د هغۀ له نظره د يو پښتون لپاره اسلام او پښتو لازم او ملزوم دی او که په دې کې يې يو څيز هم پرېښودو نو هغه يو څيز به يې خا مخا نيګړے او غېر معياری وی او د داسې کس ګمراهی يقينی ده.

      بابا په دې ناول کې که يو طرف ته د يوې پښتنې معاشرې هغه مثبت اړخونه ښودلی دی او د يو صحيح مسلمان پښتون کېدو د تقليد وړ مختلف کردارونه يې ورکړی دی لکه د يوې پښتنې کورنۍ د يو پښتون او ايماندار مشر، يوې پښتنې مېرمنې، مور، لور، خور، ورور، ځلمی، پېغلې، دوست، يار، استاذ، سياستدان، پاکلمن مينه وال او حتی يو نوکر وغېره. او د هغوی مړانه، خلوص، صداقت ، شرافت او پاکه مينه يې څرګنده کړې ده او د ژوند په ټولو څانګو کې د هر يو خپل هغه رول يې چې فطرت ورته ورکړے دے  ښودلے دے نو بل طرف ته يې د منحرف شويو او جاهلو او نه تربيت شويو يا غلط تربيت شويو پښتنو او د پښتو او غېرت په نامه او بانه باندې د جاهلانه  رسمونو نمونې هم ورکړی دی او همدا رنګ يې د هغو په ترڅ کې د مغربی منځ تشی تهذيب  له ظاهری پړق پړوق او يا د ځينو پرديو، مفاد پرستو او ناپوهو سياستمدارانو په جذباتی نعرو د دوکه شويو او تېروتيو پښتنو د بيا هدايت کېدو نمونې هم په ډاګه کړی دی چې زۀ به ووايم چې دا ناول نه بلکې د هرې طبقې د وګړو او د هر دور د پښتنو لپاره يو سدا بهار لارښود دے او هغه مشهوره خبره چې سمندر يې په کوزه کې بند کړے دے او چې کله يې زما پښنانۀ وروڼه خوېندې ولولی نو خپله به يې له اهميت نه خبرشی. خداے پاک دې دا کتاب د ټولې پښتونخوا د خلکو لپاره د بېدارۍ يو والی، خپلواکۍ، ترقۍ او خوشحالۍ سبب وګرځوی. په درناوی

                                                                                                                                      د مينې مجله اداره

 

 

په تېر پسې ………..

 

 

سليم ګلرخ ته تسلي ورکوله او اکبر خان له دې نوو پېدا شويو تاثراتو نه د بهر وتو لاره کوله چې مېنځګړيو قېديان روان کړل، اکبر خان ته يې غږ وکړ او اکبر خان په دوه ګامه کښې له سليم سره ملګرے شو. ګلرخ د عظيم خان له مور نه رخصته  شوه. د بړوان صاحبزاده په اس سوره کړه، د سليم اس هم ورپسې روان شو. هغوي د عظيم خان له کلي نه راووتل خو له عظيم خان سره يې ليدل اونۀ شول. بهر چې سليم يو خوا بل خوا وکتل نو هرې پولې او سر بوټي ته يې افريدي زلمي ټوپک په لاس وليدل، د خواو شا علاقه د اکبر خان له سړو نه ډکه وه. د څوارلسمې سپوږمۍ لا د اسمان منېځ ته نه وه رسېدلې او د هغې پلوشې د سليم او اکبرخان په مخ نېغې پرېوتې. ګلرخ به کله کله په دواړو دوستانو نظر واچوۀ او بيا به يې سر ښکته کړ. لږ ساعت پس دا ټول خلق د اکبرخان ګهړۍ ته ورسېدل، هلته ترې د بړوان صاحبزاده له ډېرو دعاګانو سره رخصت شو. د کلي خلق مخې ته راوتلي وو اوله اکبرخان او سليم نه ګېر چاپېره ملاتړلي سړي هم د مچو مېږو په شان ورسره وو، د قېديانو په راخلاصولو يې له ډېرې خوشحالۍ نه باړونه اچول، په بې واره ډزو او د خوشحالۍ په رنګا رنګ چغو سورو هسې يو قيامت جوړ شو. ګلرخ شېر احمد کور ته بوتله او سليم له اکبر خان سره په حجره کښې ورننه وت. په حجره کښې د پښو اېښودو ځاے نۀ ؤ، پسونه حلال شول او د کلي مستو زلمو په مجلس ګوتې پورې کړې. سليم له دې نه پخوا هم د تيراه والا سندره اورېدلې وه خو دا ځل يې پرې دومره اثر وکړ چې اندازه يې نه وه ځکه چې هغه تيراه والا سندره  په تېراه کښې نه وه اورېدلې نن يې ايله په خپل مقام واورېده بيا تېراه والے طرز دومره خوږ او له سوز نه ډک ؤ چې په دردمنو زړونو مرهم او په خوشحالو زړونو داغونه ږدي. د سليم په زړۀ باندې درد ډېر تېر شوے ؤ. تيراه والې پرې مرهم کېښود. چې د جذباتو وار تېر شو د ادب او سخن مذاق سر راپورته کړ. په دې کښې افريدي ربابي دا لنډۍ وويله:

يــــــو ځلـــې بيـا پــــه دې لار راشــــــه

په پخوانو پلونو دې پرېوتل ګردونه

 

سليم بې اختياره داد  ورکړ او مخ يې اکبر خان ته اوګرځوۀ.

سليم: (( اکبرخانه! تا دا لنډۍ واورېده؟ ))

اکبرخان: (( هو وامې ورېده خو زما خيال دے چې تا په وړومبي ځل واورېده. ))

سليم: (( هو کنه ، ځکه خو يې دومره خوند پېدا کړ، ډېره ښه لنډۍ ده. ))

اکبر خان: (( ما خو به درته پخوا هم ويل چې د پښتو شاعرۍ روح په لنډيو ټپو کښې دے خو تۀ دومره فنا في الغزل وې چې زما خبره دې نۀ منله.))

سليم: (( زۀ اوس هم فنافي الغزل يم او دا مصرعه مې چې خوښه شوه نو هم په دې چې له تغزل نه ډکه ده. واه واه څه مصرعه ده! ))

اکبرخان: (( په دې لنډۍ کښې دې کوم تغزل وموند؟ چرته لنډۍ او چرته غزل !! ))

سليم د غزل يو خاص رنګ دے هغه په هر ډول شعرونو کښې ځاے موندې شي. په رباعۍ، لوبه، نيمکۍ، بدله او ټپه په هر څيز کښې. په دې لنډۍ کښې هم شته. ))

اکبر خان: (( په دې لنډۍ کښې دې څه څيز خوښ شو؟ ))

سليم: (( په دې کښې يو اوږد خيال په لږو الفاظو کښې بند شوے دے. خيال ورته وکړه. د يو کس محبوب په دې لار تېر شوے دے. د هغۀ د قدم نښانې جوړې شوي دي، مئين هغو ته ګوري او د بېلتانۀ غم پرې غلطوي. څه موده پس په هغو نښانو باندې ګردونه پرېوتل شروع شي او هغه نښانې ورو ورو په  تتېدو شي. له مئين سره ويره پېدا شي چې که هم داسې حال وي او محبوب مې بيا پېښه ونۀ کړه نو د هغۀ د قدم دا نښانې به زما د ارمانونو قبرونه شي. بې اختياره وائي چې:

 

يــــــو ځلـــې بيـا پــــه دې لار راشــــــه

په پخوانو پلونو دې پرېوتل ګردونه

خيال وکړه څومره اوږد خيال  يې په يوه ټپه کښې بند کړے دے. هغه په کوزه کښې درياب بندول هم دې ته وائي.

اکبرخان: (( خېر دا خبرې به بيا کوو خو دا ووايه چې تۀ تيراه ته راتلې نو ما ته دې ايله خبر هم و نۀ کړ. ))

سليم: (( زما خيال ؤ چې له عظيم خان سره يوه شپه  وکړم نو خبر به درکوم. خو ډېر اميد مې نۀ ؤ چې تۀ به د پېښور له بې خوده او رنګين پسرلي نه د تيراه دې واورجن پسرلي ته راغلے يې. خو د يوې شپې نه پس هغه ظالم عظيم خان ما ته د دې خبرې موقع را نۀ کړه. ))

اکبر خان: (( عظيم خان ډېر بد کړي دي او د دې کار ورله داسې سزا پکار ده چې تر عمره په تيراه کښې د خلقو ياده وي خو افسوس دے چې سيدانو او ملايانو ورته پرې نښودم.))

سليم: (( زما په خيال خو هم داسې ښه وشوه. له قتل او وينو توئيولو نه په هر حال کښې روغه ښه وي. ))

اکبر خان: (( روغه ښه وي خو له هغه چا سره چې د روغې په اهميت پوه وي. د عظيم خان غوندې ډنګر سره کوتک ښائي. هغه دومره خر دماغ سړے دے چې په دنيا کښې هيچا ته يې نيت په خېر نۀ دے. او نن زما خيال ؤ چې پوره پوره فېصله يې وکړم خو .......))

سليم: (( بيا هم ستا عزيز دے او زمونږ يې ډېر خدمت کړے دے. اکبرخانه! رښتيا وايم چې زما اوس هم ورته قهر نۀ راځي. ))

اکبر خان: (( دا ستا کمزوري ده. دومره د نرم زړۀ څښتن په دنيا کښې د امن او عزت ژوند نۀ شي تېرولې. ))

سليم: (( بې شکه له حد نه زياته نرمي خو نقصاني ده، خو زما دا نرمي د نامړدۍ او بزدلۍ له کبله مۀ ګڼه بلکې دا د هغه محبت اثر دے چې زما له نوم پښتون سره دے. ))

اکبر خان: (( يعنې تۀ ډېر لوے قام پرست يې. )) سليم وخندل او د اکبر خان په سترګو کښې يې سترګې واچولې.

سليم: هو، ته خو بالکل نۀ يې کنه ؟ ))

اکبر خان: (( زۀ خو اوس د خاکسارو سالار يم، خبر يې که نه ؟ ))

سليم: (( ښه ؟ دا يې لا بله، له دې نه دې اوس خبر کړم. ))

اکبر خان: (( مطلب دا دے سليمه چې زۀ اکثر په پېښور ښار کښې يم او هلته د پارټيو زور دے، سړے خوا مخوا يو طرف ته کيږي. ما ته د علامه مشرقي دا تحريک ښۀ ښکاره شو. زۀ خو به راې درکړم چې تۀ هم په دې کښې شامل شې. بالکل يو اسلامي عسکري تحريک دے او مسلمانانو ته خپل پخوانے اسلامي دور وريادوي. ))

سليم: ستا په خيال کښې کانګرس څه رنګه جماعت دے؟ ))

اکبر خان: (( ډېر منظم او طاقتور. ))

سليم: (( نو بيا په هغۀ کښې ولې سړے شامل نۀ شي چې له خاکسار تحريک نه پخوانے هم دے. ))

اکبر خان: (( په کانګرس کښې د مسلمان لپاره هيڅ خېر نشته، هغه د هندو اکثريت ټولے دے او خالص د هندوانو حفاظت کوي. ))

 

سليم: (( ولې په هغۀ کښې د هندوستان جمعيت العلماء، د ديوبند علماء او مولانا آزدا امام الهند غوندې هستۍ شاملې نۀ دي؟ چې زما او ستا نه ډېر ښۀ مسلمانان او د مسلمانانو په مفاد پوه دي. ))

اکبر خان: (( په اول ځل چې کانګرس جوړ شوے ؤ نو د هندوستان هر يو قام ته په هغۀ کښې د ازادۍ او مساوات رڼا ښکارېده. قېدي ته چې د ازادۍ کوم سبب په لاس ورشي نو هغه دې ته خيال نۀ کوي چې اے دا سبب خو به ما په دويم قېد کښې نه مبتلا کوي؟ خو بس عمل پرې کوي او ځان خلاصول غنيمت ګڼي. د هندوستان مسلمان اول هم د دې جذبې د اثر لاندې په کانګرس کښې شامل شوے ؤ خو چې څه  موده پس يې عقل سر ته راغے نو پوه شو چې که د انګرېز د غلامۍ نه خلاص شي نو د هندو اکثريت په جال کښې به ګېر شي. د هغۀ لپاره په دواړو صورتو کښې غلامي ده. په دې وجه د کانګرس نه جدا شو. پاتے شو مولانا ازاد او نور د علماؤ جمعيتونه، نو د هغوي په حقله به دا درته ووايم چې څه خو هغوي په خپل بې ځايه ضدټينګ شوي دي او څه د کانګرس سرو سپينو د هغوي د ضمير سترګې برېښولې دي. او بيا دا چې لوے لوے خلق دي چې هغوي يو ځل دا وويل چې قام پرست او حقيقي نمائنده جماعت کانګرس او صرف کانګرس دے نو وس خو په دې وېنا د خپل جهالت ثبوت نه شي پېش کولې چې کانګرس حقيقي قامي جماعت نه دے. څه رنګه؟....)). سليم لا څه جواب نۀ ؤ ورکړے چې غوښه وريته شوه او ورسره ډوډۍ هم راغله.

سليم: (( اکبر خانه! ډوډۍ خو مونږ خوړلې ده او وس شپه هم له نيمې تېره ده. ))

اکبر خان: (( سليمه! مونږ د فتح او بري په موقع ضرور پسونه حلالوو. زمونږ خلق چې خپل دښمن مړ کړي نو هم له راواپس کېدو سره پسۀ حلالوي. دا ستا مېلمستيا نۀ ده زمونږ د بري خوشحالي ده. ))

سليم: نو تۀ هم د نورو په شان په دغو چپو کښې بهېږې؟ ))

اکبر خان: (( له قام سره ناکام دے. سليمه دا څه دومره بد رسم نۀ دے د يو بې ګناه په قتل که مونږ په خوشحالۍ کښې پسونه حلال کړو خو بد سهي ولې په دغه موقع چې تۀ مو له يو الجې نه راخلاص کړے يې پسونه حلالول بد کار خو نۀ شي کېدې. ))

سليم:  زۀ خو دا نۀ وايم چې هر رسم له هر اړخ نه بد وي خو دومره اسراف ته هم خيال پکار دے. ))

اکبر خان: (( خېر وس به غوښه اوخورو. )) دواړو دوستانو په خوراک ګوتې پورې کړې. سليم يوه نمړۍ تېره کړه اوبۀ يې اوڅښلې او سر يې راپورته کړ.

سليم: (( د ګلرخ خبر هم اخېستل پکار دي. ))

اکبر خان: بې غمه اوسه مور مې کور کښې ده.خو که صفيه په پېښور کښې نۀ وې نو د ګلرخ وخت به ډېر ښۀ تېرېدو؟ ))

سليم: (( صفيه څوک ده ؟ ))

اکبر خان: (( زما خور تر مېټرکه تعليم يې هم شته. ))

سليم: (( ستا والد صاحب د جينکو له انګريزي تعليم نه خلاف نۀ دے؟ ))

اکبر خان: (( مخالف ولې نۀ دے خودا هر څه ما کړي دي او وس پښېمان يم. ))

سليم: (( وس ولې پښېمان يې؟ ))

اکبر خان: (( ځکه چې هغه وخت زۀ د مغربي تهذيب چپو اخېتے ؤ، خو علامه مشرقي زما سترګې پرانېستې. ))

سليم: (( څه رنګه؟ ))

اکبر خان: (( ستا به ياد وي چې کوم وخت مونږ په اسلاميه کالج کښې وو نو هغه وخت علامه صاحب په خپله د انګرېزي فېشن دلداده ؤ. ))

سليم: (( زما دا خبره په زړۀ کښې وه، هغوي به د کوټ پتلون استعمال کاوۀ او د ښځو د پردې هم څه دومره قائل نۀ ؤ. ))

اکبر خان: (( اوس وګوره هغوي به په مغربي تهذيب کښې نقصان ليدلے ؤ چکه خو يې پرېښود. ))

سليم: (( له دې نه معلوميږ چې ستا خپل اصول هيڅ نشته د علامه صاحب په اشاره روان يې. ))

اکبر خان: (( تر څو چې د امير اطاعت ونکړې شي د ملت د يو والي او اتفاق مقصد نه حاصلېږي. ))

سليم: (( دا خبره درسته ده. خو علامه صاحب خو يو تاسو امير منلے دے، د ټولو مسلمانانو خو دا خيال نۀ دے. ځکه چې د کانګرسي مسلمانانو امام مولانا ابوالکلام ازاد دے. ))

اکبر خان: (( نه ووره مولانا ازاد نه بلکې ګاندهي جې. ))

سليم: (( ګاندهي خو بيا هم هندو دے او چرته چې د مذهب سوال راشي نو يو کانګرسي مسلمان ابولکلام ازاد د خپل اصول د ثابتولو او د دې کار د جواز لپاره پېش کولې شي او جمعيت العلماء هند يا د ديوبند د علماؤ جمعيت درته وړاندې کولې شي.

اکبرخان: (( سليمه! زۀ حېران يم چې آخر ستا خپل اصول څه دي؟ ))

سليم: په داسې ماحول کښې  چې مسلمانان له دريو اويا فرقو نه هم وړاندې تېر شوي دي، کۀ زۀ خپل جدا اصول درته بيان کړم نو دا به په ملت کښې د يوې نوې فرقې پېدا کولو تکل وي. هوسۍ په خپله لږه ګړندۍ ده چې لا ګونګرو هم ورته واچوو.))

اکبر خان: (( نورو اصولو ته څه حاجت دے. دا به ښه وي چې تۀ خاکسار شې څه حرج شته؟ ))

سليم: (( که ما ته ستا په شان يو کانګرسي دوست ووائي چې که کانګرس کښې شامل شې نو څه حرج شته؟ نو زما ځواب به څه وي؟  ))

اکبر خان: (( هغه به غلط ووائي. په کانګرس کښې د مسلمانانو څۀ فائده؟ ))

سليم: (( که مسلم ليګ ووائي؟ ))

اکبر خان: (( هغه به هم غلط ووائي ))

سليم: (( خېر احرار واخله ))

اکبر خان: (( هغه هم درست نۀ وائي. احرار د کانګرس د تصوير دويم اړخ دے. ))

سليم: (( نو رښتني يوازې تاسو خاکساران يئ، نور ټول په بلو بلو سر دي.)) له دې سره سليم په خندا شو.

اکبر خان: (( شابسې اشنا تۀ خو د ټولو وکيل شوې. ))

سليم: (( که ما سره وس يو کانګرسي يا احرار خبرې کولې او هغه په خاکسار تحريک اعتراض کړے وې نو هغۀ ته به مې هم دغه ځواب ورکړے ؤ. ))

اکبرخان: (( سليمه خوږه وروره! چې چرته هغه د ښاپېرک کانه درباندې و نۀ شي چې مارغانو به په جنګ کښې ګټه وکړه نو ويل به يې چې زۀ مارغۀ يم، واخلئ وګورئ دا مې وزرې. او چې ځناورو به برے وکړو نو نعرې به يې کړې چې زۀ ځناور يم که يقين مو نۀ کيږي نو راشئ  وګورئ دا مې غاښونه او دا مې سينه کښې شودۀ ))

سليم: (( او چې کوم وخت د مرغانو او ډنګرو صلح وشوه نو ښاپېرک يو ټولي هم په ځان کښې نه پرېښودۀ ))

اکبر خان : (( هو! ))

سليم: (( دا خو به هله رښتيا وو چې ما له يوې ډلې سره خو د ملګرتيا اتفاق ظاهر کړے وې چې زما له يو سره هم اتفاق نشته نو د ښاپېرک مثال به په ما ولې رښتينے کيږي. هو دومره وايم چې په دې پرو جنبو زمونږ پښتونخوا ته نقصان رسېدلے دے.))

اکبر خان: (( څرنګه ؟ ))

سليم: (( پښتانۀ په دې ډلو کښې شامل شوي دي او د هندوستان د ازادۍ فکر د خپل کور له تعمير نه غافل کړي دي. ... )) په دې کښې شېر احمد غږ وکړو: ويړکو دعا وکړئ چې خداے خېر کړي او د ملک خېرات قبول کړي او سليم خان خداے هر کله راولي .. )) دې غږ د اکبر خان او سليم د بحث سلسله غوڅه کړه. ټولو لاس اوچت کړ او دعا يې وکړه. سليم او اکبر خان هم په خبرو خبرو کښې ډېره غوښه خوړلې وه. کوم خلق چې له لريو کليو نه راغلي وو هغوي رخصت شول. او څوک چې دنزدې کليو او يا د اکبر خان دخپل کلي وو هغوي څه لاړل او څه پاتې شول. يو ساعت پس قهوه راغله. اکبر خان سليم ته پياله ډکه کړه او وې ويل (( ترخې خو به نۀ غواړې؟ ))

سليم: (( نه زۀ ترخې نۀ خوښوم. ابا مې ترخې ډېرې څښي. خو اکبر خانه! هغه به مونږ ته منتظر وي د تګ انتظام پکار دے. ))

اکبرخان: (( نن شپه خو ستا په شپه حساب نۀ ده. له عظيم خان نه مو په زور راوستلے يې. )) او له دې سره په خندا شو.

سليم: (( دا څه خبره شوه؟ ))

اکبر خان: (( تۀ نن شپه په يو حقله د عظيم خان مېلمه يې سبا شپې ته به زما مېلمه يې، بيا به د تګ خبرې کوو. ))

 

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:21 |

 

پښتو ادب

(پنځمه برخه)

 

عزتمنو مېنه والو! د پښتو ادب تر سرخط لاندې مو له ابتداء نه يوه ستره لړۍ د پښتنو لوستونکو د استفادې په هدف شروع کړې ده او په دې کښې ليکل شوي مواد مو له پښتو نه علاوه د نورو ژبو د مختلفو ژبپوهانو، محققانو، ماهرانو او ادبي او کلتوري شخصيتونو له ليکنو نه راغونډ کړي دي او يو په زړۀ پورې ترتيب مو ورته ورکړے نو ځکه ورته د يو کس ليکوال نوم نه شو ورکولې نو که د کوم يو قدرمن ليکوال له ليکنې څخه اقتباس يا مضمون  پکښې ترسترګو شي نو مننه ترې کوو چې له ليکنو څخه به يې ګران مينه وال استفاده وکړي همدا رنګ که له موضوع سره اړوند ليکنې نور وروڼه خوېندې هم پکښې شاملول غواړي نو مونږ ته دې راولېږي نو په مينې سره به په دې برخه کښې خپروو. (اداره)

 

د خط ليکلو ابتداء

 

له هغه وخته چې معلومه نه ده خط ليکنه څنګه شروع او ايجاد شوه ادبيات او د انساني کلتورو نو ميراثونه د نابودۍ له خطر نه بچ پاتې شول. البته اوس هم داسې قبيلې شته چې ځانونه خط ليکنې ته اړ نه ويني او د خپلې حافظې په مرستې سره د قبيلې اداب ، دود، دستور او تاريخ سينه په سينه منتقلوي خو دا خبره چې ليکل يا خط څنګه ايجاد شو دوه نظريې زياتره توجه ځانته جلبوي. يوه دا چې کېدې شي له هغو وختونو څخه، خط يا ليکنه رامنځته شوې وي کله به چې د خاورې په لوښو باندې نقشونه او علامتونه راښکل کېدل او يا دا چې د سوداګرۍ د ورکړې راکړې په ذريعه به خط چې البته په ابتداء کښې عدد ؤ په وجود کښې راغلے وي، خو له دغه خط څخه د هخامنشيانو د سنګبشتو نوم اخېستې شو. په دغه خط کښې هر اواز به يو خاص علامت لرۀ چې ټول اوزارونه ٢١ حرفه وو. او پهلوي خط چې له آرامي خط څخه اخېستے شوے ؤ ډېر مشکل ؤ چې يو يو حرف به څو څو اوازونه لرل او ٢٥ نه زيات حرفونه يې نۀ لرل او دوه ډوله وو، اشکاني او ساساني.

اوستائي خط که څه هم له پهلوي نه اخېستے شوے او اقتباس شوے ؤ خو ډېر زيات بدلونونه پکښې راغلي وو، منجمله دا چې د حرفونو دننه اعراب وګرځېدل او له کيڼ اړخ نه ښي اړخ ته لوستل او ليکل کېدل او ٤٤ حرفونه يې لرل او اوۀ قسمه وو چې په دا ډول وو:

١- خط آدم دبيره  چې د باچايانو خط ؤ

٢- ګشته دبيره چې له تړونونو او لوظنامو سره مخصوص ؤ

٣- نيمه ګشته دبيره چې له علومو سره مخصوص ؤ.

٤- فرورده دبيره چې هر څه به پرې ليکل کېدل.

٥- دين دبيره چې د ديني کتابونو او سرودونو د کتابت لپاره ؤ.

٦-ديسب دبيره چې هر ډول ليکونه به پرې ليکل کېدل

٧- راز دبيره چې د راز ليکونه به يې پرې ليکل.

آرامي خط: دا خط د مېخي خط هغه ډول دے چې هخا منشي ځينې ليکنې پرې ليکلې شوې دي.

سغدي خط: دا خط له آرامي خط نه اقتباس وګرځېد

ماني خط: دا خط له آرامي او عربي خط نه اقتباس شو.

عربي خط: د دا ډول خط د بني سام قبيلې د خط يو ډول ؤ چې له سامي خط نه اقتباس وګرځېد.

سرياني خط: له دې خط نه کوفي او نسخ خط راپېدا شو. کوفي خط به په کوفه ښار کښې رواج لرلو ان تردې چې د هغۀ له مخې نسخ او تعليق خطونه او څه موده پس د مير علي تبريزي په ذريعه د تعليق له مخې نستعليق خط رامنځته شو او دا خط د مير عماد حسېني قزويني په لاس د کمال حد ته ورسېد او بيا شکسته خط په وجود کښې راغے.

د کران او لالان لپاره خطي او برجسته الفبا په وجود کښې راغلل چې له دغې ډلې سره مخصوص وو او ٢٥ حرفونه يې لرل.

خط کوران:  دا خط د لوي بربل په وسيله په برجسته الفبا سره د ړندو خلقو لپاره جوړ کړے شو، حتي له دې لارې به يې موسيقي او رياضي هم زده کوله.

د نطق لپاره چټک ليکونکې الفبا:  داسې ډول الفبا ايجاد شوي دي چې يو حرف د څو حرفونو لپاره استعماليږي او موازي او نيم دائره خطونه رامنځته کيږي.

دومره به ووايو چې خط په ابتداء کښې تصوير نګاري وه او اوس هم د چيني او جاپاني ژبو ځينې حروف او کلمات همدا ډول د تصويرونو په شکل کښې دي. او همدا رنګ مثلاً د پنځۀ عدد په انګرېزۍ کښې five  يعنې فايو په جرمني کښې ّfunf په يوناني کښې pente چې ټول د لاس معنا ورکوي . له دې نه علاوه په لرغوني روم کښې د پنځۀ عدد چې په V شکل کښې دے د لاس د خلاصو ګوتو په شکل او لس د X  يا کراس په شکل مشخص شوے ؤ. دغه شان د فارسۍ پنج هم کېدې شي له پنجې څخه وي. په هر حال خط په ابتداء کښې تصويرې ؤ. پکار دي دې ته پام لرنه وشي چې کله خط ليکنه ايجاد شوه نو کاهنانو او مذهبي مشرانو به په سختۍ سره له ليکنې سره مبارزه کوله او دا کار به يې د فساد او ضرر سبب بالۀ، په همدې حال سره کاهنانو هم د خط په زدکړه پېل وکړ ان تردې چې هغه له سره منحصر وبالۀ او بيا له مودو پس د خطيبانو او تاريخ ليکونکو طبقه پېدا شوه او خط د کاهنانو له انحصار نه خارج شو، ځکه چې خطيبانو په دې ذريعه د باچايانو مدحې او د تېرو کسانو مړانې بيانولې او تاريخ ليکونکو به د خپلې زمانې حالات او په تېره بيا د باچايانو دجنګونو حال ثبتولو.

تصويري خط چې مصريانو به استعمالولو او څيزونه به يې نقشول (( هيرو ګلېف )) نوم لرۀ او مېخي خط به ايرانيانو استعمالوۀ او دا استعمال يې له ګلدانيانو او اراميانو څخه زده کړ او يو لړ بدلونونه يې پکښې راوستل او له دې امله چې حروف به يې د مېخ په شکل وو نو ځکه په دې نوم ياد شو. مېخي خط به له کيڼ يا ګس اړخ نه ښي اړخ ته ليکل کېدۀ او ٤٢ حرفونه يې لرل چې په افقي يا عمودي توګه به دغه حروف راښکل يا ليکل کېدل.

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:20 |

 

يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِکْرُهُ شِفاءٌ

(( اے هغه خدايه! چې نوم يې درمل او ذکر يې شفا ده ))

                                                           امام علي (ع)

 قرآنی روغتيا

تحقيق: استاذ جمشيد خدادادی

پښتو ژباړه: ( مينه اداره ) 

منعې کړې شوي خوراکونه

په قراني روغتيا ( طب قرآني ) کښې ښاغلي استاذ جمشيد خدادادي له کلونو کلونو تحقيقاتو او څېړنو نه پس ځينې هغه خوراکونه چې نقصانات يې ډېر زيات دي او هيڅ فائده نه لري يا يې فائدې د نقصانانو په مقابله کښې ډېر کم دي او اکثرو بيماريو سبب کيږي په داډول دي:

چاے،چيني، قند، د حلوائي او بېکرۍ سامانونه، هر هغه خوراک چې په چينو او قندو سره خوږول کيږي او جوړيږي، ټول هغه خوراکونه چې په غوړو يا تېلو کښې تلولې او سرۀ کولې شی، په فريزر کښې اېښودل شوي خوراکونه،په پرېشر کوکر کښې پاخۀ شوي ټول خوراکونه، په مائېکرو فر سره پاخۀ شوي خوراکونه، د ټـماټرو روب، کچ اپ،د هر ډول اچارونه، تېزې مصالې ،مصنوعي تراوۀ څيزونه،سرکه (البته له مڼې نه جوړه سرکه فائده کوي)،زياته مالګه،له پيو او شودو نه جوړ شوي ټول څيزونه، فارمي چرګان او فارمي هګۍ، له وازدې او چربۍ نه ډک او درانۀ خوراکونه،زياته غوښه، مکاراني،سېنډوېچي او برګري خوراکونه، شوملې، يخې بوتلې، زر زر  او په چټکه توګه خوراک خوړل، د خوراک په وخت د مائع څيزونو څښل،د فرېج يا د واورې اوبۀ څښل، ګرمې اوبۀ څښل،ګولۍ او ټافيانې وغېره، کافي يا نسکافي.د هوټلونو خوراکونه،هر ډول نشه ايز څيزنه، لوګجن څيزونه (لکه سګرېټ )

له بيماريو نه د بچ کېدو لپاره شپږ اصول

(١) چې اوږے شوے نۀ يې څه مۀ خوره.

(٢) له پوره مړېدو نه مخکښې له خوراک نه لاس واخله.

(٣) د شپې د خوب په وخت د مزاج اجابت ( لېټرين ) ته تلل پکار دي.

(٤)د بدن د ناروغۍ او لوږې نۀ لګېدو په وخت هيڅ مۀ خوره.

(٥) د بدن د ناروغۍ او لوږې نۀ لګېدو په وخت چې دې کوم خوراک ته زړۀ کيږي هغه مۀ خوره

(٦) د بدن د ناروغۍ او لوږې نۀ لګېدو په وخت چې دې کوم خوراک ته زړۀ کيږي د هغه خوراک اپوټه (برعکس) خوراک خوره.( لکه که يخ ته دې زړۀ کيږي نو ګرم وخوره)

 

 

په طبېعي توګه د بدن او روح د پاکولو نسخه:

١- په ورځ کښې لږ تر لږه له شپږو نه تر اتو ګلاسو پورې مائعات استعمالول، له ټولو نه غوره اوبۀ د چينو (چشمو) اوبۀ دي.

٢- ښه ده چې سهار په نهره خاشير او نور خېټه نرموونکي تخمونه لږ لږ استعمال شي.

٣- کم او ساده خوراک خپل عادت جوړول پکار دي.

٤- له ډوډۍ نه مخکښې، د ډوډۍ په وخت او له ډوډۍ نه پس اوبۀ او نور مائعات نه دي استعمالول پکار. پکار دي له ډوډۍ نه نيمه ګېنټه مخکښې او دوه نيمې ګېنټې له ډوډۍ نه پس اوبۀ يا نور مائعات استعمال شي.

٥- په روزمره ژوند کښې له خټو يا تور کاڼي نه جوړ شوي يا لعاب لرونکي يا چيني لوښي د خوراک لپاره استعمالول پکار دي.

٦- ماډرن انګريزي لېټرين (چې ورباندې انسان پوره کښيني) او د ولاړې لېټرين نۀ دي استعمالول پکار.

٧-د منعې کړې شويو څيزونو نۀ استعمالول.

٨- په هفته کښې يوه ورځ روژه نيول.

٩- د سبزيانو د وېنځلو لپاره د کېميائي څيزونو استعمال نۀ دے پکار.

١٠- تر خپل وسه پورې غوښه کمه استعمالو پکار دي.

١١- هره ورځ لږ ورزش او په هفته کښې يوه ورځ په غرۀ غونډو باندې ختل پکار دي.

١٢- د پېستې ، بادام ، غوځانو او فندق  يو وخت د ډوډۍ په ځاے (٥٠ ګرامه) استعمالول

١٣- تر مناسبې اندازې پورې له سبزيجاتو او ميوو څخه استفاده کول.

١٤- د امکان تر حده له پاکې او صفا هوا نه استفاده کول.

١٥- د شګې او بجرۍ له کور نه استفاده نه کول.

١٦-د جامو لاندې په خاصه توګه د ماشومانو لپاره او د څرمنې د حساسيت لرونکو لپاره  د جوټه تارونو بنېن استعمال پکار دے.

١٧-د مصنوعي خوشبويانو، سپرې ګانو او حشراتو وژونکو سپرې ګانو له استعمال نه ډډه کول پکار دي.

١٨- په کورونو کښې د موذي حېواناتو د وژلو لپاره له زهرو نه استفاده نۀ ده پکار.

١٩- له پلاسټکي لوښو نه تر وسه پورې استفاده نۀ ده پکار.

٢٠- په پاکه زمکه ، شګه يا د باجرۍ په زمکه په هفته کښې يو يا دوه ځل پښې ابله پښې ګرځېدل پکار دي.

٢١- په کال کښې يو څو ځل وحشي بوټي په اوبو کښې دمول او استعمالول پکار دي.

٢٢- د خوب په وخت د خوب له چراغ يا زيرو واټ بلب نه استفاده نه ده پکار بلکې دخوب ځاے پکار دي تياره وي.

٢٣- سهار وختې پاڅېدل عادت پکار دے او له نرمو چپلو او کېړيو نه استفاده پکار ده.

٢٤- د خپل طبيعت پېژندل او د طبيعت په مناسبت له مناسبو خوراکونو نه استفاده کول پکار دي.

٢٥- د شپې زر اودۀ کېدل او د سحر له بانګ نه مخکښې وېښېدل خپل عادت جوړول پکار دي .

٢٦- هره ورځ دوه يا درې قاشغې اصلي شات خوړل پکار دي.

٢٧- له شرابو او الکحل نه ډډه پکار ده.

٢٨- په هفته کښې يو ځل ډوډۍ په غريزه سيمه يا مېره کښې خوړل پکار دي.

٢٩- تر وسه پورې له اېکسرې ، سي ټي سکېن، الټراساؤنډ او اېم آر آئي نه ډډه پکار ده.

٣٠- له يو بل سره ناساز خوراکونه نۀ دي خوړل پکارږ

٣١- پکار دي د کور ټول کسان په يو دسترخوان باندې ډوډۍ ته کښېني او د ډوډۍ له شروع کولو نه مخکښې دعا پکار ده.

٣٢- نوړۍ وړه وړه په دريو ګوټو اخېستل پکار دي او په غاښونو کښې يې ښۀ ژيول پکار دي.

٣٣- د ډوډۍ خوړلو په وخت خبرې نۀ دي پکار.

٣٤- هر کس دې د خپل حال او عمر مطابق ډوډۍ او خوراک وخوري.

٣٥- د هره ورځ خوراک کښې پکار دي پروټين، خواږۀ ، چربي او وېټامن په مناسبه اندازه شامل پکار دي.

٣٦- د خوراک په وخت موسيقي نۀ دي اورېدل پکار او نۀ مطالعه کول پکار دي.

٣٧- د ډوډۍ خوړلو په وخت پکار دي خداے پاک ته توجه وي او له ډوډۍ نه پس د خداے پاک شکر پکار دے.

٣٨- له ډوډۍ خوړلو نه پس نېغ سملاستېدل، لاسونه د څټ ترلاندې او ښۍ پښه په کيڼه پښه باندې اېښودل، سترګې پټول، ذهن له سوچونو فکرونو نه پاک او په ارامه ارامه لوے لوے ساګانې اخېستل پکار دي.

٣٩- د ډوډۍ خوړلو تر ټولو غوره وختونه سحر او ماښام دے.

٤٠- په هفته کښې لږ تر لږه يو ځل د اوربشو له سوپ او کشک نه استفاده پکار ده.

٤١- تر وسه پورې مېوې له پوستکي او زړو سره خوړل پکار دي.

٤٢- تر وسه پورې د سرسڼې او سينګار لپاره له کېميائي څيزونه استفاده نۀ ده پکار.

٤٣- د وېښتو لپاره له کېميائي رنګ نه هيڅکل استفاده نه ده پکار.

٤٤- د ډوډۍ او خوراک د تيارولو او پخولو په وخت دستانې نۀ دي استعمالو پکار.

٤٥- د ډوډۍ د پخولو په وخت پخوونکے پکار دي په اودس کښې وي او د پخولو په وخت د خداے ذکر پکار دے نو ډوډۍ په ډېره خوندوره وي.

٤٦- له ډوډۍ نه مخکښې او وروسته لږه مالګه څکل پکار دي

٤٧- د ډوډۍ په وخت پکار دي ذهن ارام او خوشحاله وي. او د ډوډۍ په وخت د دسترخوان، لوښو وغېره رنګونه طبيعي پکار ديږ

٤٨- د چا غېبت نۀ دے پکار او نۀ د چا د عېبونو لټولو لپاره جاسوسي پکار ده چې ژوند دې په ارامه وي.

٤٩- پکار دي د نن ورځې پوهه او آګاهي دې له تېرې ورځې نه زياته وي.

٥١- وخت بالکل په فضولياتو کښې نۀ دي تېرول پکار او له يوې يوې شېبې نه ښه استفاده پکار دي.

٥٢- په هفته کښې يو ځل صله رحـمي او له خپلو خپلوانو او دوستانو سره ليدنې کتنې ته تلل پکار دي.

٥٣- د نور خلقو د ملګرتيا حاصلولو او زړۀ ګټلو لپاره يو بل ته ډالۍ ورکول او هم اخېستل پکار دي.

٥٤- تل د خداے پاک له دوستانو سره دوست او د هغۀ له دښمنانو نه لرې والے پکار دے.

٥٥- د خداے پاک پرستش او عبادت خپله دنده ګرځول پکار دي.

 

 

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:18 |

حضرت شېخ متي بابا (رح)

  شېخ متي غوريا خېل سړبنے (رح) له پښتنو مشرانو څخه يو مشر ؤ. دې د شېخ عباس زوے چې عباس د عمر او عمر د خليل زوے او خليل د غوريا او غوريا د کند ابن خرښبون زوے ؤ چې د حضرت سړ بني (رح) له زامنو څخه ؤ. ويل کيږي چې د خرښبون عليه الرحمه وفات په مرغه سيمه کښې وشو او اولاد يې هم په ارغستان کښې چې د قندهار په جنوب ختيځ کښې د پښتنو سيمه وه او دغه شان په مرغه او پښين کښې خوارۀ وارۀ شول. او په هغوي کښې ځينې ژوب او ځينې د کوږک غرونو ته لاړل. او د شېخ متي وروڼه امران او حسن په هغو غرو کښې اوسېدل چې وروسته يې دغه سيمه د مشر ورور په نامه  يعنې د خواجه امران غر باندې مشهوره شوه. د دوي يوه خور (( بي بي خالا يا بي بي خالو )) په پښين کښې اوسېده او هم هلته يې زيارت دے يو بل ورور يې په ګرمام کښې ښخ دے.

نقل کيږي چې حضرت شېخ متي (رح) په ٦٢٣ هجري کال کښې زېږېدلے ؤ او د٦٥ کالو په عمر کښې د ترنک په غاړه وفات شو او په هغه لوړه غونډۍ باندې ښخ شو چې کلات بللې شي. ويل کيږي چې په هغه غونډۍ باندې هيڅ اوبۀ نه وې خو بيا به هم زيات پښتانۀ مشران او د هغوي اولادونه د اوړي په ګرمۍ کښې د هغۀ زيارت ته تلل او د ترنک له رود څخه به يې له ځان سره اوبۀ اوړلې. يوه ورځ د دۀ له نهو زامنو څخه مشر زوے شېخ محمد زهر چې هغه هم يو لوے عارف سړے ؤ د پلار د زيارت لپاره لاړ ؤ چې هلته ډېر زيات تږے شو. څه ګوري چې د متي بابا (رح) له قبر سره نزدے اوبۀ څرګندې شوې او اوبو يوه چينه روانه شوه. دا اوبۀ تر اوسه بهيږي او زيارت کوونکي يې څښي.

نقل کيږي چې حضرت شېخ متي بابا (رح) يو لوے زاهد، عابد او د خداے پاک له اولياؤ څخه ؤ. د دۀ اولاد لاړل په پېښور او بډنۍ کښې مېشته شو او هلته کښې له دوي څخه د استانو لوے لوے خاوندان راووتل. شېخ زهر له شېخ امران څخه روايت کوي چې شېخ متي بابا يو لوے عالم او د دين مرشد ؤ، په غونډان کښې يې يو کتاب وليکۀ چې (( د خداے مينه )) نوميدۀ. په دغه کتاب کښې متي بابا خپل شعرونه هم وليکل او د خداے پاک په درګاه کښې يې داسې مناجات وويل چې زړونه يې ويلې کول چې دلته يې څو شعرونه نقل کووچې د الهي معرفت يوه لويه خزانه ده او پکښې

د خداوند متعال ثنا صفت او د جمال جلوې په ښکلي او زړۀ راښکونکي انداز کښې بيان شوي دي اوله خپل اصل يعنې خپل حقيقي محبوب نه د انسان د جدائۍ ژړا او فريادپکښې ذکر شوے دے. چې د الهي عارفانو زړونه ارې ارې کوي.

په لويو غرو هم په دښتو کښې

په لوے سحر په نيمو شپو کښې

په غاړه  غږ او په شپېلکو کښې

يا د ويرژلو په شپېلو کښې

ټول ستا د ياد نعرې سورې دي

دا ستا د مينې نندارې دي

جُنډے زرغون که په بېديا دے

د بربڼ خوا ته په خندا دے

ترنک چې خړ دے په ژړا دے

دا ټول اغېز د مينې ستا دے

ټول ښکلل دی ستا له لاسه

اے د پاسوالو پاسه پاسه

که نمر روښانه مخ يې سپين دے

يا د سپوږميه تندے ورين دے

که غر دے ښکلے پرتمين دے

لکه هنداره مخ د سين دے

ستا د ښکلا دا پلوشه ده

دا يې يو سپکه ننداره ده

دلته لوے غرونه زرغونيږي

د ژوند وږمې پکښې چليږي

بوراوې شاو خوا کښې کړيږي

سترګې ليدو ته يې هېښېږي

لويه خاونده! ټول تۀ يې

تل د نړۍ په ښکلېدۀ يې

خاونده ښکلے ستا جمال دے

ښکاره يې لور په لور کمال دے

که ورځ، که شپه، که پېړۍ ، کال دے

ستا د قدرت کمکے مثال دے

ستا د لورنو يو رڼا ده

دلته چې جوړه تماشا ده

زړۀ مې دا ستا د مينې کور دے

سوے د عشق په سوزند اور دے

رپ يې و تا ته ستا په لور دے

بې له دې هيڅ دے ورک يې پلور دے

ستا د جمال په ليدو ښاد دے

که نه وي دغه نور برباد دے

په غرو کښې ستا د عشق سپېلکےدے

د دې نړۍ په عشق سمے دے

که غټ که ووړ که پنډ، نرے دے

ستا د جمال زېرے هر شے دے

چې په دنيا مې سترګې پرې شوې

ستا د جمال په نندارې شوې

نۀ هسک ، نه زمکه وه ، تورتم ؤ

تيارۀ خپره وه ټول عدم ؤ

نۀ دا ابليس ، نۀ يې آدم ؤ

ستا د جمال سوچه پرتم ؤ

چې شو ښکاره ښکلې دنيا شوه

پنځ په لوري يې رڼا شوه

زۀ چې څرګند په دې دينا شوم

د ښکلي مخ په تماشا شوم

ستا په جمال باندې شېدا شوم

له خپلې سټې را جلا شوم

په ژړا ژاړم چې بېلتون دے

يمه پرديسي بل مې تون دے

وګړو ولې متي ژاړي

سورې يې اوري غاړي غاړي

څه غواړي، څه وائي، څه باړي؟

خپل تو او کور د کلي غواړي

چوڼے چې بيل شي نيمه خوا شي

تل يې د بڼ په لور ژړا شي

نقل کيږي چې د ستر پښتون عارف حضرت شېخ متي (رح) (( د خداے مينه )) نومې کتاب به تل د دۀ په مزار پروت ؤ او خلقو به په خوند خوند سره لوستۀ او د هغۀ شعرونه به يې په نغمو سره غږول او هر چا چې به دغه کتاب لوستۀ يا اورېدۀ نو به يې ژړل او په زړونو کښې به يې الهي مينه زياتيده خو چې کله مغل راغلل او په دغو سيمو يې تيري وکړل نو دغه کتاب يې هم له ځان سره يوړۀ او بيا يې پته و نۀ لګېده چې څه شو.

د خداے پاک رحمتونه دې وي په هغه ستر پښتون عارف او ولې د خداے باندې    ( نقل له پټې خزانې کتاب څخه )

*****

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:17 |

 

د لقمان حکيم (ع) 50 نصيحتونه خپل بچی ته

 

ليک: محب الله دانش

 

١-  اے بچوړيه! هيڅوک او يا هيڅ څيز له خداے پاک سره مه شريکوه.

 

٢- له مور او پلار سره نېک چلند کوه.

 

٣-.  پوه شه چی هيڅ څيز له خداے پاک نه پټ نه دے.

 

٤- نمونځ په هغه ډول چی ښائی اداء کړه.

 

٥- د نورو نصيحتونه او مشورې مه هېروه.

 

٦- له بدکارو نه هيڅ وخت د نېکۍ او ځوانمردۍ طمعه مه کوه.

 

٧- له نورو سره په کبر او غرور رفتار مه کوه.

 

٨- په لاره تللو کی درميانه اوسېږه.

 

٩- په نورو باندې غصه مۀ کوه او ورسره په نرمۍ خبرې کوه.

 

١٠- په هغه څه چی نورو ته يې نصيحت کوې خپله پری زر عمل کوه.

 

١١- لږې خبرې کوه.

 

١٢- خپل رازونه دې فقط  له ځانه سره وساته.

 

١٣- هغه دوست ته دوست ووايه چی په سختۍ کښی دې په کار شوے وی.

 

-14  له بدانو او جاهلو سره انډيوالي مۀ کوه.

 

-15  له عالمانو او هوښيارو خلقو سره تعلقات وساته.

 

 - 16 په کاروبار او نېک کار کښی جدی اوسه.

 

17 - د ځلميتوب ورځې دې غنيمت وشمېره.

 

-18  د دوستانو احترام کوه.

 

 -19 د مور او پلار وجود غنيمت وشمېره.

 

 -20استاذان د مور او پلار په څېر وګڼه.

 

21- په ټولو کارونو کښې ميانه حاله اوسه.

 

22  - اولاد ته دې اسلام او دينداری ور وښايه.

 

23 _ په لږ ويلو، لږ خوړلو او لږ اودۀ کېدلو ځان عادت کړه.

 

_24 د نورو مدد او مرستې ته مۀ په طمه کېږه.

 

25_ هيڅ کار مخکی له مکمل پلان لرلو نه مه کوه.

 

26 _ د نن کار سبا ته مه پرېږده.

 

 27_ له مشرانو سره اوږدې خبرې مه کوه.

 

 _28محتاجان له خپل مال او دولت نه مه محروموه.

 

_29 تېره شوې جګړه او دښمنی مه تازه کوه.

 

30 _ د نورو نېک کار په خپل ځانه مه تپه.

 

31 _ له خپلوانو سره خپلوی مه پرې کوه.

 

32  _ د ولاړو خلقو په مخکې مه کښېنه.

 

33 _ هيڅوک د چا په مخکی مه رسوا کوه.

 

 _34ويل شوې خبره بار بار مه تکراروه.

 

 _35له ښځني خوي او لباس نه ډډه وکړه.

 

 _36په بدکارۍ کښی له چاسره لاس مه يو کوه.

 

37 _ په هيڅ کار کښی بيړه مه کوه.

 

38  _ د خبرو په وخت کښی د نورو خبرې مه پرې کوه.

 

39 _ د خلقو په اصلاح کښی يوه زره  سستی هم مه کوه.

 

40ا _ ادب او عاجزی هيڅکله هم مه هېروه.

 

41  _ له خداے پاک  سره صادق او له خلقو سره په انصاف چلېږه.

 

 _42د مشرانو احترام او په کشرانو نرمی کوه.

 

43 _ د نورو مال او مقام ته طمعه مه کوه.

 

 _44عمر او روزی په حساب او کتاب ده، نو له هيچانه مه ويرېږه او مه تری طمع کوه.

 

45 _ عمر د عبادت او بندګۍ لپاره غنيمت وشمېره.

 

46 _ هغه څه چی خداے پاک درکړي دي پرې باندې خوښ اوسه.

 

47 _له نېکو او ايماندارو خلقو سره مشوره کوه.

 

 _48 خرچ دې له ګټې نه کم ساته.

 

 _ 49 هر څومره چی کولې شې له مېلمه سره مهربانه اوسه.

 

50 _ د ښځی او اولاد د بی ځايه غوښتنو پېروی مه کوه.

 

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:16 |

 

د حيات د غزل تجزيه

مفلس درانے

دواوه د ضلع چارسدې يوه داسې علاقه ده چې که په ختيځ اړخ ترې اشنغر سيمه په سياسي، علمي، ثقافتي او ادبي توګه روښانه پرته ده نو په لويديځ طرف يې د زيږو او رواياتو او دود دستور پابندو او ننګيالو پښتنو د مومندو علاقه خوره پرته ده او دغه وجه ده چې د دواوې د پښتنو په خوي بوي، دود دستور، رواجونو او رواياتو کښې د دواړو علاقو رنګ او روغن ځليږى.

                دواوه څومره چې زرخېزه ده دومره مردم خېزه هم ده او په هر دور کښې يې ستر عالمان، شاعران، سياسي او مذهبى مجاهد وګړي پېدا کړي دي خو مونږ دلته دموجوده دور د ادبى هلو ځلو ذکر کول غواړو په دواوه شبقدر کښې هسې خو مخکښې هم د عادت په توګه په پوره ډول کوششونه شوي دي او دا د دغو کوششونو نتيجه ده چې د سليم راز، ارواښاد شيرشاه ترخوي، حکيم شوقدري او رحمت شوقدرى غوندې (چې د دواوې ادبى دنيا ځلنده ستورى دى) ښاغليو نومونه په ادبى دنيا کښې موجود دي او د ځلمي کهول ليکوال او شاعران د هغوي د فن په رڼا باندې خپل ادبى منزل ته روان دي چې پکښې نېمروز قېس، مصطفى کمال، حيات اقبال حيات او د دوي نور ملګري شامل دي نو ځکه نن زۀ هم د دغه ځلمى کهول د قافلې د يو ځلمى شاعر او صحافي د يو غزل تجزيه په دې غرض کوم چې د پښتو ادب دې ځلمى کهول ځانله چې کومه لار ټاکلې ده هغه تر کومه صحي ده د اځلمے شاعر حيات اقبال حيات دے چې هم د دواوې د خاورې يو ګل او د يو متحرک شخصيت خاوند دے. دې د دواوې ادبي ټولنې شوقدر پرېس سيکتر هم پاتے شوے دے او د ادبى ټولنې قلم کورنۍ دواوې سيمې شوقدر باني او موجوده صدر هم دے. له دې نه علاوه د درې مياشتنۍ مجلې ٫٫دوران،، پېښور او د ٫٫ايمل،، مجلې افغانستان سب ايډيټر هم دے دغسې له رېډيو پاکستان نه په ادبى کاروان پروګرام کښې يې درې څلور کاله ادبى خبرنامه هم وړاندې کړې ده.

                حيات ته په ريډيو کښې نور هم پروګرامونه ميلاويدل خو هغۀ په خپله خوښه د ادبي خبرنامه په دې سبب واخېسته چې د دې لارې په ذريعه هغه د پښتو ژبې شاعران او اديبانو حوصله افزائي او د ادبى ټولنو څه خدمت وکړى بايد چې پښتانۀ ليکوال د نوموړى دې اخلاص ته په درنه سترګه هم وګورى.

                له داسې متحرکو او په پښتو ژبې مئين زلمو نه په راتلونکي وخت کښې پښتو ژبه او ادب د ډير څۀ طمع لري. حيات يو د ترقي پسند سوچ او روښانه فکر خاوند دے نو د دۀ دغه غزل د دغې فکر عکاسى کوى.

د غزل مطلع يې څه داسې ده:

چې ستا سينګار سره په مرسته پړۀ يو

ښکلى روزګار سره په مرسته پړۀ يو

                نوموړے لکه څنګه چې مخکښې وئيل شوي دي په پښتو ژبه او قام مئين شاعر دے نو د دۀ معشوقه بې له پښتو مورنۍ ژبې نه بل څوک کيدې نشى.

                نو په مطلع کښې خپلې پښتو ژبې ته دا پيغام لري چې مونږ ټول به ستا سينګار نورهم ښائسته کوو او ستا په اوربل کښې به نوي نوي او تازه تازه ګلونه قطاروو.

                چونکه ښاغلي د جمع صيغه په شعر کښې استعمال کړې ده نو ځکه د دۀ معشوقه رواجي نشي کيدې. او که داسې نه وې نو د واحد صيغه به ئې استعمال کړې وه. نو د پښتو ژبې او ادب د روزنې د پاره چې څوک او چرته هم کار کيږى هغه به ئې مرسته کوي.

بل شعر:

اوس خو هغه پکښې استوګنه کوى

اوس خو دې ښار سره په مرسته پړۀ يو

                پښتو چونکه په دې علاقه کښې مېشته ده نو ځکه مونږ دلته په دې علاقه کښې د دې ژبې د ترقۍ لپاره په هلو ځلو باندې پړۀ يو.

دا بل شعر ئې وګورئ:

لا خو يو بل ته رسيدلى نه يو

او لا طلبګار سره په مرسته پړۀ يو

                حيات اقبال حيات وائى لا تر اوسه پورې په پښتون قام کښې اتحاد او اتفاق نۀ دے راغلے نو ځکه مونږ د دغه ورورولۍ او يو والى لپاره هر چا سره د دغې هدف حاصلولو لپاره کوشش کوو چې د خوشحال بابا دغه ګيله ورکه کړو چې:

چا ئې پَلو د مخه پورته نکړو

پښتو لا هغسې بکره پرته ده

بل شعر:

دومره د خپل زړۀ نه مجبوره يو چې

بې ننګه يار سره په مرسته پړۀ يو

                سره د دې چې پښتون يو بې حسه قوم دے او د قامولۍ او قام جذبه پکښې کمه ده خو بيا هم د دې بې ننګه قام سره په مرسته کولو مجبوره يو مخکښې وائي:

حق راسره که د خوارانو مني

نو هر زردار سره په مرسته پړۀ يو

شاعر وائى: مونږ د مالدارو سرمايه دار جاګيردارانو او خانانو دښمنان نه يو هغه زمونږ د زړۀ سرونه دى خو پکار دى چه هغوى هم د غريبانانو حق ته غاړه کيږدى په هغو د ظلم او زياتي نه لاس په سر شي.

                خو چونکه دغه سرمايه داره طبقه غريب او مزدور له خپل حق په رضا او اسانه طريقه نه ورکوي نو غريب اۤخر ٫٫تنګ اۤمد بجنګ اۤمد،، بيا جنګ ته بډې ووهي. نو ځکه چې د نوموړي حيات کار په صبر ونشى نو او وائى:

بل شعر:

چرته چې کار په خاموشۍ ونشى

هلته ګفتار سره په مرسته پړۀ يو

                نو بيا د خپل حق حاصلولو لپاره مزدور او غريب په بغاوت کولو مجبور شى او بيا که د دغه بغاوت په نتيجه کښې که سرمايه دار، جاګيردار يا خانان بې ازاره غريب او مزدور ته د سزا ورکولو د پاره د هغۀ د بال بچ د رزق ختمولو کوشش وکړي نو بياه مونږ هم د دغه غريب مزدور سره په اۤواز اوچتولو مجبور يو او دا خپل اخلاقي فرض ګنړو.

                د حيات اقبال د غزل مقطع څه داسې ده:

پېغام حياته چې د مينې لرى

هغه اظهار سره په مرسته پړۀ يو

                دا ښه ده چې په حيات د ننى زلمى کول د شاعرانو پشان د رومانيت سيورے لا نۀ دے شوے او په خپل قام او معاشره ئې ژور نظر دے چې پښتو ژبه او ادب له کومو مشکلاتو سره مخ ده او دے .څوک چې د پښتو او پښتون په نوم سياست کوي کله چې د اقتدار کرسو ته اورسيږى نو بيا ورته نۀ پښتون ياديږى او نه پښتو. پکار ده چې پښتانۀ ليډران نن راپاڅى او د پښتو ژبې د پرمختګ لپاره عملى ګامونه واخلى او خپل د پښتو ژبې شاعران، اديبان او نازوى.

                د حيات غزل د بعضو وړو کمزوريو سره د نوي کول نمائنده غزل دے ستائينه ئې پکار ده.

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:14 |

 

مينه

(يوه قيصه)

 

 

ژباړه: رفيع الله ستانکزے - کابل

 

 

يوه ښځه، چې خپل مېړه يې په کور کښې نه ؤ له کوره بهر راووتله او ويې ليدل، چې د دې د کور مخې ته درې سپين ږيري ناست وو. ښځې ورباندې غږ وکړ: که څه هم زۀ تاسونه پېژنم، خو ښکاري چې وږي شوي يئ، مهرباني وکړﺉ، زموږ کور ته راشئ او لږ څه شے وخورﺉ.

 

دوی وپوښتل: آيا د کور څښتن يا سړے په کور کښې شته؟

ښځې (نه) ځواب ورکړاو ورته يې وويل: هغه بهر وتلے دے.

دوی وويل:  ښه نو چې نشته، بيا نو مونږ کور ته نه شو ننوتلې.

په همدې ورځ ماښام، چې د ښځې خاوند کور ته راغے او له ښځې يې وپوښتل، چې ورځ څنګه تېره شوه….؟

ښځې يې همدا قيصه ورته وکړه او خاوند يې په ځواب کښې ورته وويل: لاړه شه او هغوی بيا را وبله، ښځې هماغسې وکړل او هغوی يې کور ته راوبلل.

درې واړو سپين ږيرو په ځواب کښې وويل: موږ درې واړه يو ځاے يو کور ته نه ځو.

ښځې ورنه وپوښتل: ولې؟

يو سپين ږيري ورته خبره تشريح کړه: هغه خپل يو ملګري ته اشاره وکړه او وې ويل: د هغه نوم شتمني ده او بل ته يې هم  اشاره وکړه او وې ويل: د هغه نوم برياليتوب دے او زه مينه يم يعنې زما نوم مينه دے. نو اوس لاړه شه او په خپلو منځونو کې پرېکړه وکړﺉ، چې کوم يو ستاسو کور ته درشو.

ښځه خپل کور ته دننه شوه او خپل مېړۀ  ته يې قيصه بيان کړه، خاوند يې ډېر خوشاله شو او وې ويل: څومره ښه، چې قيصه داسې ده؛ نو راځئ چې شتمني راوبلو، هغې ته به اجازه ورکړو، چې راشي او زموږ کور له شتمنيو ډک کړي.

د هغۀ ښځې رد کړه او وې ويل: چې زما ګرانه، ولې کور ته برياليتوب نه رابلو.

د دوی وړه لور، چې د کور په يوکونج کښې ناسته وه او د دوی خبرې يې اورېدې، له لرې يې راټوپ کړل او وړانديز يې وکړ: آيا دا به ښه نه وي، چې مينه راوبلو؟ بيا به زموږ کور له مينې ډک وي.

ښځې او ميړه يې وويل: راځئ چې د خپلې لور وړانديز ومنو، لاړه شه او د هغو له ډلې څخه مينه راوبله.

ښځې همداسې وکړل او له هغه دريو سپين ږيرو څخه يې وپوښتل، په تاسو کښې کوم يو سپين ږيرے مينه ده؟ مهرباني دې وکړي چې راشی او زموږ مېلمه شی او موږ ته د کوربه توب وياړ راوبښی.

 

مينه نومې سپين ږيرے راولاړ شو او د کور خواته يې قدم وهل پيل کړل، چې دغه دوه نور هم په مينې پسې روان شول. ښځه حيرانه شوه. له شتمني او برياليتوب نه يې وپوښتل: ما يوازې مينه بللې ده، نو تاسو ولې راځی؟

سپين ږيرو ځواب وکړ: که تاسو شتمنۍ يا برياليتوب ته بلنه ورکړې وې؛ نو هغه نور دوه به بهر پاتې وو، خو تاسې مينه وبلله، موږ هم له مينې سره تړلي يو، چرته چې مينه ده هلته شتمني او برياليتوب هم شته!!!!!.

 

 

 

ستاسو لپاره زما هيله.................

 

هر چرته چې درد شته، زۀ  تاسو ته د سولې او بښنې هيله کوم.

هر چرې چې په ځان اعتماد نه وي، زۀ تاسو ته د نوي اعتماد يعنې بشپړ اعتماد هيله کوم، چې د ټينګ هوډ او په ځان اعتماد درلودلو له لارې خپل کارونه پرمخ بوځی.

هرچرې چې ستړيا وي، زۀ تاسو ته د پوهې، حوصلې، زغم او ځواک هيله کوم.

هرچرې چې ډار او ويره وي، زۀ تاسو ته د هڅونې او مينې هيله کوم.

 

اوس نو تاسو دوه انتخابه لرﺉ:

 

١-  چې دا ليک لرې کړﺉ او وې تړﺉ.

 

٢- او يا دا چې مينه راوبلئ، له انسانانو سره مينه پيل کړﺉ او دا ليک له ټولو کسانو سره شريک کړﺉ.

 

زه هيله لرم، چې تاسو به يې دويم انتخاب غوره کړﺉ.

 

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:14 |

 

غزل

حيات اقبال حيات

هغه به کله لۀ کالۀ راووځي

زمونږ يې مخ پسې ليمه راووځي

مانه د ې سيند کښې يو غمے پريوتو

دا به اوس څنګه او په څۀ راووځي

زخمى کابل راته اۤواز کړے دے

د پېښوره چې مې زړۀ راووځي

هغۀ ته ووايه موسم ښه نۀ دے

هغۀ ته ووايه چې نۀ راووځي

سړے به څه ورسره ناسته کوي

چې د سړى د کاڼي زړۀ راووځى

روزګار پسې چې پښتونخوا نه ووځى

په کراچۍ کښې پښتانۀ راووځى

حياته! ټول ښار سره دا ويره ده

جنګ راروان دے جنګ له غرۀ راووځى

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:12 |

غزل

نصير خان نسيم

 

چې خودي مې سر ته اوخته نشه شوه

په يارانو مې شړق پرېوتو خطره شوه

پښتون يار چې فعلوالې چارې اوکړې

ځکه جوړه د ګريوان اوښکو رشته شوه

هره چاره د ژوندون راته کږه شوه

چې دا ستا شيرينه خوله راته سپېره شوه

د ځوانۍ په تقاضو دې ښکارى پوې شوه

پښتنه وه خير دے ځکه په ستنه شوه

نور لټون ئې بې مقصده دى نسيمه

د رڼا په ځاے تياره د ښار کوڅه شوه


 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:11 |

 

د مينې کور

ماصل خان اۤتش

 

اے په قام باندې مئينو!      ځئ چې جوړ د مينې کور کړو

ځئ چې ټول شو مينه مينه   باغ د ښکلى ژوند سمسور کړو

ځئ چې اوباسو د زړونو      تربګنى، کينه او بغض

ځئ چې تېرې قصې پرېږدو  خپل زخمي زړونه ټکور کړو

هيڅ بې هېڅه چې ولاړ مو   د مودو نه دي په مېنځ کښې

ځئ چې دا د نفرتونو                            ديوالونه رانسکور کړو

دا چې اور مو لګيدلے                          په وطن، کلي په کو رکښې

ځئ چې مړ په اباسين کښې                 د وختونو دغه اور کړو

په فضاء کښې چې لوخړې   د بارودو راخورې دي

ځئ چې پورته يو نغمه کړو  ساز د مينې پکښې خور کړو

دا چې تور د دهشتګردو      لګيدلے دى په مونږه

ځئ چې لرې دغه تور کړو    ځئ چې ورک دغه پېغور کړو

په شپونکي او په قصاب کښې          فرق مو اوس هم که اونکړو

وران به داسې هم پخپله       خوږ وطن د پلار او مور کړو

اور چې اور پخپله وژني           دا د کوم اسلام جهاد دے

ځئ چې مخکښې ئې ديوال شو          مخه بند د ظلم زور کړو

اے اۤتشه که د امن                            زندګى په وطن غواړې

ځئ چې ختم سازشونه                          د اغيارو لور په لور کړو


 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:10 |

 

مينه

 

اکرام ګل اکرام کلے پبو

په دُنيا به تل ژوندے وى نام د مينې

ځکه دومره دے اوچت مُقام د مينې

که ګدا وى خو بادشاه ګڼي خپل ځان

چه په صدق شى يوځل غلام د مينې

بيا تر مرګه به خلاص نه شى له دې قېده

چه يو ځلې شى بندي په دام د مينے

رنګينۍ به د دُنيا شى درنه هيرې

که دې واورېدو رنګين کلام د مينې

که د عشق په حقيقت باندې خبر شوې

د سقراط په شان به نوش کړې جام د مينې

مرتبه ئې تل اوچته وى دنياکښې

چې ختلې دے هر څوک په بام د مينې

چې عاشق وي هغه کله پټېدې شى

خود ښکاره شي په دنيا بدنام د مينې

شونډې تراړې سر ببر جوسه مې توره

خلقه دا مې شو ښکاره انجام د مينې

که په دار لکه منصور شم پرواه نشته

نه پريږدمه په هيڅ رنګ لګام د مينې

اے شاعره! له وينا نه دې قربان شم

چې مخلوق ته رسوې پيغام د مينې

زۀ اکرام دې تل اکرام کوم د حُسن

خو ته نه کوې زما اکرام د مينې

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:9 |

 

نړيوال امن

 

پير ګوهر (شاعر امن)

 

          زۀ غواړم په امن له ازغو د اېشيا لمن                   

       نه غواړم چې سوزی په لمبو د اېشيا لمن           

          ډكه دې وی تل په ګلو سرو د اېشيا لمن           

        ستا يمه شاعر يم په پښتو د اېشيا لمن                  

      بس په حق انصاف دې په رښتيا خبره سپينه شی  

   غواړمه چې ټوله دنيا مينه مينه مينه شی      

              تل دې په مزو وی د يورپ او امريکې خلق   

          كړی دې ترقی اسټرېليا او افريقې خلق        

        ښاد دې وسی تل د خپلې خپلې مېکدې خلق   

        وی په يو ورورۍ دې د دنيا ددې خطې خلق      

         لرې دې ستم افغان، كشمير او فلسطينه شی    

      غواړمه چې ټوله دنيا مينه مينه مينه شی         

           غږ مې دے د دې ښکلې دنيا د بنيادم په نوم       

        غږ كوم په نسل د حوا او د ادم په نوم             

            ټول انسانيت راغونډول غواړم باهم په نوم           

        هم د رنګ او  نسل او تهذيب او بې قلم په نوم        

     بيا دې خيژي ستورو او سپوږمۍ ته چې شاهينه شی

غواړمه چې ټوله دنيا مينه مينه مينه شی           

          نه دې څوک د بل په حق ناحقه بلوسېدل كوی              

  نه دې بنيادم د بنيادم غوښې خوړل كوی             

          نه دې څوک مظلوم، ناتون انسان پورې خندل كوی     

    نه دې څوک اوږو باندې همېش مزې د بل كوی    

        ټول ملت د دې نړۍ دې تاؤ له يو ائينه شی      

            غواړمه چې ټوله دنيا مينه مينه مينه شی

هرکورکښې تعليم اوروغ صورت اوخوشحالي غواړم

زۀ په دې نړۍ باندې پوره پوره سيالی غواړم            

   هم د بلبلانو حق په باغ هم د مالی غواړم                   

    دا دنيا له بغض او حسد غمه خالی غواړم           

     ټوله زندګی دې په خلوص باندې رنګينه شی    

      غواړمه چې ټوله دنيا مينه مينه مينه شی              

        دا د باشعورو نړۍ غواړم چې اباده وی        

               ورک دې شی بمونه او جنګونه ملک برباده وی  

          امن امن امن بس په امن دې تل ښاده وی        

              دا ځانګو د امن دې رښتيا په امن ښاده شی       

       ځار دې امريكه له روسه روس دې ځار له چينه شی

غـــــواړمه چـــې ټــــولـــه دنيـــا مينه مينـــــه مينـــه شی

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:8 |

 

پښتون خودکش زلمے

 

فيروز افريدے (قطر)

 

زما خود کش بچيه
چرته روان شوې ګله
مور دې د سپينې خولګۍ
په څو څو واره ځار شه

زما خودکش بچيه
زه ستا د خپلې خاورې
يو پلار پوښتنه کووم
په تا مې نه لوريږي
چې ستا دا سرې پيچکې
د غه غندل ځواني دې
په اور ايره ايره شي
په بم ريښه ريښه شي

اوس مې پوښتنه دا ده
چي ځان ته ولې وژنې؟

چيرته د دين د پاره؟
که د پښتو د پاره ؟
که د پيسو د پاره؟

دين خو د نورو خلکو
د بې ګناه وګړو
په وينو لاس لړٰلې
کله روا بللې؟


په کروړونو خلکو
په بيلا بيلو برخو
هم دغه دين او ايمان
د ستا په شان منلې
خو بل چا ځان وژلې؟

زما نيازبين بچيه
زما شيرين بچيه

پښتو هم نه ښائي دا
ديو دښمن د پاره
سل بې ګناه د مړه شي؟

پښتون خو ننګ کوي تل
په مظلومانو باندې
په غريبانو باندې
په بې وسانو باندې

د يو ابليس د پاره
خپله تنکۍ ځواني دې
په اور لمبې لمبې کړې
ځان دې ريښې ريښې کړې

چيرته د کونډې بچے
چيرته اسرا د بوډا
چيرته د کور تورسرې
چيرته ځوانان غريبان
ځان سره لو لپه کړې
هر څه په اور لمبه کړې

زما د خاورې ګله
زما خوکش بچيه

خلک خو دا هم وائي
ځان په پيسو وژنې ته

پيسې د چا د پاره
دومره ګټل غواړې ته ؟
پيسې د هيچا نه دي
چې تا نه پاتې شولې
هر چا نه پاتې شولې

زما پښتون بچيه
د مور سکون بچيه

نه دې ايمان وګټو
نه دې خپل ځان وګټو
نه دې پښتو سر کيږي
نه د پيسې کاريږي

زما ګل رنګ بچيه
زما لوړ دنګ بچيه

چرته روان شوې ګله
مور دې د سپينې خولګۍ
په څو څو واره ځار شه

دا ځل لږ فکر وکړه
د پلار فرياد دې واوره
د مور ژړا ته غوږ شه
د خاورې غږ دې واوره

راشه زما ګلابه
زما په خوا کښې کښېنه
چې دا ګلونه درکړم
دغه سيندونه درکړم
دغه لوئې غرونه درکړم
دا چمنونه درکړم
دا موسمونه درکړم
خواږه وختونه درکړم

راشه زما شه ګله
بس که پخله شه ګله
دا ټول جهان ستا دے
چې ښکلے ځان ستا دے
*****


+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:7 |

 

د غدير خم اختر

سيد وهاب حسېن وهاب

په شوق سره د غدير ونماځئ اختر

مسلمانانو دے فرمان د پېغمبر

چې پېغمبر دے امر کړے

دے جبرائيل ورته راوړے

ټولې دنيا ته يې ښائېلے

غدير خم کښې امر وکړوخداے قادر

په حقيقت کښې ښۀ مسلم شه

په ولايت باندې محکم شه

هم د صراط په لاره سم شه

ځان کړه خبر له معرفته د دې در

دے ستر اختر د مسلمان

شته په حديث هم په قران

پکښې خوشحال ملائيکان

اسلام کامل شو دے خوشحاله پېغمبر

لاس يې اوچت پاس د علي کړ

اعلان من کنت چې نبي کړ

ټول صحابه ؤ ته يې معرفي کړ

په کتابونو کښې حديث دے معتبر

دا انتها د نبوت شوه

او ابتدا د امامت شوه

شروع لړۍ د ولايت شوه

پکښې نجات دے د همه واړه بشر

خداے کامل کړے دين اسلام دے

يې غوره کړے په دې نام دے

قرآن ګواه په دې کلام دے

دے ټول عالم وهابه دې باندې خبر

په شوق سره د غدير ونماځئ اختر

مسلمانانو دے فرمان د پېغمبر

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:7 |

 

خبرې

انعام الله انعام

مينه کښې د ناز او د نخرو خبرې وي

سترګو کښې د سترګو خوږېدو خبرې وي

تل وى عاشقان د معشوقو په غم کښې ډوب

زړۀ کښې د وصال د څو لحظو خبرې وي

وى دا معشوقے ډيرې سنګدلې په زړۀ سختې

هر وخت د عاشق د سوزيدو خبرې وي

مۀ خاندئ مئينو پورې شئ به د خندا

مينه کښې هميش د ليونو خبرې وي

مۀ ژاړه انعامه دا د مينې يو دستور دے

په عشق کښې د عاشق د کړېدو خبرې وي

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:6 |

 

پښتانۀ

دلدار حسېن مجروح - پېښور

خدايه څه شول هغه ښکلي پښتانۀ

يو تر بله زاريدلي پښتانۀ

د ليدو ارمان مې ډېر ورپسې وکړو

نه پوهېږم کوم خوا تلى پښتانۀ

هغه ښکلي له غېرت نه ډک مخونه

ما ليدلي د هر کلي پښتانۀ

زۀ چې کوم يو راپه زړۀ کړم ژړا راشى

په ظاهر باطن سپېڅلي پښتانۀ

د پښتو په نوم له يو بل نه قربان وو

په يو بل پسې تړلي پښتانۀ

د غېرت کارونه واړه د پښتون وو

هر مېدان کښې وو ختلي پښتانۀ

پښتانۀ خو بس له يو بل نه ځاريږى

دا د چا نظر وهلي پښتانۀ

د الله مدد به تل ورسره مل ؤ

وسيلې پلو چې تلي پښتانۀ

چې مخلص يې مشران وو تر کوم وخته

په هر ځاے کښې وو ښاغلي پښتانۀ

خدايه ختم نفرتونه ټول يو ځاے کړې

مينې تار باندې پېللي پښتانۀ

ما مجروح د مشرانو قيصې يادې

چې بابا مې وو ليدلي پښتانۀ


 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:5 |

 

ايمان

 د امام علي (ع) له نظره

 

سيد نور حسن ګل محسن

 

ما په نهج البلاغه دا ځېر بيان کړو

په بيان کښې مې صفت ځېر د ايمان کړو

زړۀ تصديق، ژبې اقرار، اعضاء کردار

چې يو ځاے شي د ايمان دے دا معيار

بل قائم ايمان مدام په چار عماد دے

چې يو صبر، بل يقين، عدل و جهاد دے

بل دا صبر لري ځانته څانګې چار

قناعت، اشتياق، ويره ، انتظار

څلور څانګې د يقين دي بې ترديد

حقيقت، رسا،عبرت، اسلاف تقليد

څلور څانګې هم لري خپل ځانته عدل

فکر، علم، فېصله او کامل عقل

د جهاد څانګې څلور يو راست ګفتار

امر و نهي بل فاسقو ځان بېزار

ما محسن له باب العلم خپل کلام کړ

د ايمان صفت مې ځکه پاس له بام کړ

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:4 |

 

د عودو بوي کتاب چاپ شو

تبصره: شيراز

پېښور پښتو ادبى جرګې د پياوړى ايوارډيافته شاعر منلى نقاد او صحافي د افسانو مجموعه (( د عودو بوي )) پۀ نامه کتاب  د جرګې له پلېټ فارم نه خپور کړو.

په کتاب کښې شپاړس افسانې دي چې ټولې په تول پوره او د افسانې پۀ تکنيک پوره دى. ژبه ئې مکمله ادبى او لهجه ئې خوږه ده. د افسانو نومونه ښائسته او ښکلي دى. په افسانو کښې هغه موضوعات څېړل شوي دي چې ځينې حقائق بيانوي او په خلاص مټ د ولس مخه اصلاح ته راګرځوي. په کتاب باندے د جرګې سرپرست ډاکټر هدايت الله تصميم، عارف الله اظهر، دلاور خان وقار، فضل ربي تميمي نسيم خان نسيم او د وهمي زوے ليکل کړي دي.

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:4 |

 

مينه څه ده ؟؟؟

 

سميع الدين افغاني

 

دغه چټه ښکلا ګوره

وای په مينه نه رسېږم

خپله مينه کې لمبېږي

وای په چل بې نه پوهېږم

مينه اور مينه سېلاب دے

مينه ژوند مينه کتاب دے

مينه پوهه ، علميت دے

مينه کار د  شجاعت دے

مينه سيند دے لوے درياب دے

مينه شرنګ دے يو رباب دے

مينه بحر دے طوفان دے

مينه دا فاني جهان دے

مينه ښه شانتې نغمه ده

يوه ښکلې ترانه ده

دا د ژوند معنا  ده مينه

هم د خوند معنا  ده مينه

څوک له خداے سره کړي مينه

د عقبا په لارې سر دي

څوک په دې فاني جهان کښې

د ريا په لارې سر دي

مينه کور مينه دلبر دے

مينه زوردے اوهم زر دے

څوک د کار سره کړي مينه

څوک مئين په خپل هنردے

څوک روزګار سره کړي مينه

هم پېشوا دے هم رهبر دے

د يار مينه زورېدل دي

په سور اور کښې سوزېدل دي

د پتنګ انجام د مينې

په لمبو کښې لمبېدل دي

د مئين په برخه ګوره

کړېدل او ژړېدل دي

د جانان مينه د سره

په سور اور ورته دانګل دي

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:3 |

                        ما ته خطونه په پښتو کښې ليکه

 

 

 

ګرانه وروره انور شاهين خانخېل صېبه !

 

زما لخوا له مېنې او خلوص نه ډک سلامونه قبول کړه. کله مې چې ستاسو تر مديريت لاندې مينه مجله وليده او ولوسته نو يقين وکړئ چې ډېر خوشحاله شوم او راته هغه د سکول د دوران وختونه راياد شول چې کله دې په هغو وختونو کښې د ماشومانو لپاره د (( شاهين )) په نوم د يوې مجلې شروع کولو اراده کړې وه په دې نيت سره چې د ماشومانو په صحيح توګه تربيت وکړې شو د دې کار لپاره مونږ او تاسو په خلوص سره هلې ځلې شروع کړې وې او حتي پمفلټونه او اشتهارونه مو هم چاپ کړي وو خو ځينو خنډونو د رامنځته کېدو په وجه مو مجله خپرول شروع نکړې شول. چې کېدې شي په دې کښې به يې بهتري وه او هغه د پښتو متل چې توتان په خپل وخت پخيږي خو د ماشومانو ورته بيړه وي.

     حقيقت دے چې اوس له هغه وخت نه تقريبا ٢٨ کاله پس يو داسې وخت ته راورسېدو چې له ماشومانو نه زيات لوے کسانو ته د تربيت ضرورت دے او نن چې زمونږ معاشره له کومو ګډوډيو سره مخامخه ده دا هر څه زمونږ د لوے کسانو او مشرانو له لاسه دي نو ځکه ويلې شم چې د مينې په نوم مجله عېن د وحت ضرورت دے ځکه چې نن زمونږ په معاشره کښې نفرتونو، کينې، دښمنۍ او تربګنۍ دومره زياتې شوي دي چې دا به يوازې او يوازې په مينې سره ختمول غواړي نو له پاک ربه دا دعا کوم چې تاسو په دې نېک او له خلوص نه په ډک کار کښې کامياب کړي.

زۀ درته له خپل طرف نه د هر قسم ملاتړ  ډاډګيرنه درکوم.

                                                                                  ستاسو ورور

                                                                                  نديم اختر خان

                                                                        تحصيل پبي – ضلع نوښار

 

 

 

خوږه او ګرانه انور شاهين خانخېل صېبه! ژوندے اوسې

له مينې ډک سلامونه مې قبول کړئ

ستاسو د ((مينې)) تحفه مې ترلاسه شوه د يادګيرنې او پيرزونې مو ډيره ډيره مننه تاسو يقيناً چې د پښتو ژبې او ادب ته ملا تړلې ده خصوصاً له اهل بيتو (ع) سره ستاسو پښتنه مينه د قدر وړ ده زۀ که هر څومره ستاسو د هلو ځلو ستائېنه وکړم دا به کمه وي.

                بهر حال له خداے  پاک نه ستاسو روغ صحت غواړم چې د وخت په تيارو کښې د مينې ډيوې بلې اوساتئ.

                مينه د خوږوالي نوم دے د خوشحالۍ پېغام دے د نفرت په ازغن او خزان وهلي ماحول کښې د سپرلي ګلونه او خوږے وږمې دي په دې حواله خپله يوه قطعه پېش کوم:

 

رور هم د رور د سر قاتل جوړ شي

نيمګړې پاتې شي د وينې رشته

چې تل پاللې شي تر مرګه پورې

ډېره مضبوطه وي د مينې رشته     

                           (( آتش))

په اۤخر کښې يو وار بيا ستاسو مننه او شکريه د زړۀ له تله کوم فى الحال يو نظم درليږم انشاء الله ادبى مرستې به درسره جارى ساتم. والسلام

                                                                                ستاسو ملګرے

                                                                               ماصل خان ٫٫اۤتش،، 

                      دفتر اسټيټ لائف انشورنس کينټ پلازه نوښار صدر ضلع نوښار.

 

 

 

 

ګرانه انور شاهين خانخېل صېبه!

 سلامونه مې قبول کړئ

ما له دې نه مخکښې هم ٣ ايمېلونه او يو خط درلېږلے دے خو ستاسو لخوا راته نۀ د خط په ذريعه او نۀ د ايېمل په ذريعه ځواب تر لاسه شو. هيله ده چې د دې خط ځواب به راته ضرور راکړئ. مينه مجله يوه ډېره معلوماتي او د وخت د ضرورياتو مطابق مجله ده او تاسو ته پته ده چې زۀ د مينې مجلې پخوانے مينه وال يم. زما له مينې مجلې سره د هغې د ښکليو او معلوماتي ادبي، کلتوري او اجتماعي ليکنو په وجه ډېره زياته مينه ده او زۀ ترې ډېر متاثره يم. زۀ د دې ښکلې مجلې لپاره په خپلې سيمې ژوب کښې د هر ډول مرستې او ملګرتيا لپاره چمتو يم.

انشاء الله خپله قلمي رابطه به درسره ټينګه ساتم. په مينه

                                                                     ستاسو اسلامي ورور

                                                                         رفيع الله مندوخېل

                                                                      النور- قندهاري بازار- ژوب

                                                                             (  بلوچستان )

 

 

 

 

 

 

 

ګرانو او عزتمنو دوستانو سلامونه او نيکې هيلې مې قبولې کړئ

 

له پېښور نه د مياشتنۍ مينې مجلې په شروع کېدو ډېر خوشحاله شوم ستاسو واقعي چې تاسو د پښتو ادب او کلتور په زمينه کښې يو ډېر ارزښتناک ګام اوچت کړے دے په تېره بيا ستاسو د مجلې دا پاليسي چې بايد يو پښتون دې په خپل ژوندکښې  په مذهب او پښتو دواړو باندې منګولې ښخې کړي يوه ډېره صحيح او د وخت مطابق پاليسي ده.

همدارنګ تاسو چې د هغو پښتنو لپاره چې د نړۍ په مختلفو سيمو کښې پراتۀ دي د مينې مجلې کومه وېبپاڼه شروع کړې ده دا مو هم يو ډېر ګټور قدم اوچت کړې دے. او حقيقت دا دے چې څنګه مينه نوم ښکلے دے دغه شان ستاسو مجله او وېبپاڼه هم ډېره ښکې ده.دا چې تاسو چې زما ليکنو ته په کوم اخلاص سره د مينې په ګڼو کښې ځاے ورکوې له تاسو څخه ډېره ډېره مننه کوم او نشاء الله چې خپل قلمي رابطه به درسره ټينګه ساتم او له پاک ربه دعا کوم چې تاسو ته د مذهب او پښتو د خدمت کولو ستر اجر عطا کړي.

                                                                                        په درناوي

                                                                            عبدالرحيم درانے - مردان

 

  

زۀ د مينې مجلې ټولو ګرانو چلوونکو او لوستونکو ته د زړۀ له کومي سلامونه او نېکې هيلې وړاندې کوم.او د پښتو او پښتنو لپاره د دې مجلې د خدمتونو ستائېنه او قدرونه کوم او د لا کاميابۍ دعا يې له پاک ربه غواړم. زۀ به هم د ليکنو له لارې له تاسو سره خپله رابطه ټينګه ساتم.

                                                                                                                                       جابر احمد مخلص منګل

                                                                       څمکنو ولسوالي پکتيا ولايت

                                                                                   افغانستان

 

 

 

د مينې مجلې قدرمنو کارکوونکو ته سلامونه او نېکې هيلې وړاندې کوم

خداے پاک دې وکړي چې په خپلو کارونو کښې لا غښتلي اوسئ او لا دغه خپرونه لوړه او په هر ډول مطالبو يې بډايا کړئ چې د خلقو هنري او ادبي تنده پرې خړوبه شي. لکه څنګه چې د مينې نوم لري همدا شان په مينه کښې پاتې شي.

يو وړانديز به دا عرض وکړم چې تاسو په هر ځاے کښې نمائندګي ولرئ چې خلک په اسانۍ سره دغه ښکلې مجله تر لاسه کولې شي.

                                                                                              په درنښت

                                                                                               نسيم لېوال

                                                                                            مياخېلو کلے

                                                                                          خوست ولايت

                                                                                                  فغانستان

 

ګران او قدرمن انور شاهين خانخېل صېبه او د مينې مجلې نورو انډيوالانو !

 

د تاودو سلامونو  ډالۍ مې قبوله کړئ.

مينه مجله واقعاً په پښتو ادب کښې د يو نوي او ځانګړي باب اضافه ده او انشاء الله اميد لرم چې دا مجله به د پښتنو په يووالي او بېدارۍ کښې خپل بشپړه رول ولوبوي.

ما د پښتو  ډېرې مجلې لوستي دي خو چې کومې د کاڼي کرښې او حقيقت ليکنې په دې مجله کښې تر سترګو کيږي نو دا يواځې د همدې مجلې  ځانګړتيا ده. له پاک ربه د دې مجلې د چلوونکو د  روغ جوړ او خوشحاله ژوند هيله کوم

                                                                           مِظفر  خان     نوښار

                                                                           ( پښتونخوا)

                                                        

 

 

د مينې مجلې او وېبپاڼې ټولو کارکوونکو ته د زړۀ له کومي او د مينې ډک سلامونه او احترامات وايم

     دا چی سهار دفتر ته راغلم او ايمېل مې چېک کوۀ نو را ته د د مينې په نامه لېنک راغلے ؤ نو دا ښائسته اوښکلے نوم راته ډېر په زړۀ پورې ولګېد ډېر خوشحال شوم او لېنک مې خلاص کړ په مينه مينه مې مطالب ولوستل. چې د ليکنو محتوا ډېره له معلوماتو نه ډکه وه او داسې ليکنې مې پکښې ولوستې چې نن يې پښتنې ټولنې ته اړتيا ده نو  د دې مجلې او وېبپاڼې د چلونکو د زړۀ له کومي مننه کوم چی دوی هم دزړۀ  له تله ډېره خواري کړې ده او د مينی د مجلې وېبپاڼې ته يې پوره مينه ورکړې ده. هيله لرم چی مونږ هم په دې مينه کښې شريک وګڼئ ستاسو د لا کاميابۍ او برياليتوب په هيله په لوے او مهربان خداے مو سپارم

                                                                                          په مينه

                                                                                 نېک محمد نېکمل

                                                                             مزارشريف (افغانستان)

 

د مينې مجلې قدرمنو همکارانو ! السلام عليکم ورحمه الله وبرکاته

 

تاسو ټولو ته د نېکو هيلو په وړاندې کولو سره له تاسو ډېره زياته مننه کوم چې دې لوے خدمت ته مو ملا تړلې ده. زۀ ستاسو صفت په دې مختصر ايمېل کښې نۀ شم کولې خو له لوے خداے نه تاسو ټولو ته د ژوند په ټولو چارو کښې کاميابي او پرمختګ غواړم. دا حقيقت بايد ومنو چې اکثره پښتانۀ بې سواده او بې تعليمه دي او پښتو ته هيڅ کار نۀ شي کولې چې دا ستاسو غوندې پوهه ځوانان پښتانۀ دي چې خپلې توانمنۍ د پښتو او پښتنو د خدمت لپاره په کار راوړلې شي.چې د مينې مجله د دې خدمتونو يو غټ مثال دے. خداے پاک دې درته نور هم توفيق درکړي.

      زۀ به له تاسو سره د هر ډول قلمي همکاري کوم او خپله رابطه به درسره ټينګه ساتم

                                                                                                                                           په ډېره پښتنه مينه

                                                                                                                                               وزير احمد همت

                                                                                                                                           خوست افغانستان

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:2 |

                                               د مهربان بخښونکي لوے څښتن په نامه

 

د مينې د يوې ګڼې بيه: 25 روپۍ يا 20 افغانۍ     په بهرنيو هېوادونو کښې:5 يورو يا د هغو معادل                                           د کلني ګډون بيه: ٢٥٠ روپۍ يا ١٨٠ افغانۍ    په بهرنيو هېوادونو کښې ٦٠ يورو يا دهغو معادل                                         د مجلې د پوسټ خرچه به د ادارې په غاړه وي

فارم

 

د فارم ډکولو او پېسې ادا کولو نېټه:------------------------------------------------------

نوم:-----------------------پلار نوم:-------------------- عمر---------- شغل----------------                                                      

د ډاک پته:--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

برېښناليک:---------------------------  ټېلفون:----------------ګرځنده:--------------------

 

ژمنه

زۀ غواړم چې د مينې مجلې د کال/  شپږومياشتو لپاره د دې مجلې ګډون کوونکے جوړ شم چې د دې لپاره د دغې مودې چنده------------------------- روپۍ/ افغانۍ/  يورو وغېره

په نغده /  مني آرډر/  بېنک چېک په توګه ادا کوم. مهرباني وکړئ او ما ته د دغې مودې لپاره مجله جاري کړئ.--- د مني آرډر يا بېنک د رسيد يوه فوټو کاپي د ډاک په ذريعه يا يې نمبر د برېښناليک په ذريعه درلېږم  لاس ليک:

 (د برېښناليک په ذريعه د رالېږلو په صورت کښې لاس ليک لازم نۀ دے ) 

د مجلې د لا ښکلا او ودې لپاره خپل وړانديزونه، انتقادونه، مشورې او تبصرې دلته وليکئ:

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 پته: دفتر مياشتنۍ (( مينه )) معرفت اهلبېت پښتو اکېډيمي حبيب مارکيټ شعبه بازار  پېښور ( پښتونخوا)       برېښناليک: meena_pukhto@yahoo.com 

ټېلفون:7114546     ګرځنده:3459047584

اکاؤنټ نمبر: 809--5  الائيډ بېنک ميونسپل بس سټينډ برانچ پېښور

يادونه: د ډاک په ذريعه د رالېږلو په صورت کښې د دې فارم فوټو کاپي هم قبوله ده

 

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:1 |

                                        

د اهلبېت پښتو اکېډيډمۍ موخې او هدفونه

  

١- په پښتو ژبه  د خداے پاک له ګران رسول (ص)  او د هغوی له پاکې کورنۍ (ع)  او قدرمنو صحابه کرامو (رض) سره د اړوندو اثارو او تعليماتو خپرول.

 

٢- د اسلام په چوکاټ کې د پښتو ژبې د تعليم، ترويج او پراختيا او د پښتو کلتور، ادب او تمدن د ژوندی ساتلو او حفاظت لپاره کوشيش کول.

 

٣- د نورو ژبو او قومونو له درناوی سره سره په پښتنو کې له خپلې مورنۍ ژبې او پښتون کلتور او تمدن سره د مينې جذبه بېدارول.

 

٤- د نړۍ په مختلفو سيمو کې د پښتو په نوم د جوړ شويو ادبي ټولنو، تنظيمونو، موسسو، ادارو او کتابتونونو پوره پوره اخلاقي ملاتړ او حوصله افزائي کول 

 

٥- د پښتو ليکوالانو د خېر ښيګړې لپاره هلې ځلې کول او د اهلبېتو (ع) په هکله په غوره پښتو کتابونو باندې حمزه بابا (رح) ادبی اېوارډ ورکول.

 

ضروری يادونه: اهلبېت پښتو اکېډيمی يوه خپلواکه ادبی او کلتوری اداره ده او له هيڅ يو سياسی، مذهبی، لسانی، قومی او فرقه پال ګوند، تنظيم، انجمن يا ډلې سره يې څه تعلق نشته البته د دغو موخو او اهدافو د تر سره کولو لپاره په انفرادي توګه  د هر چا ملګرتيا او مرستو ته په درنه سترګه ګوری.

 

د تماس لپاره

درک:حبيب مارکيټ شعبه بازار پېښور (پښتونخوا)

 

برېښناليک:   ahlebait_pakhto@yahoo.com ټيلفون: 7114566

 

وېباڼه: http://www.worbal.com/ahlibayt

 

اکاؤنټ نمبر:  809-5   الائيډ بېنک ميونسپل بس سټېنډ برانچ پېښور

      

+ :ليکل شوے له طرفه د مينې مجلې اداره ورځ 87/09/01 او وخت 0:0 |